Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam (VGTA) vừa kiến nghị Chính phủ hoàn thiện khung pháp lý nhằm khai thác nguồn vàng trong dân, đồng thời đề xuất cơ chế linh hoạt hơn đối với nhập khẩu vàng nguyên liệu phục vụ sản xuất.
Đề xuất cho phép doanh nghiệp vay vàng trực tiếp từ người dân
VGTA cho rằng nguồn vàng trong dân tại Việt Nam rất lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả do thiếu hành lang pháp lý. Hiện nay, việc huy động hoặc thu mua vàng từ dân để làm nguyên liệu sản xuất vẫn tiềm ẩn rủi ro pháp lý, khiến doanh nghiệp e ngại triển khai.
Hiệp hội đề xuất cho phép doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh vàng trang sức được trực tiếp vay vàng từ người dân với lãi suất theo thỏa thuận dân sự. Cơ chế này giúp doanh nghiệp chủ động nguồn nguyên liệu, giảm phụ thuộc nhập khẩu, đồng thời mở thêm kênh sinh lời cho người dân.
Theo ước tính, nhu cầu vàng nguyên liệu khoảng 50 tấn mỗi năm, tương đương 5 tỷ USD, bình quân 416 triệu USD mỗi tháng. So với quy mô giao dịch ngoại tệ liên ngân hàng 25-30 tỷ USD mỗi tháng, mức này không tạo áp lực đáng kể lên tỷ giá.
Từ lượng vàng nguyên liệu này, sau chế tác, khoảng 25 tấn có thể phục vụ xuất khẩu, mang về 3,5-4 tỷ USD mỗi năm.
Đối với nguồn vàng nhập khẩu, VGTA kiến nghị cho phép doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu vàng trang sức được nhập khẩu vàng nguyên liệu theo hợp đồng đã ký với đối tác nước ngoài và đăng ký với ngân hàng thương mại.
Doanh nghiệp chỉ cần xuất trình bộ chứng từ hợp lệ khi nhập khẩu, đồng thời đăng ký kế hoạch hằng năm và báo cáo định kỳ về tình hình sử dụng vàng nguyên liệu. Các dữ liệu này sẽ được gửi tới Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công Thương để phục vụ quản lý cung cầu và cán cân ngoại tệ.
VGTA đề xuất cho doanh nghiệp vay vàng trong dân, đồng thời kiến nghị thuế nhập khẩu 0% nhằm khai thông nguồn lực vàng và thúc đẩy xuất khẩuKiến nghị thuế nhập khẩu 0%, cắt giảm điều kiện kinh doanh
VGTA đề xuất áp dụng thuế suất nhập khẩu vàng nguyên liệu ở mức 0% nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ, mở rộng sản xuất phục vụ xuất khẩu. Đồng thời, doanh nghiệp cần được ưu tiên tiếp cận ngoại tệ để nhập khẩu máy móc và nguyên liệu.
Hiệp hội cũng kiến nghị loại bỏ các điều kiện kinh doanh và giấy phép đối với vàng trang sức, mỹ nghệ tại các quy định hiện hành để phù hợp với Luật Đầu tư 2025, trong đó ngành này được xếp vào nhóm hàng hóa kinh doanh thông thường.
Ngoài ra, cần bổ sung hướng dẫn xác định giá trị gia tăng theo phương pháp trực tiếp, bảo đảm tính đúng, tính đủ chi phí gia công, chế tác trong hoạt động sản xuất.
Theo VGTA, nếu các cơ chế trên được triển khai, ngành vàng trang sức có thể đạt kim ngạch xuất khẩu từ 4-5 tỷ USD mỗi năm.
Một số chuyên gia nhận định, việc hoàn thiện chính sách theo hướng minh bạch, giảm thủ tục và chủ động nguồn nguyên liệu sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước đưa Việt Nam trở thành trung tâm chế tác và xuất khẩu vàng trang sức trong khu vực.
