Quy định này nằm trong Nghị định số 360/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành nhằm hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi), có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Trước đây, xe bán tải tại Việt Nam không bị đánh thuế TTĐB cao như xe ô tô con dưới 9 chỗ. Tuy nhiên, theo quy định mới, nhóm xe này chính thức thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, cùng với các loại xe ô tô chở người dưới 24 chỗ, ô tô chở người bốn bánh có động cơ, xe tải VAN có hai hàng ghế trở lên và các phương tiện vận tải đặc thù khác.
Mức thuế suất mới dành cho xe bán tải được quy định theo dung tích xi-lanh. Ảnh minh họaMục tiêu của việc mở rộng đối tượng chịu thuế là nhằm đảm bảo công bằng thu thuế giữa các loại phương tiện, đồng thời điều chỉnh hành vi tiêu dùng và góp phần tăng thu cho ngân sách nhà nước. Trong bối cảnh dòng xe pickup ngày càng được nhiều người Việt lựa chọn cho mục đích cá nhân và kinh doanh, quyết định này phản ánh xu hướng thu hẹp ưu tiên thuế cho các phương tiện “đa năng”.
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất đối với giới kinh doanh và người tiêu dùng là biểu thuế TTĐB áp dụng cho xe bán tải. Theo luật mới, mức thuế suất được quy định theo dung tích xi-lanh, tương tự như các dòng ô tô chở người. Cụ thể:
Biểu thuế TTĐB áp dụng cho xe bán tảiCác mức thuế này bắt đầu có hiệu lực từ đầu năm 2026 và tăng dần mỗi năm đến năm 2029 theo lộ trình nhằm giảm sốc cho thị trường và dành thời gian để doanh nghiệp, người tiêu dùng thích nghi.
Việc bắt đầu đánh thuế TTĐB đối với xe bán tải ngay từ ngày 1/1/2026 được đánh giá sẽ khiến giá bán lẻ của các mẫu pickup tăng đáng kể. Trước đây, người mua xe bán tải tại Việt Nam chỉ phải chịu các loại thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (VAT) 10% và một phần thuế trước bạ. Nay cộng thêm thuế TTĐB, giá lăn bánh của các mẫu xe này có thể tăng thêm hàng trăm triệu đồng, tùy vào dung tích động cơ và xuất xứ.
Điều này không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng cá nhân mà còn tới các doanh nghiệp sử dụng xe pickup cho mục đích thương mại, vận tải nhẹ hoặc phục vụ du lịch. Nhiều doanh nghiệp lo ngại chi phí đầu tư đội lên sẽ kéo theo giá dịch vụ tăng, ảnh hưởng tới cạnh tranh và sức tiêu thụ trong trung hạn.
Việc mở rộng đối tượng chịu thuế nhằm hạn chế việc lợi dụng xe bán tải để "né thuế". Ảnh minh họaTrước khi Luật Thuế TTĐB sửa đổi được thông qua, một số đại diện doanh nghiệp và hiệp hội ngành ô tô đã kiến nghị giữ nguyên mức thuế ưu đãi hoặc áp mức thấp hơn cho pickup để bảo vệ sức mua và hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ, đặc biệt ở khu vực nông thôn. Họ cho rằng thuế cao sẽ làm giảm doanh số, giảm đóng góp vào phát triển kinh tế địa phương và tác động tới việc làm.
Tuy vậy, cơ quan thuế và các chuyên gia tài chính cho rằng việc mở rộng đối tượng chịu thuế là cần thiết để đảm bảo công bằng với nhóm xe con và hạn chế việc lợi dụng xe pickup để “né thuế”. Việc áp dụng lộ trình tăng thuế cũng được xem là bước đi thận trọng nhằm không gây sốc cho thị trường.
