Na Uy, quốc gia vốn nổi tiếng với dầu mỏ, vừa chính thức xác nhận việc sở hữu một mỏ phốt phát với trữ lượng lên tới 77 tỷ tấn. Đây không chỉ là một con số khô khan về địa chất, mà được giới quan sát ví như tấm vé bảo hiểm cho nền công nghiệp pin xe điện và an ninh lương thực toàn cầu trong nửa thế kỷ tới.
Cú hích từ độ sâu 400 mét
Norge Mining, công ty khai thác mỏ chịu trách nhiệm cho dự án này, vừa đưa ra những con số khiến giới đầu tư hàng hóa phải giật mình. Mặc dù mỏ quặng này đã lộ diện manh mối từ năm 2018, nhưng phải đến tháng 5 vừa qua, sau hàng loạt quy trình đánh giá khắt khe, quy mô thực sự của nó mới được công bố trọn vẹn.
Khai thác phốt phátTheo ông Michael Wurmser, người sáng lập kiêm Phó CEO của Norge Mining, các mũi khoan thăm dò ở độ sâu 400 mét đã chạm tới hai mạch khoáng sản đạt đẳng cấp thế giới.
Khối lượng 77 tỷ tấn phốt phát này được nhận định đủ sức duy trì nguồn cung ổn định cho nhân loại trong suốt 50 năm. Điều này đồng nghĩa với việc áp lực khan hiếm nguyên liệu thô nỗi ám ảnh thường trực của các nhà sản xuất công nghiệp nặng có thể được giải tỏa phần lớn trong dài hạn.
Xương sống cho kỷ nguyên xe điện
Tại sao phốt phát lại quan trọng đến thế vào thời điểm này? Câu trả lời nằm ở cuộc cách mạng xe điện đang diễn ra trên toàn cầu.
Phốt phát là nguyên liệu đầu vào không thể thay thế để sản xuất axit photphoric. Đây chính là thành phần cốt lõi tạo nên pin lithium sắt photphat (LFP). Loại pin này đang dần trở thành tiêu chuẩn mới cho xe điện và các hệ thống lưu trữ năng lượng mặt trời nhờ ưu thế giá thành rẻ và độ an toàn vượt trội so với các công nghệ pin cũ.
Số liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho thấy một viễn cảnh rõ ràng: đến năm 2040, pin LFP có thể chiếm lĩnh tới 90% thị phần pin trong các phương tiện thương mại.
Sự xuất hiện của mỏ khoáng sản tại Na Uy, vì thế, không chỉ dừng lại ở câu chuyện khai thác tài nguyên. Nó là mảnh ghép quan trọng giúp hạ nhiệt chi phí sản xuất pin, từ đó kéo giảm giá thành xe điện, đưa phương tiện xanh đến gần hơn với người tiêu dùng đại chúng.
Tấm khiên địa chính trị mới của phương Tây
Nhìn rộng hơn ở góc độ vĩ mô, phát hiện này mang ý nghĩa chiến lược sống còn đối với châu Âu và khối phương Tây.
Trong nhiều thập kỷ, bản đồ phốt phát thế giới bị chi phối bởi một vài cái tên quen thuộc: Ma-rốc, Trung Quốc, Mỹ và Nga. Sự phụ thuộc này đã bộc lộ những rủi ro chết người. Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra vào năm 2022, thị trường phân bón và nguyên liệu công nghiệp đã chao đảo dữ dội vì đứt gãy nguồn cung và bão giá.
Việc một mỏ trữ lượng khổng lồ nằm ngay tại Na Uy, một quốc gia có nền chính trị ổn định và là đồng minh thân cận của phương Tây sẽ giúp tái cấu trúc lại chuỗi cung ứng toàn cầu.
Giới phân tích nhận định rằng, sự kiện này giúp châu Âu giảm bớt sự phụ thuộc vào các khu vực nhạy cảm về địa chính trị. Ông Wurmser cũng nhấn mạnh, việc sở hữu nguồn tài nguyên quy mô lớn ngay tại sân nhà mang ý nghĩa đặc biệt về sự tự chủ chiến lược.
Giờ đây, với 77 tỷ tấn quặng dưới lòng đất, Na Uy không chỉ là một cường quốc về năng lượng hóa thạch trong quá khứ, mà đang nắm giữ chìa khóa mở ra cánh cửa cho kỷ nguyên năng lượng sạch của tương lai.
