Ngày 12/5/2026, Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026 đã chính thức diễn ra với chủ đề “Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI”.
Chia sẻ tại diễn đàn, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng cho biết, trong những năm qua, ngành ngân hàng đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong chuyển đổi số. Các dịch vụ ngân hàng điện tử, thanh toán số, định danh khách hàng điện tử, xác thực sinh trắc học, ngân hàng di động, ví điện tử và các hệ sinh thái tài chính đã phát triển mạnh mẽ mang lại nhiều tiện ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp.
Theo ông Dũng, hiện nay người dân có thể mở tài khoản, chuyển tiền, thanh toán hóa đơn, gửi tiết kiệm, vay vốn, đầu tư và tiếp cận nhiều dịch vụ tài chính chỉ thông qua một thiết bị di động. Đây là kết quả từ quá trình đổi mới sáng tạo, đầu tư công nghệ và cải cách quy trình trong toàn ngành ngân hàng.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng phát biểu tại diễn đànPhó Thống đốc cho biết nhiều ngân hàng hiện đã có trên 95% giao dịch được thực hiện trên kênh số. Hệ thống của Napas có thời điểm xử lý hơn 40 triệu giao dịch trong một ngày, trong khi toàn hệ thống ngân hàng đang xử lý khoảng 800.000 tỷ đồng mỗi ngày, tương đương 40-50 tỷ USD luân chuyển qua hệ thống thanh toán.
Bên cạnh đó, khoảng 88% người trưởng thành tại Việt Nam hiện đã có tài khoản ngân hàng và toàn bộ các tài khoản này đều được xác thực với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Theo ông Dũng, nếu khách hàng chưa hoàn tất xác thực thì sẽ không thể thực hiện giao dịch trực tuyến.
Tuy nhiên, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước cũng nhấn mạnh rằng ngân hàng số càng phát triển thì yêu cầu về an toàn, bảo mật và bảo vệ người dùng càng trở nên cấp thiết hơn. Trong bối cảnh AI phát triển nhanh chóng, niềm tin của người dân và doanh nghiệp cần được xây dựng một cách bền bỉ, nhất quán và có trách nhiệm.
“Có thể nói AI quyết định tốc độ phát triển nhưng niềm tin số sẽ quyết định giới hạn của tăng trưởng tài chính. Nếu người dân không tin tưởng vào sự an toàn của giao dịch số, không tin rằng dữ liệu cá nhân của họ được bảo vệ, không tin rằng các quyết định tài chính được đưa ra minh bạch, công bằng và có trách nhiệm thì mọi thành tựu công nghệ đều không phát huy được giá trị đầy đủ. Vì vậy, trong kỷ nguyên AI, niềm tin không chỉ là sự cảm nhận của khách hàng mà phải được nhìn nhận như một hạ tầng chiến lược của nền kinh tế số được xây dựng và bảo vệ bằng thể chế, bằng công nghệ, bằng quản trị rủi ro và có sự phối hợp liên ngành”, Phó Thống đốc cho biết.
Theo Phó Thống đốc, trong kỷ nguyên AI, niềm tin không chỉ còn là cảm nhận của khách hàng mà phải được xem là một hạ tầng chiến lược của nền kinh tế số, được xây dựng và bảo vệ bằng thể chế, công nghệ, quản trị rủi ro và sự phối hợp liên ngành.
Ông Phạm Tiến Dũng cho biết AI đang mở ra rất nhiều cơ hội cho ngành ngân hàng như nâng cao hiệu quả vận hành, tự động hóa quy trình, cá nhân hóa dịch vụ, chấm điểm tín dụng, chăm sóc khách hàng, phát hiện giao dịch bất thường, phòng chống gian lận và rửa tiền.
Tuy nhiên, AI cũng kéo theo nhiều rủi ro mới như deepfake lừa đảo cá nhân hóa, giả mạo danh tính, thiên lệch thuật toán, mô hình “hộp đen”, phụ thuộc bên thứ ba và nguy cơ tự động hóa các quyết định có tác động lớn tới khách hàng nếu thiếu cơ chế kiểm soát phù hợp.
