Bất ngờ từ căn bếp miền sông nước
Cá lau kiếng, còn được gọi là cá tỳ bà, cá dọn bể hay cá mặt quỷ, là loài cá nước ngọt có thân dẹt, da thô cứng, sần sùi, màu nâu sẫm. Vây lưng cao, dựng đứng khiến nhiều người nhìn đã… ngại ăn. Ban đầu, loài cá này được nuôi phổ biến trong các bể cá cảnh với chức năng dọn rêu, tảo và thức ăn thừa.
Tuy nhiên, khi xuất hiện trong tự nhiên, cá lau kiếng nhanh chóng sinh sôi mạnh, trở thành mối lo đối với người làm nghề đánh bắt thủy sản vì khả năng “quét sạch” cá tôm trong sông rạch. Có thời điểm, chúng bị xem là loài cá vô giá trị, thậm chí bị loại bỏ khi mắc lưới.
Cá lau kiếng, còn được gọi cá dọn bể hay cá mặt quỷ có thân dẹt, da thô cứng, sần sùi khiến nhiều người nhìn đã… ngại ăn
Sự thay đổi bắt đầu từ chính căn bếp của người miền Tây. Khi một số hộ dân thử mang cá lau kiếng về chế biến, họ phát hiện phần thịt cá trắng, chắc, ít mỡ và có vị ngọt tự nhiên. Đặc biệt, cá phát triển rất nhanh, con lớn có thể nặng hơn 1 kg.
Tiếng lành đồn xa, từ chỗ “cá bỏ đi”, lau kiếng dần được người dân truyền tai nhau như một nguyên liệu lạ miệng nhưng ngon và bổ dưỡng. Theo thời gian, loài cá từng bị ghẻ lạnh này trở thành đặc sản mùa nước nổi ở nhiều địa phương miền Tây.
Giá rẻ, món ngon, khách du lịch mê
Hiện nay, cá lau kiếng được bày bán khá phổ biến tại các chợ vùng sông nước miền Tây với mức giá chỉ khoảng 50.000 – 60.000 đồng/kg. Mức giá dễ chịu khiến nhiều du khách thoải mái thưởng thức mà không lo tốn kém.
Từ cá lau kiếng, người dân địa phương chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn như lẩu cá măng chua, cá nướng, cá hấp sả, khô cá lau kiếng… Mỗi món mang hương vị riêng, dễ ăn, đậm chất miền sông nước và đặc biệt được ưa chuộng trên bàn nhậu của du khách.
Theo người dân địa phương, thời điểm lý tưởng nhất để thưởng thức cá lau kiếng là mùa nước nổi, khoảng từ tháng 9 đến tháng 11 hằng năm. Đây là lúc cá phát triển mạnh, thịt săn chắc, ít tanh và đạt chất lượng tốt nhất.
Từ cá lau kiếng, người dân địa phương chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn
Không chỉ góp phần đa dạng hóa ẩm thực, việc khai thác và chế biến cá lau kiếng còn giúp giảm áp lực từ loài cá xâm lấn này, đồng thời tạo thêm sản phẩm đặc trưng cho du lịch miền Tây theo hướng bền vững.
Câu chuyện của cá lau kiếng là minh chứng sinh động cho sự sáng tạo và khả năng thích nghi của người miền Tây Nam Bộ. Từ một loài cá bị xem là phiền toái, lau kiếng đã được “lật ngược số phận”, trở thành món ăn mang đậm dấu ấn văn hóa ẩm thực vùng sông nước.
