Chỉ 30% vị trí tìm được người
Tại TP.HCM, nhu cầu tuyển dụng sau Tết tăng cao, đặc biệt ở nhóm lao động phổ thông. Thống kê từ Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM cho thấy số vị trí tuyển dụng tăng khoảng 7% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, tỷ lệ kết nối thành công qua các sàn giao dịch việc làm chỉ đạt khoảng 30%.
Một số ngành nghề thậm chí còn rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng. Chẳng hạn, lĩnh vực bán hàng cần khoảng 5.000 nhân sự nhưng chỉ có gần 1.000 người đăng ký tìm việc, tức chỉ đáp ứng khoảng 20% nhu cầu.
Ở nhóm ngành sản xuất, vận hành máy, vốn có mức lương từ 15 đến 20 triệu đồng/tháng, số lượng ứng viên cũng chỉ lấp đầy khoảng một nửa số vị trí tuyển dụng. Sự thiếu hụt nhân lực cục bộ này khiến nhiều dây chuyền sản xuất sau Tết gặp khó khăn trong việc duy trì tiến độ.
Không chỉ khu vực phía Nam, tại các trung tâm công nghiệp lớn ở miền Bắc như Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng hay Thái Nguyên, tình trạng thiếu lao động cũng diễn ra phổ biến.
Một doanh nghiệp cơ khí tại Đông Anh (Hà Nội) cho biết hiện công ty có gần 500 lao động nhưng vẫn cần tuyển thêm khoảng 50 công nhân kỹ thuật. Tuy nhiên, dù thông báo tuyển dụng liên tục, việc tìm đủ nhân lực vẫn rất khó khăn do số người theo học các nghề cơ khí, hàn ngày càng ít.
Trong khi đó, một công ty điện tử tại Thái Nguyên với hơn 8.500 công nhân cũng đang cần tuyển thêm 1.000 lao động phổ thông và 200 lao động kỹ thuật để mở rộng sản xuất.
Nhiều doanh nghiệp “khát” nhân sự để kịp tăng tốc sản xuất.Lương cao vẫn chưa đủ hấp dẫn
Chia sẻ tại talkshow “Lệch pha cung – cầu lao động: Lương 20 triệu vẫn khó tuyển người”, ông Nguyễn Quang Lộc, Trung tâm Quốc gia về dịch vụ việc làm (Cục Việc làm, Bộ Nội vụ), cho rằng tình trạng này không phải là hiện tượng phổ biến trên toàn thị trường, nhưng đã xuất hiện tại một số khu vực và ngành nghề.
Theo thống kê, mức lương bình quân của người lao động năm 2025 vào khoảng 8,4 triệu đồng/tháng. Vì vậy, mức lương 15 – 20 triệu đồng được xem là khá cao so với mặt bằng chung.
Tuy nhiên, với những vị trí đòi hỏi tay nghề, kỹ năng chuyên môn hoặc làm việc trong môi trường sản xuất có cường độ cao, mức thu nhập này được đánh giá là phù hợp.
“Doanh nghiệp những năm gần đây đã tăng lương và cải thiện đãi ngộ. Tuy nhiên, một bộ phận người lao động vẫn do dự khi lựa chọn làm việc tại nhà máy hoặc các khu công nghiệp”, ông Lộc nhận định.
Theo ông Lộc, một trong những nguyên nhân chính của tình trạng lệch pha cung – cầu lao động là sự thay đổi trong lựa chọn nghề nghiệp của lao động trẻ. Nhiều người trẻ hiện nay ưu tiên những công việc linh hoạt về thời gian và địa điểm làm việc, chẳng hạn như làm việc tự do (freelance), kinh doanh online, dịch vụ hoặc các nền tảng kinh tế số. Trong khi đó, các công việc trong nhà máy thường yêu cầu làm việc theo ca, kỷ luật lao động cao và ít linh hoạt.
“Lao động trẻ có xu hướng lựa chọn những công việc năng động, ít áp lực kỷ luật hơn, dù mức lương có thể thấp hơn”, ông Lộc cho biết.
Bên cạnh đó, một bộ phận người lao động chưa sẵn sàng thích nghi với môi trường làm việc công nghiệp, nơi đòi hỏi tính kỷ luật, làm việc theo ca kíp và cường độ lao động ổn định.
Một nguyên nhân khác khiến thị trường lao động khó cân bằng là khoảng cách giữa kỹ năng của người lao động và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Theo số liệu năm 2025, lực lượng lao động Việt Nam khoảng 53,5 triệu người, nhưng tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ mới đạt 29,2%. Điều này cho thấy phần lớn lao động vẫn chưa được đào tạo bài bản.
Cần cải thiện môi trường làm việc và đào tạo nghề
Theo chuyên gia, để giảm tình trạng lệch pha cung – cầu lao động, cần có giải pháp đồng bộ từ cả phía doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và cơ quan quản lý.
Doanh nghiệp cần cải thiện môi trường làm việc, nâng cao phúc lợi và điều kiện lao động, đặc biệt với những ngành nghề có yêu cầu cao về kỷ luật và ca kíp. Trong khi đó, hệ thống đào tạo nghề cần gắn chặt hơn với nhu cầu thực tế của thị trường, giúp người lao động có kỹ năng phù hợp ngay khi bước vào thị trường lao động.
Ngoài ra, các trung tâm dịch vụ việc làm cũng đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để tăng hiệu quả kết nối. Hiện một sàn giao dịch việc làm quốc gia trực tuyến đang được xây dựng, tích hợp với nền tảng định danh điện tử nhằm giúp doanh nghiệp và người lao động tìm kiếm, kết nối với nhau nhanh hơn.
Theo ông Nguyễn Quang Lộc, sự lệch pha cung – cầu lao động là hiện tượng thường xảy ra trong quá trình phát triển của thị trường lao động. Tuy nhiên, nếu tăng cường đào tạo kỹ năng, cải thiện môi trường làm việc và nâng cao hiệu quả kết nối, khoảng cách này sẽ dần được thu hẹp.
