Theo Điều 20 Văn bản hợp nhất số 2525/VBHN-BHXH ngày 15/8/2023 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) được hoàn trả tiền đã đóng trong 3 trường hợp cụ thể sau:
Thứ nhất, người tham gia được cấp thẻ BHYT theo nhóm đối tượng mới và phải báo giảm giá trị sử dụng của thẻ đã cấp trước đó.
Điều này xảy ra khi người dân chuyển sang tham gia BHYT theo một nhóm đối tượng khác có thứ tự ưu tiên cao hơn. Ví dụ, một người đang tham gia BHYT hộ gia đình, sau đó được tuyển dụng vào doanh nghiệp và được cấp thẻ BHYT do người sử dụng lao động đóng. Khi đó, thẻ BHYT hộ gia đình đã đóng trước sẽ bị giảm giá trị sử dụng và người tham gia được hoàn lại số tiền tương ứng với thời gian chưa sử dụng.
Thứ hai, người tham gia được ngân sách Nhà nước điều chỉnh tăng mức hỗ trợ đóng BHYT. Trong trường hợp chính sách thay đổi, làm tăng mức hỗ trợ của ngân sách Nhà nước đối với một số nhóm đối tượng, phần tiền BHYT đã đóng vượt so với mức mới được hỗ trợ sẽ được xem xét hoàn trả.
Thứ ba, người tham gia BHYT qua đời trước thời điểm thẻ có giá trị sử dụng.
Nếu người mua thẻ BHYT nhưng mất trước khi thẻ bắt đầu có hiệu lực, thân nhân của người đã mất sẽ được hoàn lại toàn bộ số tiền đã đóng cho thẻ BHYT chưa sử dụng.
Như vậy, 3 trường hợp cụ thể trên sẽ được hoàn trả lại tiền bảo hiểm y tế. Ảnh minh hoạNguyên tắc xác định số tiền hoàn trả
Số tiền hoàn trả được tính căn cứ vào mức đóng BHYT và thời gian đã đóng nhưng chưa sử dụng thẻ, cụ thể:
Với trường hợp thứ nhất, thời gian chưa sử dụng được tính từ thời điểm thẻ BHYT theo nhóm đối tượng mới bắt đầu có hiệu lực.
Với trường hợp thứ hai, thời gian chưa sử dụng được tính từ thời điểm quyết định điều chỉnh tăng mức hỗ trợ có hiệu lực.
Với trường hợp thứ ba, thời gian chưa sử dụng được tính từ thời điểm thẻ BHYT bắt đầu có giá trị sử dụng.
Thứ tự xác định đối tượng tham gia BHYT
Theo khoản 2 Điều 13 Luật BHYT sửa đổi, bổ sung năm 2014, nếu một người đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng tham gia BHYT thì việc đóng BHYT được thực hiện theo đối tượng được xác định đầu tiên theo thứ tự ưu tiên.
Cụ thể, Điều 12 Luật BHYT sửa đổi năm 2014 quy định thứ tự các nhóm tham gia BHYT như sau: Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng; Nhóm do tổ chức BHXH đóng; Nhóm do ngân sách Nhà nước đóng; Nhóm được ngân sách Nhà nước hỗ trợ mức đóng; Nhóm tham gia BHYT theo hộ gia đình và thủ tục hoàn trả tiền BHYT
Để được hoàn trả tiền BHYT, người tham gia thực hiện các bước sau:
Bước 1: Lập và nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH. Người tham gia kê khai tờ khai TK1-TS; trường hợp người tham gia đã mất, thân nhân là người thực hiện kê khai.
Bước 2: Cơ quan BHXH tiếp nhận và xử lý hồ sơ.
Bước 3: Kết quả giải quyết được thông báo và trả cho người tham gia hoặc thân nhân.
Hồ sơ có thể được nộp trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công của BHXH Việt Nam hoặc thông qua tổ chức I-VAN; đồng thời, người dân cũng có thể gửi hồ sơ bằng đường bưu chính hoặc nộp trực tiếp tại cơ quan BHXH quản lý hoặc Trung tâm Phục vụ hành chính công các cấp.
Mua BHYT theo hộ gia đình ở đâu?
Hiện nay, người dân có thể mua thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) tại cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) cấp cơ sở và cấp tỉnh/thành phố nơi cư trú theo quy định. Đây là địa điểm chính thức và đảm bảo quyền lợi rõ ràng, phù hợp với Luật BHYT hiện hành. Khi đến đăng ký, người mua cần mang theo đầy đủ giấy tờ tùy thân, giấy tờ chứng minh đối tượng tham gia và thực hiện đầy đủ thủ tục theo hướng dẫn của cơ quan BHXH để được cấp thẻ.
Ngoài ra, người dân cũng có thể tới các bưu điện gần nhất để mua bảo hiểm y tế.
Mua BHYT trên MOMO đơn giản và dễ thao tác. Ảnh: Tổng hợpBên cạnh hình thức nộp hồ sơ trực tiếp, người dân còn có thể mua thẻ BHYT qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc qua các tổ chức I-VAN liên kết với BHXH Việt Nam như: MOMO, Viettel Money,.... Việc mua online giúp rút ngắn thời gian xử lý và không phải đến trực tiếp cơ quan BHXH, góp phần tạo thuận lợi cho người tham gia.
