Tại nhiều làng chài ven biển miền Trung, khi những con tàu vừa cập bến, hàng chục phụ nữ ngồi quây quanh những rổ cá tươi, tay thoăn thoắt với đôi đũa tre, tỉ mỉ nhặt từng con cá nhỏ xíu. Đó là nghề “nhặt cá ngần”, một công việc tưởng chừng đơn giản nhưng lại đòi hỏi sự kiên nhẫn và độ tập trung cao.
Cá ngần – còn gọi là “cá thủy tinh” – là loài cá nhỏ, thân mềm, gần như trong suốt, dài chỉ khoảng 4–7 cm, thường xuất hiện theo mùa và có giá trị kinh tế cao . Chính vì kích thước nhỏ và dễ lẫn với các loại cá tạp, việc phân loại cá ngần đòi hỏi người làm phải có mắt tinh, tay nhanh và sự tập trung liên tục.
Nghề nhặt cá ngần giúp phụ nữ ven biển kiếm thêm thu nhập. Ảnh minh họaTại các bãi cá, người lao động, chủ yếu là phụ nữ trung niên, sử dụng những dụng cụ rất đơn giản như đũa tre vót nhọn, bao tay và rổ nhựa. Công việc của họ là nhặt riêng cá ngần ra khỏi các loại cá khác ngay sau khi tàu cập bến, đảm bảo chất lượng cho khâu tiêu thụ và chế biến.
Dù không cần đào tạo bài bản, nghề này cũng cần kỹ năng. Người mới làm thường mất nhiều thời gian để quen tay, trong khi người có kinh nghiệm có thể thao tác nhanh gấp nhiều lần, quyết định trực tiếp đến thu nhập mỗi ngày.
Nhặt cá ngần tuy dễ nhưng khá vất vả, cả ngày phải ngồi cúi rất đau lưng. Ảnh minh họaTheo ghi nhận từ thực tế tại các làng chài, tiền công thường được tính theo sản lượng, trung bình khoảng 10.000–15.000 đồng cho mỗi sọt cá (khoảng 15–20 kg). Với những người làm nhanh và vào thời điểm cá về nhiều, thu nhập có thể đạt từ 300.000 đến 500.000 đồng/ngày, thậm chí vượt mốc 1 triệu đồng trong những ngày cao điểm.
Tuy nhiên, đặc thù của cá ngần là chỉ xuất hiện theo mùa ngắn, thường tập trung trong vài tháng nhất định trong năm. Do đó, công việc chỉ mang tính thời vụ, thu nhập không ổn định và phụ thuộc hoàn toàn vào sản lượng đánh bắt.