Đặc biệt, trong lĩnh vực ngân hàng, rủi ro không chỉ nằm ở hệ thống công nghệ mà còn đến từ hành vi người dùng, dữ liệu cá nhân, luồng giao dịch, các nền tảng kết nối cũng như khả năng tội phạm lợi dụng niềm tin của người dân để thực hiện hành vi lừa đảo và gian lận.
“Chúng ta không chỉ bảo vệ hệ thống mà phải bảo vệ cả người dùng. Không chỉ phòng thủ ở từng tổ chức riêng lẻ mà phải hình thành lá chắn chung cho toàn hệ sinh thái. Không chỉ xử lý sau khi rủi ro xảy ra mà phải phát hiện sớm, cảnh báo sớm, ngăn chặn sớm và phối hợp phản ứng nhanh”, ông Dũng nói.
Theo lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước, thời gian qua cơ quan này đã tập trung hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao tiêu chuẩn an toàn bảo mật trong cung cấp dịch vụ ngân hàng trực tuyến, thúc đẩy xác thực sinh trắc học và phối hợp với Bộ Công an triển khai Đề án 06 nhằm làm sạch dữ liệu khách hàng, tăng cường phòng chống gian lận, tài khoản rác và tài khoản không chính chủ.
Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước cũng yêu cầu các tổ chức tín dụng nâng cấp hạ tầng công nghệ, tăng cường quản trị rủi ro công nghệ thông tin, bảo đảm an ninh an toàn thông tin và duy trì hoạt động liên tục của hệ thống.
Đối với AI trong hoạt động ngân hàng, định hướng của Ngân hàng Nhà nước là thúc đẩy AI có trách nhiệm trên cơ sở quản trị rủi ro, bảo vệ dữ liệu, minh bạch, trách nhiệm giải trình và lấy khách hàng làm trung tâm.
Theo ông Dũng, AI có thể hỗ trợ, khuyến nghị và cảnh báo nhưng không được làm mờ trách nhiệm cuối cùng của con người và tổ chức tài chính.
Ông cũng tiết lộ Thủ tướng Chính phủ vừa ký quyết định liên quan đến AI và ngành ngân hàng sẽ sớm ban hành các quy định đối với việc ứng dụng AI trong những hoạt động quan trọng như quyết định giao dịch, quyết định cho vay hay dừng giao dịch.
“Đây phải là AI có trách nhiệm chứ không thể triển khai AI theo cách thiếu tin cậy”, Phó Thống đốc nhấn mạnh và cho biết Ngân hàng Nhà nước dự kiến sẽ ban hành các thông tư liên quan đến AI trong thời gian tới.
Một nội dung được ông Phạm Tiến Dũng đặc biệt nhấn mạnh tại hội thảo là tinh thần liên kết đa bên trong bảo vệ niềm tin số tài chính.
Theo ông, đây không thể là trách nhiệm riêng của ngân hàng, công ty chứng khoán, ví điện tử hay doanh nghiệp công nghệ mà phải là trách nhiệm chung của toàn bộ hệ sinh thái.
“Chúng ta cần thúc đẩy cơ chế chia sẻ cảnh báo rủi ro, phối hợp xử lý tài khoản nghi vấn, phát hiện sớm hành vi gian lận, nâng cao nhận thức người dùng, đồng thời bảo đảm việc chia sẻ dữ liệu tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin mạng”, ông nói.
Phó Thống đốc kỳ vọng diễn đàn sẽ trở thành nơi để các cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ và chuyên gia cùng thảo luận những vấn đề lớn như AI nên được trao quyền tới đâu trong các quyết định tài chính, ai chịu trách nhiệm khi AI gây ra rủi ro, làm thế nào để thúc đẩy đổi mới mà không đánh đổi niềm tin, cũng như cách xây dựng một hệ sinh thái tài chính số an toàn, minh bạch và bền vững cho Việt Nam.
Về phía Ngân hàng Nhà nước, ông Phạm Tiến Dũng khẳng định cơ quan này sẽ tiếp tục đồng hành cùng các bộ, ngành, tổ chức tín dụng, trung gian thanh toán, doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội trong thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng AI có trách nhiệm, bảo vệ người dùng và củng cố niềm tin đối với hệ thống tài chính - ngân hàng.
