Ở nhiều vùng quê, cá diếc là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình. Theo Đông y, cá diếc có tác dụng kiện tỳ, ích khí, hòa trung, giúp cơ thể phục hồi và khỏe mạnh hơn. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách phân biệt cá diếc ngon với cá thường khi đi chợ, dù chỉ bằng quan sát đơn giản. Chọn đúng cá tươi sẽ giúp món ăn giữ được vị ngọt tự nhiên, thơm ngon và trọn vẹn giá trị dinh dưỡng.
Theo Đông y, cá diếc có tác dụng kiện tỳ, ích khí, hòa trung, giúp cơ thể phục hồi và khỏe mạnh hơnTrước hết, nên chú ý đến kích cỡ của cá. Cá diếc tự nhiên thường nhỏ vừa, thân săn chắc, lưng tròn đều. Những con cá quá to, thân mập bất thường thường là cá nuôi hoặc cá lai, thịt dễ bở và kém ngọt hơn. Khi mua, nên chọn cá có kích thước đồng đều, mang đỏ tươi, mắt trong và linh hoạt. Đây là dấu hiệu cá còn sống khỏe, thịt chắc và ít bị nhão sau khi chế biến.
Bên cạnh đó, lớp vảy và màu da cũng phản ánh chất lượng cá. Cá diếc tươi ngon có vảy sáng, đều, bám chắc vào thân, da ánh bạc hoặc xám nhạt tự nhiên. Khi cầm lên, thân cá chắc tay, không có mùi tanh nồng khó chịu. Ngược lại, cá có vảy xỉn màu, nhiều vết trầy xước hoặc mùi lạ thường là cá đã để lâu, bị ngâm đá quá thời gian hoặc bảo quản kém, người đi chợ nên tránh chọn.
Thời điểm mua cá cũng là yếu tố quan trọng. Cá diếc ngon nhất thường vào cuối thu và mùa đông, khi thịt cá béo hơn, hàm lượng protein và khoáng chất cao. Đây cũng là mùa cá diếc được ưa chuộng để nấu các món canh, kho nhừ hay hầm bồi bổ, giúp cơ thể ấm lên trong những ngày lạnh. Đi chợ sớm vào thời điểm này thường dễ chọn được cá tươi và chất lượng tốt hơn.
Hiện nay, cá diếc có cả loại đánh bắt tự nhiên và cá nuôi trong ao hồ. Cá diếc tự nhiên thường có mùi thơm, vị ngọt đậm và thịt chắc hơn, trong khi cá nuôi có thể bở do môi trường nước và chế độ ăn. Khi mua, nên hỏi người bán về nguồn gốc cá để lựa chọn phù hợp. Dù giá cá tự nhiên cao hơn đôi chút, nhưng chất lượng và hương vị thường xứng đáng.
Với những người lần đầu mua cá diếc, nên bắt đầu bằng các món chế biến đơn giản như kho, nấu canh hoặc chiên. Cá diếc có thịt mềm, vị ngọt, rất hợp với cách nấu lửa nhỏ để giữ trọn hương vị và giúp xương nhừ, dễ ăn. Theo kinh nghiệm dân gian và Đông y, khi được nấu đúng cách, cá diếc còn hỗ trợ tiêu hóa và giúp bồi bổ cơ thể.
Dù bổ dưỡng, cá diếc không phù hợp với tất cả mọi người. Những người mắc bệnh gout, dị ứng với cá hoặc gặp vấn đề về thận nên thận trọng khi sử dụng và cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi đưa vào thực đơn thường xuyên.
Không phải ai cũng nhận ra giá trị của cá diếc khi đi chợ, nhưng chỉ cần tinh ý một chút trong khâu chọn mua, bạn hoàn toàn có thể mang về những con cá tươi ngon, bổ dưỡng với mức giá hợp lý. Biết chọn cá đúng cách cũng chính là bí quyết giúp bữa cơm gia đình thêm ngon miệng và giàu dưỡng chất.
