Bước sang tháng đầu tiên của năm 2026, khi thị trường hàng hóa đang chứng kiến những kỷ lục mới, việc nhìn lại các cơn sốt giá trong lịch sử sẽ giúp nhà đầu tư trả lời câu hỏi: Liệu chúng ta đang ở chân sóng thần hay bờ vực của một đợt lao dốc mới?
Thập niên 80: Cú sốc Thứ Năm Bạc và bài học về thao túng
Thị trường tài chính thế giới chưa bao giờ quên được giai đoạn điên rồ cuối thập niên 70. Từ mức khiêm tốn 2 USD/ounce, giá bạc đã phi mã lên gần 36 USD/ounce vào tháng 1/1980. Động lực ban đầu đến từ lạm phát phi mã tại Mỹ và cuộc khủng hoảng dầu mỏ, biến kim loại này thành hầm trú ẩn an toàn.
Tuy nhiên, yếu tố khiến giai đoạn này trở thành huyền thoại chính là tham vọng của anh em nhà Hunt. Với kế hoạch thâu tóm hơn 100 triệu ounce bạc (chiếm 1/3 nguồn cung thế giới lúc bấy giờ), Hunt Brothers đã tạo ra sự khan hiếm giả tạo, đẩy giá lên mức không tưởng.
Ngày 18/1/1980 đã đi vào lịch sử với tên gọi Silver Thursday. Khi các sàn giao dịch siết chặt quy định và yêu cầu ký quỹ bổ sung, bong bóng vỡ tan. Anh em nhà Hunt thua lỗ hơn 1 tỷ USD, còn giá bạc rơi tự do về mốc 10 USD/ounce, để lại bài học đắt giá về rủi ro khi đầu cơ theo đám đông.
2011: Đỉnh cao hậu khủng hoảng tài chính
Phải mất 30 năm sau, bạc mới tìm lại hào quang của mình. Từ mức đáy 9 USD/ounce năm 2008, kim loại này đã bứt tốc lên 49 USD/ounce vào tháng 4/2011, thiết lập đỉnh cao mọi thời đại mới (xét theo danh nghĩa).
Nguyên nhân cốt lõi nằm ở nỗi sợ hãi sau cuộc Đại suy thoái 2008. Các gói nới lỏng định lượng (QE) ồ ạt của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã làm xói mòn niềm tin vào đồng USD. Nhà đầu tư tìm đến bạc như một chiếc phao cứu sinh.
Thêm vào đó, đây là giai đoạn sơ khởi của kỷ nguyên năng lượng tái tạo. Nhu cầu bạc cho tấm pin mặt trời và thiết bị điện tử bắt đầu bùng nổ, cộng hưởng với lực mua từ các quỹ ETF đã tạo nên một cơn sốt hoàn hảo. Tuy nhiên, khi kinh tế Mỹ ổn định trở lại, giá bạc lại một lần nữa hạ nhiệt về vùng 35 USD.
2020: Cú hích từ đại dịch và binh đoàn Reddit
Tháng 3/2020, đại dịch Covid-19 bùng phát khiến mọi tài sản đều bị bán tháo, dìm giá bạc xuống 12 USD/ounce. Nhưng ngay sau đó là một cú lội ngược dòng ngoạn mục lên 29 USD vào tháng 8 cùng năm.
Sự phục hồi này mang đậm dấu ấn của dòng tiền rẻ từ các gói kích thích kinh tế toàn cầu. Đặc biệt, thị trường chứng kiến quyền lực mới của nhà đầu tư cá nhân. Cộng đồng WallStreetBets trên diễn đàn Reddit đã kêu gọi nhau gom bạc vật chất, tạo ra áp lực mua chưa từng có tiền lệ, chứng minh sức mạnh của đám đông trong kỷ nguyên số.
2025 - 2026: Kỷ nguyên Bạc Công nghiệp và mức đỉnh mới
Khép lại năm 2025, bạc đã có một năm giao dịch thăng hoa vượt xa kỳ vọng của giới phân tích. Theo dữ liệu từ các sàn giao dịch hàng hóa quốc tế, giá bạc đã phá vỡ ngưỡng kháng cự tâm lý quan trọng, chạm mốc 38,5 USD/ounce vào cuối năm 2025.
Bạc đắt đỏ nhất lịch sử?Động lực tăng trưởng lần này khác biệt hoàn toàn so với quá khứ. Không chỉ là tài sản trú ẩn trước các bất ổn địa chính trị leo thang, bạc khan hiếm thực sự do nhu cầu bùng nổ từ ngành công nghiệp bán dẫn, xe điện (EV) và đặc biệt là sự phát triển thần tốc của hạ tầng AI (Trí tuệ nhân tạo).
Bước sang tháng 1/2026, đà tăng chưa có dấu hiệu dừng lại. Thống kê mới nhất cho thấy tỷ suất sinh lời của bạc trong 12 tháng qua đã đạt gần 32%, vượt qua cả mức tăng trưởng ấn tượng của vàng.
Sự thiếu hụt nguồn cung từ các mỏ khai thác lớn tại Mexico và Peru, cộng với nhu cầu tích trữ chiến lược của các quốc gia như Trung Quốc và Ấn Độ, đang tạo ra một mặt bằng giá mới. Nhiều tổ chức tài chính dự báo, nếu FED tiếp tục lộ trình cắt giảm lãi suất trong năm 2026, việc bạc quay lại đỉnh cũ 50 USD/ounce không còn là kịch bản viễn vong.
Lịch sử đã chứng minh bạc là một tài sản có tính cách mạnh mẽ: tăng nhanh hơn vàng nhưng giảm cũng sốc hơn. Từ câu chuyện của nhà Hunt năm 1980 đến cơn khát chip điện tử năm 2026, giá trị của bạc luôn được định hình bởi hai cán cân: nỗi sợ lạm phát và nhu cầu công nghiệp thực tế. Với nhà đầu tư, bạc vẫn là một danh mục hấp dẫn nhưng đòi hỏi thần kinh thép trước những con sóng lớn.
