Tại Diễn đàn Di sản Cà phê Thế giới diễn ra từ ngày 17–19/4 tại Bảo tàng Thế giới Cà phê, cà phê được nhìn nhận vượt ra ngoài vai trò của một nông sản hay ngành kinh tế, trở thành “di sản sống” – nơi hội tụ giá trị văn hóa, tri thức bản địa và sự kết nối giữa các nền văn minh.
Sáng 18/4/2026, diễn đàn chính thức khai mạc với chủ đề “Từ những truyền thống đa dạng đến di sản sống chung của nhân loại”, mở ra không gian đối thoại quốc tế cấp cao. Tại đây, cà phê được nhìn nhận như một thực thể có khả năng kết nối con người, cộng đồng và các nền văn minh, hướng tới trở thành ngôn ngữ chung của hòa hợp, sáng tạo và phát triển bền vững.
Diễn đàn Di sản Cà phê Thế giớiCác tham luận cho thấy, từ hành trình lan tỏa của cà phê qua nhiều khu vực trên thế giới, đặc biệt trong thời kỳ Ottoman đến châu Âu, thức uống này đã trở thành không gian giao lưu xã hội, trao đổi tri thức và thúc đẩy tư duy hiện đại. Những thực hành như văn hóa espresso của Ý hay các nghi thức thưởng thức cà phê ở Trung Đông tiếp tục khẳng định cà phê là một “ngôn ngữ văn hóa toàn cầu”, gắn với tinh thần sẻ chia và kết nối cộng đồng.
Ở góc độ phát triển bền vững, các mô hình quốc tế như “Cảnh quan văn hóa cà phê Colombia” được UNESCO công nhận hay dự án Doi Tung của Thái Lan cho thấy xu hướng kết hợp giữa canh tác, môi sinh và đời sống cộng đồng. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ngành cà phê toàn cầu đang chuyển sang hướng phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn, ứng dụng công nghệ và nâng cao vai trò của người nông dân trong chuỗi giá trị.
Đối với Việt Nam, ngành cà phê đang chuyển dịch từ tăng trưởng dựa vào sản lượng sang nâng cao giá trị, bản sắc và chiều sâu văn hóa. Robusta Buôn Ma Thuột được xem là đại diện tiêu biểu cho điều kiện tự nhiên và con người Việt Nam, trong khi hành trình phát triển đã đưa cà phê trở thành một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực, đồng thời là kênh quảng bá hình ảnh quốc gia.
Nhận định của ông Đặng Lê Nguyên VũCác chuyên gia nhận định, để tiến tới được UNESCO ghi danh, cà phê cần được chuyển hóa từ “di sản tĩnh” sang “di sản sống” – được thực hành, sáng tạo và lan tỏa trong đời sống đương đại, thay vì chỉ dừng lại ở sản lượng hay vị thế xuất khẩu.
Trên nền tảng đó, mục tiêu phát triển Buôn Ma Thuột thành “Thành phố Cà phê của thế giới” được xác định không chỉ là chiến lược địa phương mà còn mang tầm quốc gia và quốc tế, hướng tới chuyển đổi từ vùng nguyên liệu sang trung tâm sáng tạo và không gian văn hóa toàn cầu.
Trong tiến trình này, Trung Nguyên Legend mới đây chia sẻ cách tiếp cận cà phê như một hệ giá trị toàn diện, không chỉ là sản phẩm thương mại mà còn là câu chuyện văn hóa và thông điệp quốc gia. Doanh nghiệp định hướng phát triển hệ sinh thái cà phê trên ba phương diện: Vật lý, xã hội và tinh thần, đồng thời lan tỏa triết lý “Cà phê Đạo” – nhấn mạnh sự kết nối con người, hướng tới lối sống nhân văn và phát triển bền vững.
Trong khuôn khổ diễn đàn, các đại biểu quốc tế cũng trải nghiệm “Thiền cà phê” – một phương pháp thưởng thức mang tính chiêm nghiệm, góp phần mở ra cách tiếp cận mới về giá trị tinh thần của cà phê. Những hoạt động này cùng các trao đổi chuyên môn đã làm rõ vai trò của cà phê như một thiết chế văn hóa – xã hội đặc biệt.
Những nội dung được chia sẻ tại diễn đàn cho thấy, cà phê Việt Nam đang từng bước được định vị như một “di sản sống chung của nhân loại”, không chỉ đóng góp về kinh tế mà còn mang giá trị văn hóa, xã hội và phát triển bền vững trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động.
