Định hướng chính sách giao thông vận tải của Ấn Độ đang bước vào một ngã rẽ mang tính lịch sử. Bộ trưởng Giao thông Vận tải Nitin Gadkari vừa đưa ra một thông điệp không thể rõ ràng hơn đối với ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Trong một sự kiện diễn ra vào cuối tháng 4, người đứng đầu ngành giao thông Ấn Độ đã nhấn mạnh sự dịch chuyển bắt buộc sang xe điện, xe hybrid và các loại nhiên liệu sinh học. Ông Gadkari không hề vòng vo khi khẳng định rằng: "Một điều rất rõ ràng, động cơ xăng và diesel không còn tương lai nữa".
Lời tuyên bố này ban đầu có vẻ chỉ nhắm vào hệ thống xe buýt và phương tiện công cộng, nhưng thực chất nó lan tỏa sự ảnh hưởng đến toàn bộ thị trường xe con cá nhân. Đây được xem là hồi chuông cảnh báo buộc các nhà sản xuất ô tô phải xé nháp các kế hoạch cũ để tăng tốc chuyển đổi sang những giải pháp di chuyển sạch hơn. Động cơ đốt trong truyền thống đang đếm ngược những ngày tháng cuối cùng tại thị trường tiêu thụ khổng lồ này.
Hóa đơn tỷ đô và bầu trời ngột ngạt
Sự thúc đẩy quyết liệt từ chính phủ Ấn Độ không phải là một bước đi ngẫu hứng mà bắt nguồn từ những áp lực sinh tồn có thật. Bài toán đầu tiên và cũng là gánh nặng lớn nhất chính là hóa đơn nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch đang phình to theo từng năm. Những biến động địa chính trị phức tạp, đặc biệt là cuộc xung đột dai dẳng tại khu vực Tây Á, càng khiến hệ thống an ninh năng lượng của quốc gia này trở nên mỏng manh hơn bao giờ hết.
Bên cạnh bài toán kinh tế, cái giá phải trả cho môi trường cũng đã chạm ngưỡng giới hạn. Mức độ ô nhiễm không khí tại các siêu đô thị lớn của Ấn Độ liên tục ở mức báo động đỏ, đe dọa trực tiếp đến chất lượng sống của hàng trăm triệu người dân. Hai gọng kìm khổng lồ về kinh tế và môi trường đang siết chặt, buộc bộ máy chính quyền không còn lựa chọn nào khác ngoài việc giáng đòn quyết định lên các loại phương tiện giao thông phát thải cao.
Một trạm xăng dầu tại Ấn ĐộCuộc đua tìm kiếm nhiên liệu sinh tồn
Trong bức tranh giao thông tương lai mà Ấn Độ phác thảo, nhiên liệu thay thế và hệ thống truyền động điện sẽ là những nét cọ chủ đạo. Đáng chú ý nhất là sự trỗi dậy của isodiesel, một giải pháp nhiên liệu xanh đang trong giai đoạn thử nghiệm gắt gao. Đây là sự kết hợp giữa dầu thông thường và isobutanol được chiết xuất từ nguồn mía và ngũ cốc dư thừa trong nước. Hợp chất này không chỉ cháy sạch hơn, mang lại khả năng bôi trơn tốt hơn mà còn giải quyết được bài toán phát triển bền vững nhờ tận dụng nguồn nông sản dồi dào.
Song song với nhiên liệu sinh học, làn sóng điện khí hóa cũng đang quét qua các đô thị sầm uất của Ấn Độ. Xe điện thuần túy đang chứng minh sức hút mạnh mẽ trong cả lĩnh vực vận tải thương mại lẫn nhu cầu đi lại cá nhân. Tiếp nối đà tăng trưởng này, xe hybrid và hybrid cắm điện được giới phân tích dự báo sẽ trở thành cơn sốt tiếp theo trên thị trường. Các hãng xe đang rục rịch tung ra hàng loạt mẫu mã mới, trải dài trên nhiều phân khúc với các mức giá dễ tiếp cận hơn để giành giật thị phần.
Ván cược tỷ USD vào kỷ nguyên hydro
Không dừng lại ở pin điện hay nhiên liệu sinh học, các nhà hoạch định chính sách Ấn Độ còn đặt tầm nhìn xa hơn vào công nghệ hydro. Các dự án thí điểm đưa xe tải và xe buýt chạy bằng hydro vào vận hành trên các tuyến đường trọng điểm đang được gấp rút triển khai. Nếu bài toán về cơ sở hạ tầng được giải quyết thỏa đáng, hydro sẽ trở thành chiếc chìa khóa vạn năng cho ngành vận tải hạng nặng. Công nghệ này hứa hẹn cung cấp sức kéo mạnh mẽ cho các chuyến đi đường dài mà lượng khí thải trả về môi trường chỉ là con số không tròn trĩnh.
Nhìn thấy tiềm năng vô hạn từ thị trường ngách này, nhiều tập đoàn năng lượng lớn đã bắt đầu vung tiền đầu tư. Tiêu biểu là Adani Group với kế hoạch rót chín tỷ đô la Mỹ để xây dựng hệ sinh thái sản xuất và vận chuyển hydro tại khu vực Kutch. Ngay trong giai đoạn đầu tiên của năm tới, một mẫu xe tải nặng bốn mươi tấn chạy bằng hydro do Adani hợp tác cùng Ashok Leyland và nhà sản xuất pin nhiên liệu Ballard của Canada sẽ chính thức lăn bánh. Động thái này cho thấy cuộc chơi năng lượng mới không chỉ nằm trên mặt giấy mà đã chuyển hóa thành những cỗ máy thực sự.
Phán quyết chiến lược cho ngành công nghiệp ô tô
Tầm nhìn tái thiết ngành giao thông vận tải của Ấn Độ được xây dựng vững chắc trên ba trụ cột cốt lõi. Yếu tố đầu tiên là tính hiệu quả về chi phí, đảm bảo các giải pháp di chuyển mới phải có mức giá phù hợp với thu nhập của đại đa số người dân. Yếu tố thứ hai là sự cam kết cắt giảm triệt để lượng khí thải độc hại, trả lại bầu không khí trong lành cho các đô thị. Mảnh ghép cuối cùng và cũng mang tính chiến lược nhất là khát vọng tự chủ năng lượng, giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn dầu mỏ nhập khẩu để củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô.
Bức thông điệp từ giới chức Ấn Độ chính là một bản tối hậu thư dành cho ngành công nghiệp ô tô toàn cầu đang hoạt động tại đây. Những doanh nghiệp chậm chân trong việc đa dạng hóa danh mục sản phẩm sẽ phải đối mặt với nguy cơ bị thu hẹp thị phần tại một trong những thị trường đông dân nhất thế giới. Cuộc đua giờ đây không còn là việc ai bán được nhiều xe xăng hơn, mà là ai sẽ làm chủ các công nghệ nhiên liệu thay thế và điện khí hóa trong kỷ nguyên di chuyển bền vững.
