“Mùa vàng” trong đêm
Những ngày giữa tháng 4, tại các xã vùng cao Long Quảng, Khe Tre, Nam Đông (TP Huế), một “mùa vụ” đặc biệt đang diễn ra sôi động: săn ve sầu ban đêm. Hàng nghìn người dân đổ vào rừng từ chiều tối, biến những cánh rừng tràm thành “biển đèn pin”, tạo nên một sinh kế thời vụ mang lại thu nhập đáng kể nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Theo ghi nhận, khoảng 18–19h mỗi ngày, người dân bắt đầu mang theo xô, thùng, đèn pin tiến vào rừng để bắt ve sầu. Loài côn trùng này có tập tính bò lên cây vào ban đêm nên dễ khai thác hơn ban ngày. Hoạt động diễn ra rầm rộ suốt từ chập tối đến rạng sáng, thu hút đông đảo người dân tham gia, từ lao động chính đến phụ nữ, người lớn tuổi, thậm chí cả học sinh.
Từ người già tới trẻ em đổ xô đi săn ve sầu ban đêm. Ảnh minh họaNguồn thu từ ve sầu được xem là “lộc trời” khi chỉ xuất hiện theo mùa, nhưng mang lại hiệu quả kinh tế cao. Người mới tham gia cũng có thể kiếm từ 250.000 – 500.000 đồng mỗi đêm, trong khi người có kinh nghiệm có thể đạt vài triệu đồng.
Anh Hồ Văn Rin (xã Long Quảng) cho biết: “Trước đây thu nhập chủ yếu từ làm rẫy, nhưng bấp bênh. Từ khi có người thu mua ve sầu, tối nào tôi cũng tranh thủ đi bắt. Trung bình mỗi đêm được 1-2kg, bán ra khoảng 400 - 500 nghìn đồng, có hôm được nhiều hơn...”.
Trong khi đó, anh Hồ Văn Sơn (xã Khe Tre) chia sẻ: “Đi bắt ve cũng phải quen địa hình, biết chỗ nhiều. Có nhiều hôm tôi bắt được hơn 10kg, bán ngay trong đêm, kiếm vài triệu đồng. So với làm rẫy thì thu nhập cao hơn nhiều...”.
Giá tăng, thị trường tiêu thụ sôi động
Một trong những yếu tố khiến “nghề săn ve” bùng nổ là giá thu mua tăng mạnh. Nếu trước đây ve sầu chỉ được mua với giá 150.000–160.000 đồng/kg thì hiện đã tăng lên khoảng 250.000–270.000 đồng/kg.
Theo thống kê của chính quyền địa phương, mỗi đêm người dân tại ba xã có thể khai thác từ 1,5–2 tấn ve sầu. Với mức giá trung bình khoảng 250.000 đồng/kg, tổng giá trị thu được dao động 375–500 triệu đồng mỗi đêm.
Mỗi đêm, người dân tại 3 xã có thể thu được tới 500 triệu đồng tiền bán ve sầu. Ảnh minh họaTính trong khoảng một tháng, tổng thu nhập từ hoạt động này ước đạt 12–15 tỷ đồng – con số đáng kể đối với khu vực miền núi còn nhiều khó khăn.
Ve sau khi bắt được sẽ được thương lái thu mua ngay trong đêm. Chị Nhi (xã Khe Tre) cho biết: “Người dân mang về bao nhiêu là tôi mua hết bấy nhiêu. Ve sau khi thu mua sẽ được luộc sơ rồi cấp đông để bảo quản, sau đó có người đến gom chuyển đi nơi khác”.
Tuy nhiên, mục đích sử dụng cuối cùng của lượng ve sầu này vẫn chưa được làm rõ, khi các đầu mối thu mua chỉ cho biết “có mối đặt hàng”.
Cơ hội đi kèm rủi ro
Dù mang lại nguồn thu hấp dẫn, hoạt động săn ve ban đêm cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Chính quyền địa phương cảnh báo các rủi ro như lạc đường, tai nạn trong rừng, bị côn trùng hoặc rắn độc tấn công, thậm chí mất trộm tài sản khi để xe ở bìa rừng. Thực tế đã xảy ra trường hợp một người dân tại xã Nam Đông bị rắn hổ mang cắn khi đi bắt ve ban đêm, hiện trong tình trạng nguy kịch và phải điều trị tại bệnh viện.
Săn ve sầu ban đêm có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro. Ảnh minh họaBí thư Đảng ủy xã Long Quảng nhận định, việc người dân có thêm thu nhập là tín hiệu tích cực, góp phần cải thiện đời sống. Tuy nhiên, ông cũng khuyến cáo người dân cần “đi theo nhóm, trang bị đèn chiếu sáng và dụng cụ cần thiết, tránh vào khu vực nguy hiểm”.
Về lâu dài, cơ quan kiểm lâm cho rằng việc khai thác ve sầu hiện mang tính thời vụ và chưa ghi nhận tác động lớn đến môi trường nếu không khai thác tận diệt. Tuy vậy, người dân vẫn được khuyến nghị khai thác hợp lý để bảo vệ hệ sinh thái rừng.
