Ngân hàng Nhà nước yêu cầu kiểm soát chặt việc giảm lãi suất mang tính hình thức

Theo Thời Báo Ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Chi nhánh Khu vực 1 mới đây đã tổ chức Hội nghị quán triệt chỉ đạo của Thống đốc NHNN về việc giảm mặt bằng lãi suất và Chương trình phổ biến công tác bảo đảm an ninh, an toàn hoạt động tiền tệ, ngân hàng.

Phát biểu tại hội nghị, bà Hoàng Huyền Châm, Phó Giám đốc NHNN Khu vực 1 cho biết thời gian qua, đặc biệt từ quý IV/2025 đến nay, thị trường tiền tệ có những diễn biến không thuận lợi. Thanh khoản có thời điểm khó khăn, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay duy trì ở mức cao, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của người dân, doanh nghiệp, cũng như quá trình phục hồi và phát triển kinh tế.

Trước tình hình đó, NHNN Việt Nam và NHNN Khu vực 1 đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm ổn định thị trường tiền tệ, góp phần giảm mặt bằng lãi suất, hỗ trợ sản xuất kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Thống đốc NHNN đã có văn bản yêu cầu các tổ chức tín dụng (TCTD) giảm tối thiểu 0,5 điểm %/năm lãi suất tiền gửi đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên so với mức áp dụng cuối tháng 3/2026, đồng thời tiếp tục giảm lãi suất huy động và lãi suất cho vay.

Tuy nhiên, qua công tác quản lý, thanh tra, giám sát và báo cáo từ các chi nhánh ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài trên địa bàn, NHNN Khu vực 1 nhận thấy vẫn còn một số vấn đề cần được chấn chỉnh trong hoạt động huy động vốn.

Theo đó, các ngân hàng phải thực hiện đầy đủ việc niêm yết, công bố và áp dụng lãi suất theo đúng quy định; bảo đảm sự thống nhất giữa lãi suất niêm yết, lãi suất công bố, chính sách nội bộ và mức lãi suất thực tế áp dụng đối với khách hàng. Không để xảy ra tình trạng giảm lãi suất mang tính hình thức hoặc áp dụng các cơ chế làm phát sinh mặt bằng lãi suất thực tế cao hơn mức công bố.

Đồng thời, nghiêm túc thực hiện các quy định của pháp luật về huy động ngoại tệ và cho vay cầm cố bằng ngoại tệ; hạn chế việc lợi dụng hoặc lách các quy định về huy động ngoại tệ để thực hiện cho vay VND có bảo đảm bằng ngoại tệ, sau đó gửi lại VND tại chính ngân hàng để hưởng chênh lệch lãi suất.

Cùng với đó, rà soát các chương trình ưu đãi, chính sách cộng lãi suất, cơ chế phê duyệt lãi suất ngoại lệ và các hình thức ưu đãi khác áp dụng đối với hoạt động huy động vốn cũng như quá trình thực thi; bảo đảm các chính sách này phù hợp với chủ trương điều hành của NHNN, không làm gia tăng mặt bằng lãi suất huy động trên thị trường, không tạo cạnh tranh lãi suất thiếu lành mạnh giữa các tổ chức tín dụng.

Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ và quản lý rủi ro đối với việc chấp hành các quy định của NHNN về lãi suất huy động; rà soát, kiểm soát chặt chẽ các trường hợp áp dụng lãi suất thỏa thuận, lãi suất cộng thêm theo các chương trình ưu đãi, bảo đảm tuân thủ đúng quy định của pháp luật và các văn bản chỉ đạo của NHNN.

Bên cạnh đó, tăng cường kiểm soát rủi ro hoạt động, rủi ro đạo đức; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, các trường hợp áp dụng lãi suất không đúng quy định, không đúng thẩm quyền hoặc thiếu minh bạch.

Các chi nhánh ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài cũng cần kiểm soát chặt chẽ cơ cấu kỳ hạn huy động vốn và cấp tín dụng, đặc biệt đối với các khoản huy động và cho vay trung, dài hạn; bảo đảm cân đối hợp lý giữa kỳ hạn nguồn vốn và kỳ hạn sử dụng vốn, hạn chế rủi ro chênh lệch kỳ hạn.