Ngày 4/5 là hạn chót quyết toán thuế TNCN năm nay. Ngày 22/4, chị L.T.D. (TP.HCM) nhận được email thông báo của cơ quan thuế về nghĩa vụ quyết toán thuế TNCN. Theo đó, chị có phát sinh số thuế phải nộp, thuộc diện phải trực tiếp quyết toán thuế TNCN. Chị D. rất ngạc nhiên vì bản thân đã ủy quyền quyết toán thuế TNCN cho đơn vị mình công tác và quyết toán xong xuôi, thậm chí chị đã nhận lại số tiền thuế nộp thừa. Chị D. vào ứng dụng eTax Mobile thì phát hiện ngoài thu nhập từ đơn vị đang làm việc, chị còn có ba nguồn thu nhập vãng lai khác, tổng 3,8 triệu đồng. Đây là tiền thù lao đi họp của chị ở các đơn vị bên ngoài, chưa được khấu trừ 10%. Một người quen nói rằng chị phải đi hủy tờ khai cũ, lập tờ khai mới. Nếu chậm nộp, chị có thể bị phạt 2-3 triệu đồng. Nghe vậy, chị D. rất lo lắng.
Ngày 4/5, anh Lê Thanh Phương, sống tại TP.HCM, cho biết khi truy cập ứng dụng eTax Mobile để kiểm tra thông tin, anh phát hiện mình đang có khoản nợ thuế lên đến hàng chục triệu đồng. Điều khiến anh băn khoăn là không rõ khoản nợ này phát sinh từ đâu, đồng thời lo ngại có thể bị tính tiền phạt chậm nộp hoặc bị hạn chế xuất cảnh nếu không xử lý kịp thời.
Trong khi đó, chị Trần Mai Uyên, nhân viên tại một cơ quan truyền thông ở TP.HCM, cũng rơi vào tình huống tương tự khi phát hiện hệ thống hiển thị chị đang nợ thuế 270.000 đồng. Do chưa rõ nguồn gốc khoản tiền này, chị quyết định chưa nộp ngay mà chờ thông báo chính thức từ cơ quan thuế để xác minh lại thông tin.
Hay như trường hợp của chị Thu Hồng, đang là nhân viên văn phòng, ở Hà Nội bất ngờ nhận được email quyết toán thuế TNCN năm 2025, với mã số thuế đúng của mình nhưng khi Tra thông tin quyết toán thì không có khoản nợ nào, khiến chị rất lo lắng.
Trao đổi về tình trạng nhiều người bất ngờ phát hiện mình nợ thuế, ông Nguyễn Ngọc Tịnh, Phó Chủ tịch Hội Tư vấn và Đại lý Thuế TP.HCM, cho biết Việt Nam hiện áp dụng cơ chế người nộp thuế tự kê khai, tự tính và tự nộp thuế. Theo cơ chế này, các thông tin liên quan đến doanh thu, chi phí, thu nhập và các khoản khấu trừ chủ yếu do cá nhân, hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp tự khai báo trên hệ thống. Cơ quan thuế sau đó sẽ sử dụng dữ liệu này để đối chiếu và xác định số thuế phải nộp hoặc số tiền còn thiếu.
Cách làm này giúp giảm bớt thủ tục hành chính cho người nộp thuế, nhưng cũng có thể phát sinh những sai sót hoặc chậm trễ trong quá trình xác nhận dữ liệu, dẫn đến việc một số người bất ngờ phát hiện mình có khoản nợ thuế.
Theo ông Tịnh, cơ quan quản lý cần tiếp tục cải cách thủ tục, đặc biệt là rút ngắn thời gian quyết toán thuế. Điều này sẽ giúp xác định nhanh và chính xác số tiền phải nộp, đồng thời hạn chế việc phát sinh tiền phạt do chậm nộp.
Trong khi đó, ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Trưởng cơ quan Thuế TP.HCM, khuyến cáo rằng nếu hệ thống eTax Mobile hiển thị tình trạng nợ thuế, cá nhân nên nhanh chóng liên hệ với cơ quan thuế quản lý trực tiếp để kiểm tra lại thông tin. Việc này nhằm xác định chính xác khoản tiền còn nợ cũng như số tiền phạt chậm nộp (nếu có).
Sau khi xác minh, cơ quan thuế sẽ gửi thông báo chính thức về số tiền phải nộp và tiền phạt chậm nộp trong trường hợp phát sinh nghĩa vụ thuế chưa hoàn thành. Nếu người nộp thuế không thực hiện nghĩa vụ theo thông báo, cơ quan thuế có thể áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, nếu sau 30 ngày kể từ khi thông báo được ban hành mà người nộp thuế vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách nhà nước, cơ quan chức năng có thể áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Điều này nhằm đảm bảo việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định.
Một số chuyên gia cho rằng, mặc dù theo Luật Quản lý thuế, người nộp thuế phải "tự khai, tự chịu trách nhiệm" về khai báo thuế của mình, nhưng Tổng cục Thuế cần thông báo sớm cho người nộp thuế ngay sau mỗi kỳ quyết toán thuế thu nhập cá nhân hàng năm. Điều này không chỉ giúp ngân sách thu đúng, đủ và kịp thời mà còn giúp người nộp thuế tránh bị phạt nặng.
Hướng dẫn chi tiết kê khai thuế đối với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/nămĐỌC NGAYTheo Tổng cục Thuế, cá nhân có từ hai nguồn thu nhập trở lên phải tự quyết toán thuế hàng năm. Hiện nay, ngành thuế hỗ trợ người nộp thuế tra cứu thuế thu nhập cá nhân qua ứng dụng Etax Mobile.
Ông Nguyễn Quý Trung, Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế Doanh nghiệp nhỏ và vừa và Hộ kinh doanh, cá nhân, Tổng cục Thuế, cho biết: "Hệ thống Etax Mobile hiện đáp ứng yêu cầu tra cứu thông tin nghĩa vụ thuế cá nhân. Chúng tôi khuyến cáo người nộp thuế thường xuyên theo dõi và cập nhật thông tin cá nhân trên ứng dụng này, như địa chỉ và nơi làm việc mới".
Nhiều người nộp thuế cũng kiến nghị ngành thuế cần hỗ trợ để họ khắc phục hậu quả và giảm nhẹ việc phải nộp phạt chậm nộp.
Quỳnh Chi (t/h)
