Những ngày qua, thông tin từ 1/1/2026 sẽ thực hiện khấu trừ lương để đóng phạt vi phạm giao thông. Liên quan đến việc này,. Để làm rõ hơn quy định này, Báo Pháp luật TP. HCM đã dẫn lời của luật sư Đoàn Thị Hồng Linh (Đoàn Luật sư TP.HCM) về những phân tích cụ thể về cơ sở pháp lý và cách thức áp dụng.
Theo luật sư Hồng Linh, từ ngày 1/1/2026, Nghị định 296/2025 chính thức có hiệu lực, thay thế Nghị định 166/2013 sau hơn 12 năm áp dụng. Một trong những nội dung đáng chú ý của nghị định là quy định về việc khấu trừ một phần lương hoặc thu nhập để thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, trong đó có vi phạm giao thông.
Như vậy, từ 1/1/2026 nếu vi phạm giao thông có thể sẽ bị khấu trừ vào lương. Ảnh minh họaLuật sư Hồng Linh nhấn mạnh, khấu trừ lương hoặc thu nhập không phải là một hình thức xử phạt mới, mà là biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Biện pháp này chỉ được áp dụng khi người vi phạm không tự nguyện chấp hành việc nộp phạt trong thời hạn luật định, dù quyết định xử phạt đã có hiệu lực. Nói cách khác, người dân chỉ bị khấu trừ lương khi đã vi phạm, đã bị xử phạt hợp pháp nhưng cố tình không nộp phạt; nếu chấp hành đầy đủ, đúng hạn thì quy định này không phát sinh.
Để áp dụng biện pháp cưỡng chế bằng hình thức khấu trừ lương hoặc thu nhập, người vi phạm phải đồng thời đáp ứng các điều kiện: có quyết định xử phạt vi phạm hành chính đã có hiệu lực; đã hết thời hạn tự nguyện chấp hành; không tự nguyện nộp phạt; có lương hoặc thu nhập hợp pháp, ổn định; và có quyết định cưỡng chế của cơ quan có thẩm quyền.
Nghị định 296/2025 cũng xác định rõ các nhóm đối tượng có thể bị áp dụng biện pháp này, gồm: cán bộ, công chức, viên chức; người thuộc lực lượng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, tổ chức Cơ yếu; cá nhân đang làm việc hưởng lương hoặc có thu nhập tại cơ quan, đơn vị, tổ chức, kể cả người có thu nhập theo mùa vụ ngắn hạn do hộ gia đình, hộ kinh doanh hoặc người sử dụng lao động thuê; và người đang hưởng chế độ hưu trí theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.
Nghị định 296/2025 cũng xác định rõ các nhóm đối tượng có thể bị áp dụng biện pháp này. Ảnh minh họaỞ góc độ quản lý nhà nước, theo luật sư Hồng Linh, biện pháp khấu trừ lương nhằm tăng tính nghiêm minh, hiệu lực của pháp luật, khắc phục tình trạng chây ỳ, né tránh nộp phạt kéo dài trong xử phạt vi phạm giao thông, đồng thời bảo đảm sự công bằng giữa người tự giác chấp hành và người cố tình không chấp hành.
Trước lo ngại cho rằng biện pháp này xâm phạm quyền lợi người lao động, luật sư cho rằng cần nhìn nhận đầy đủ và toàn diện. Pháp luật lao động không tuyệt đối cấm việc khấu trừ lương, mà chỉ cấm khấu trừ trái pháp luật hoặc không có căn cứ hợp pháp. Trong trường hợp này, việc khấu trừ được thực hiện theo quyết định cưỡng chế của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; đơn vị trả lương chỉ là chủ thể phối hợp thực hiện, không phải bên tự ý quyết định, qua đó hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp lao động.
Đồng thời, mục tiêu của biện pháp cưỡng chế là bảo đảm thi hành quyết định xử phạt, không nhằm gây khó khăn hay làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của người vi phạm.
Vì vậy, Điều 13 Nghị định 296/2025 quy định chỉ được khấu trừ một phần lương hoặc thu nhập, không khấu trừ toàn bộ. Việc khấu trừ có thể thực hiện nhiều lần, với tỷ lệ cụ thể:
Đối với tiền lương, lương hưu, mức khấu trừ mỗi lần không quá 30% số tiền thực lĩnh hằng tháng sau khi đã trích nộp các khoản bảo hiểm và thuế, đồng thời phải bảo đảm điều kiện sinh hoạt tối thiểu của người bị khấu trừ và người được nuôi dưỡng;
Đối với các khoản thu nhập khác, mức khấu trừ mỗi lần không quá 50% tổng thu nhập hằng tháng và cũng phải bảo đảm điều kiện sinh hoạt tối thiểu theo quy định.
Luật sư Hồng Linh cũng lưu ý, dù quy định này có ý nghĩa tích cực, nhưng quá trình thực thi cần được tiến hành thận trọng, minh bạch và có sự kiểm soát chặt chẽ. Quy trình ra quyết định cưỡng chế phải đúng thẩm quyền, rõ ràng; mức khấu trừ cần được hướng dẫn cụ thể, tránh áp dụng máy móc; và người vi phạm phải được thông báo đầy đủ, có quyền khiếu nại, khiếu kiện nếu cho rằng quyết định cưỡng chế không đúng quy định pháp luật.
