Ngày 29/4, Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) công bố Báo cáo Xu hướng Nhu cầu Vàng quý I/2026, cho thấy tổng nhu cầu vàng toàn cầu (bao gồm cả giao dịch trên thị trường phi tập trung - OTC) đạt 1.231 tấn, tăng 2% so với cùng kỳ năm trước. Dù mức tăng về khối lượng không lớn, giá trị nhu cầu lại vọt lên kỷ lục 193 tỷ USD, tương ứng mức tăng 74%.
Ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại WGC, nhận định địa chính trị sẽ tiếp tục là yếu tố chủ đạo thúc đẩy nhu cầu vàng trong năm 2026 và các năm tới.
Theo ông, xu hướng này đang hỗ trợ hoạt động mua ròng của các ngân hàng trung ương, dòng vốn chảy mạnh vào các quỹ ETF vàng cũng như nhu cầu tích trữ vàng miếng và vàng xu. Trong khi đó, giá vàng cao có thể gây áp lực lên nhu cầu vàng trang sức, dù sức mua của phân khúc này vẫn được kỳ vọng duy trì ổn định.
Trên phạm vi toàn cầu, nhà đầu tư cá nhân tiếp tục bị thu hút bởi đà tăng giá và vai trò “trú ẩn an toàn” của vàng. Nhu cầu vàng miếng và vàng xu vì vậy tăng 42% so với cùng kỳ, đạt 474 tấn. Tại Trung Quốc, nhu cầu tăng mạnh 67% lên 207 tấn - mức cao nhất từng ghi nhận, vượt xa kỷ lục trước đó vào quý II/2013. Các thị trường châu Á khác như Ấn Độ, Hàn Quốc và Nhật Bản cũng ghi nhận xu hướng gia tăng mua vàng, góp phần làm thay đổi cấu trúc nhu cầu. Đà tăng này còn được củng cố bởi Mỹ (tăng 14%) và châu Âu (tăng 50%).
Tại khu vực ASEAN, quý I ghi nhận sự bứt phá của nhu cầu vàng miếng và vàng xu. Indonesia tăng gấp đôi so với quý trước, đạt 23,6 tấn, trong khi Thái Lan đạt 10 tấn - mức cao nhất trong quý I kể từ năm 2019. Ngược lại, Việt Nam là thị trường giảm mạnh nhất khu vực, với nhu cầu giảm 24% so với cùng kỳ, xuống còn 9 tấn, dù vẫn tăng 31% so với quý IV/2025. Theo WGC, mức nền thấp này phản ánh tác động của giá vàng cao kỷ lục, cùng với những hạn chế về nguồn cung trong nước khiến chênh lệch giá nội – ngoại duy trì ở mức cao, qua đó thúc đẩy nhu cầu chuyển sang vàng nhẫn trơn như một kênh đầu tư thay thế.
Ở mảng đầu tư tài chính, các quỹ ETF vàng tiếp tục ghi nhận xu hướng tích cực khi lượng nắm giữ tăng thêm 62 tấn trong quý I, chủ yếu nhờ dòng tiền mạnh vào các quỹ niêm yết tại châu Á (mua ròng 84 tấn). Tuy nhiên, việc dòng vốn rút ra đáng kể trong tháng 3, chủ yếu từ các quỹ tại Mỹ, đã phần nào kìm hãm đà tăng của thị trường trong giai đoạn đầu năm.
Trong khi đó, nhu cầu vàng trang sức toàn cầu giảm mạnh 23% so với cùng kỳ, xuống còn 300 tấn, phản ánh tác động trực tiếp từ việc giá vàng neo cao trong suốt quý. Mức giảm diễn ra trên hầu hết các thị trường lớn, đặc biệt tại Trung Quốc (giảm 32%), Ấn Độ (giảm 19%) và Trung Đông (giảm 23%). Dù vậy, xét về giá trị, nhu cầu vẫn tăng, cho thấy người tiêu dùng chưa rời bỏ vàng mà có xu hướng chuyển dịch sang các hình thức đầu tư khác như vàng miếng và vàng xu.
Tại ASEAN, giá vàng cao cũng thúc đẩy xu hướng tiêu dùng các sản phẩm trang sức có hàm lượng vàng thấp hơn nhưng mang tính đầu tư. Khối lượng tiêu thụ tại các thị trường nhìn chung trầm lắng. Riêng Việt Nam ghi nhận điểm đáng chú ý khi giá trị nhu cầu vàng trang sức đạt kỷ lục 472 triệu USD, tăng 28% so với quý trước. Diễn biến này phần nào phản ánh việc nguồn cung vàng miếng hạn chế, khiến nhu cầu chuyển sang vàng nhẫn trơn gia tăng.
Ở góc độ vĩ mô, các Ngân hàng Trung ương tiếp tục là lực đỡ quan trọng của thị trường khi mua ròng 244 tấn trong quý I, cao hơn cả quý trước và mức trung bình 5 năm gần đây. Dù một số tổ chức thuộc khu vực công gia tăng bán ra như ngân hàng trung ương Thổ Nhĩ Kỳ, Nga hay Quỹ Dầu mỏ Nhà nước Azerbaijan, xu hướng tích trữ vàng vẫn được duy trì, khẳng định vai trò của vàng như một tài sản dự trữ chiến lược trong bối cảnh biến động.
Tổng nguồn cung vàng trong quý I tăng 2% so với cùng kỳ, đạt 1.231 tấn. Sản lượng khai thác lập kỷ lục mới cho quý I, trong khi lượng vàng tái chế chỉ tăng nhẹ 5% dù giá cao, cho thấy phản ứng từ phía cung còn hạn chế và góp phần gia tăng áp lực lên cán cân cung - cầu.
Bà Louise Street, Chuyên gia phân tích thị trường cấp cao tại WGC, cho biết giá vàng đã biến động mạnh trong năm 2026. Sau khi lập đỉnh trên 5.400 USD/ounce vào tháng 1, thị trường điều chỉnh nhưng vẫn trong tầm kiểm soát. Theo bà, sự kết hợp giữa đà tăng giá và rủi ro địa chính trị leo thang đã thúc đẩy nhu cầu đầu tư, đặc biệt tại châu Á, trong khi hoạt động mua vào của các ngân hàng trung ương giúp cân bằng áp lực bán ra.
Trong thời gian tới, phần bù rủi ro địa chính trị được dự báo tiếp tục hỗ trợ nhu cầu đầu tư vàng. Tuy nhiên, môi trường lãi suất cao kéo dài có thể tạo ra rào cản, đặc biệt tại các thị trường phương Tây. Nhu cầu vàng trang sức được kỳ vọng duy trì ổn định về giá trị, dù khối lượng tiêu thụ chịu áp lực. Về nguồn cung, sản lượng khai thác có thể tăng nhẹ, song vẫn đối mặt với rủi ro từ yếu tố năng lượng, qua đó ảnh hưởng đến triển vọng toàn thị trường.
