Từ 22h ngày 2/3/2026, 5 tuyến cao tốc bắt đầu thu phí gồm: Mai Sơn – Quốc lộ 45, Quốc lộ 45 – Nghi Sơn, Nghi Sơn – Diễn Châu, Vĩnh Hảo – Phan Thiết và Phan Thiết – Dầu Giây. Đây đều là các dự án thuộc tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông được đầu tư bằng vốn ngân sách nhà nước.
Việc thu phí được triển khai theo hình thức thu phí điện tử không dừng (ETC), tính tiền theo quãng đường phương tiện di chuyển trên cao tốc. Mức phí thấp nhất áp dụng cho xe con trên một số đoạn là khoảng 900 đồng/km, trong khi tuyến Phan Thiết – Dầu Giây áp dụng mức khoảng 1.300 đồng/km do được đầu tư hoàn chỉnh với làn dừng khẩn cấp liên tục.
Trung tâm điều hành thu phí đường bộ cao tốc tiếp nhận và xử lý toàn bộ dữ liệu từ các trạm thu phí trên tuyến. Ảnh minh họaĐể giám sát toàn bộ hoạt động thu phí, Cục Đường bộ Việt Nam đã đưa vào vận hành Trung tâm điều hành thu phí đường bộ cao tốc. Trung tâm này tiếp nhận dữ liệu từ các trạm thu phí trên tuyến, xử lý và lưu trữ tập trung nhằm kiểm soát hoạt động thu phí và đảm bảo minh bạch dòng tiền.
Hệ thống tại các trạm thu phí có nhiệm vụ nhận diện phương tiện, phân loại xe và xác định điểm vào – ra của phương tiện trên cao tốc. Thông tin sau đó được truyền về trung tâm điều hành để tính toán mức phí tương ứng và thực hiện trừ tiền từ tài khoản giao thông của chủ phương tiện.
Theo cơ quan quản lý, mỗi giao dịch thu phí được xử lý rất nhanh, chỉ khoảng 0,2 giây để xe qua trạm, giúp phương tiện lưu thông liên tục mà không cần dừng lại.
Trung tâm điều hành được trang bị hệ thống máy chủ, lưu trữ và bảo mật dữ liệu với khả năng vận hành ổn định và mở rộng trong tương lai. Tại đây, dữ liệu từ các trạm thu phí được giám sát thông qua hệ thống camera và phần mềm quản lý tập trung.
Mỗi giao dịch thu phí chỉ mất khoảng 0,2 giây/xe, giúp phương tiện lưu thông liên tục không cần dừng. Ảnh minh họaKhoảng 200 nhân sự được bố trí làm việc theo 3 ca, đảm bảo giám sát hệ thống 24/24 giờ. Đội ngũ này có nhiệm vụ theo dõi từng giao dịch phương tiện qua trạm, kịp thời phát hiện và xử lý các sự cố kỹ thuật nếu phát sinh.
Cùng với đó, các Khu Quản lý đường bộ khu vực sẽ mở tài khoản để tiếp nhận nguồn thu từ nhà thầu vận hành thu phí. Nguồn tiền thu được sẽ được chuyển về Kho bạc Nhà nước trong vòng 24 giờ theo quy định, giúp đảm bảo việc quản lý nguồn thu minh bạch và đúng quy trình.
Theo Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam Bùi Quang Thái, việc vận hành hệ thống thu phí trên các tuyến cao tốc Bắc – Nam là dấu mốc quan trọng trong quá trình hiện đại hóa quản lý hạ tầng giao thông. Ông cho biết việc liên thông hệ thống giao thông thông minh (ITS) sẽ giúp tối ưu vận hành, nâng cao an toàn và hiệu quả khai thác các tuyến cao tốc.
Những con số bước đầu cho thấy hệ thống đã vận hành ổn định. Trong ngày đầu tiên triển khai, hệ thống thu phí trên 5 tuyến cao tốc đã ghi nhận hơn 50.000 giao dịch thành công, với tổng doanh thu trên 4,4 tỷ đồng.
Việc đưa vào vận hành Trung tâm điều hành thu phí được xem là một bước tiến quan trọng trong quá trình số hóa lĩnh vực giao thông đường bộ. Không chỉ giúp giám sát minh bạch dòng tiền, hệ thống còn tạo nền tảng kết nối và chia sẻ dữ liệu với các hệ thống quản lý quốc gia, hướng tới mô hình quản trị hạ tầng giao thông hiện đại và hiệu quả hơn trong tương lai.
