Theo đánh giá mới công bố của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), năm 2025 được xem là dấu mốc quan trọng của thị trường nội địa Việt Nam khi nền kinh tế chính thức rời giai đoạn phục hồi sau đại dịch để bước sang chu kỳ tăng trưởng mới. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn, thị trường trong nước vẫn cho thấy khả năng thích nghi và sức chống chịu đáng chú ý.
Thị trường bán lẻ mở rộng quy mô, tiêu dùng phục hồi rõ nét
Một trong những điểm sáng nổi bật của năm 2025 là quy mô thị trường bán lẻ tiếp tục được mở rộng, ước đạt khoảng 269 tỷ USD. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 9-10% so với năm trước, mức cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây nếu không tính giai đoạn biến động đặc biệt do dịch bệnh.
Kết quả này phản ánh sự phục hồi rõ rệt của niềm tin tiêu dùng trong nước, cùng với xu hướng ưu tiên sử dụng hàng hóa sản xuất trong nước ngày càng lan tỏa. Người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến giá cả mà còn chú trọng hơn đến chất lượng, nguồn gốc và uy tín thương hiệu Việt.
Song song với đó, hệ thống hạ tầng thương mại tiếp tục được mở rộng. Cả nước hiện có hơn 1.290 siêu thị và gần 280 trung tâm thương mại, tạo trụ cột cho kênh phân phối hiện đại. Trong khi đó, hơn 8.200 chợ truyền thống vẫn giữ vai trò chủ lực trong cung ứng hàng hóa thiết yếu, đặc biệt tại khu vực nông thôn.
Thương mại điện tử bứt tốc, tiêu dùng dịch vụ tăng nhanh
Thương mại điện tử tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng khi đạt quy mô khoảng 32 tỷ USD, chiếm 12% tổng doanh thu bán lẻ toàn quốc. Với tốc độ tăng trưởng trên 20%/năm, Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia có thị trường thương mại điện tử phát triển nhanh nhất Đông Nam Á.
Cơ cấu chi tiêu của người dân cũng ghi nhận sự dịch chuyển. Dù nhóm lương thực - thực phẩm vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất, chi tiêu cho các dịch vụ như lưu trú, ăn uống, du lịch lại tăng nhanh hơn, đạt mức 12–14% mỗi năm. Xu hướng này cho thấy tiêu dùng đang dần chuyển từ “đủ dùng” sang “nâng cao chất lượng sống”.
Người tiêu dùng mua sắm tại trung tâm thương mại, phản ánh đà phục hồi và tăng trưởng mạnh của thị trường tiêu dùng trong nước năm 2025.Những điểm nghẽn chưa được tháo gỡ
Bên cạnh kết quả tích cực, thị trường nội địa vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Biến động kinh tế toàn cầu, căng thẳng địa chính trị, chính sách thuế quan từ các nền kinh tế lớn và áp lực lạm phát bên ngoài tiếp tục tác động đến ổn định giá cả trong nước.
Một vấn đề khác là sự mất cân đối về hạ tầng thương mại. Khoảng một nửa hệ thống phân phối hiện đại hiện tập trung tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng hay Hải Phòng, trong khi khu vực nông thôn, miền núi vẫn thiếu hạ tầng giao thông và viễn thông đồng bộ.
Ngoài ra, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nội địa dù đã cải thiện nhưng vẫn còn khoảng cách đáng kể so với các tập đoàn đa quốc gia, đặc biệt về quy mô vốn, công nghệ và trình độ quản trị.
Năm 2026: Bài toán thích ứng và chuyển đổi
Bước sang năm 2026, thị trường được dự báo sẽ chịu tác động mạnh hơn từ xu hướng tự động hóa và trí tuệ nhân tạo, kéo theo những lo ngại về việc làm và tâm lý tiêu dùng. Tuy vậy, nền tảng dân số trẻ cùng thu nhập bình quân đầu người tăng đều vẫn được xem là yếu tố hỗ trợ cho triển vọng trung hạn.
Để duy trì đà tăng trưởng, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp cần đẩy nhanh chuyển đổi số, đầu tư vào công nghệ quản trị kho bãi, thanh toán không tiền mặt và các hình thức bán hàng trực tuyến mới như livestream. Việc ứng dụng AI trong phân tích hành vi tiêu dùng sẽ giúp cá nhân hóa trải nghiệm mua sắm và tối ưu chi phí vận hành.
Song song với đó, phát triển hạ tầng thương mại tại khu vực nông thôn được xem là nhiệm vụ trọng tâm nhằm thu hẹp khoảng cách vùng miền. Ngoài việc duy trì hệ thống chợ truyền thống, cần khuyến khích mở rộng mô hình siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi và cải thiện hạ tầng logistics để giảm chi phí vận chuyển.
Ở góc độ dài hạn, báo cáo nhấn mạnh vai trò của việc nâng cao năng lực doanh nghiệp thông qua liên kết, sáp nhập để tăng quy mô, đồng thời đầu tư đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của môi trường kinh doanh số và phát triển bền vững.
