Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 98/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em. Nghị định được ban hành ngày 31/3/2026 và có hiệu lực từ ngày 16/5/2026, thay thế Nghị định 130/2021/NĐ-CP trước đây.
Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định 98/2026 là tăng mạnh mức phạt đối với các hành vi bóc lột, lạm dụng hoặc gây tổn hại đến sự phát triển của trẻ em. Cụ thể, Điều 24 của Nghị định quy định phạt tiền từ 20–30 triệu đồng đối với hành vi bắt trẻ em làm công việc gia đình quá sức, quá thời gian, ảnh hưởng đến việc học tập, vui chơi, giải trí hoặc gây tác động xấu đến sự phát triển của trẻ. Mức phạt này cao hơn nhiều so với quy định trước đây tại Nghị định 130/2021, khi hành vi tương tự chỉ bị phạt từ 3–5 triệu đồng.
Ép trẻ làm việc nhà quá sức có thể bị phạt từ 20-30 triệu đồng. Ảnh minh họaNgoài ra, Nghị định cũng quy định phạt tiền từ 30–40 triệu đồng đối với các hành vi tổ chức, ép buộc trẻ em đi xin ăn; cho thuê, cho mượn hoặc sử dụng trẻ em để xin ăn nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Trước đây, mức phạt cho hành vi này chỉ từ 10–15 triệu đồng.
Các hành vi dẫn dắt, rủ rê, xúi giục hoặc ép buộc trẻ em tham gia làm trung gian cho các hoạt động bóc lột lao động; hoặc bắt trẻ em lao động trái quy định của pháp luật cũng bị xử phạt 30–40 triệu đồng.
Đáng chú ý, Nghị định 98/2026 bổ sung quy định xử phạt từ 40–50 triệu đồng đối với hành vi lợi dụng hình ảnh, thông tin cá nhân của trẻ em để tạo ra nội dung gây tổn hại đến sự phát triển thể chất, tinh thần của trẻ hoặc để trục lợi, trong trường hợp chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Nội dung này trước đây chưa được quy định trong Nghị định 130/2021.
Bên cạnh đó, Nghị định cũng quy định phạt từ 30–40 triệu đồng đối với hành vi cung cấp cho trẻ em các sản phẩm hoặc dịch vụ không an toàn, bao gồm việc bán chất kích thích hoặc thực phẩm không bảo đảm an toàn gây hại cho trẻ.
Phạt tiền từ 30–40 triệu đồng đối với các hành vi tổ chức, ép buộc trẻ em đi xin ăn; cho thuê, cho mượn hoặc sử dụng trẻ em để xin ăn. Ảnh minh họaTheo quy định chung của Nghị định 98/2026, mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em là 50 triệu đồng đối với cá nhân và 100 triệu đồng đối với tổ chức. Trong trường hợp cùng một hành vi vi phạm, mức phạt áp dụng với tổ chức bằng gấp hai lần mức phạt đối với cá nhân.
Ngoài hình thức phạt tiền, người vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả. Chẳng hạn, phải nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm hoặc chi trả chi phí khám, chữa bệnh nếu gây tổn hại đến sức khỏe của trẻ em.
Việc ban hành Nghị định 98/2026 được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật liên quan đến bảo vệ trẻ em, phù hợp với yêu cầu thực tiễn khi nhiều hành vi xâm hại trẻ em ngày càng diễn biến phức tạp.
