Theo U.S. Geological Survey (USGS), Echinus phun trào lần đầu trong chu kỳ mới được ghi nhận vào ngày 7/2/2026, đánh dấu lần hoạt động trở lại đầu tiên kể từ năm 2020. Sau đó, các đợt phun tiếp tục diễn ra vào các ngày 9, 12 và 15/2, trước khi chuyển sang trạng thái hoạt động thường xuyên hơn từ ngày 16/2 với chu kỳ lặp lại khoảng 2–5 giờ.
Các đợt phun trào thường kéo dài khoảng 2–3 phút, tạo cột nước nóng cao từ 6 đến 10 m và nhiệt độ trên 90 độ C. Sau mỗi lần phun, mực nước trong hồ giảm mạnh rồi dần dâng trở lại, quá trình này thường mất khoảng một giờ.
Echinus nằm trong khu vực Norris Geyser Basin của Yellowstone National Park – vùng địa nhiệt được coi là nóng và biến động mạnh nhất của công viên. Đây cũng là mạch nước phun axit lớn nhất được biết đến trên thế giới, với độ pH dao động khoảng 3,3–3,6, tương đương độ axit của nước cam hoặc giấm.
Echinus nằm trong khu vực Norris Geyser Basin của Yellowstone National Park. Ảnh minh họaThông thường, các suối nước nóng có tính axit mạnh khó có thể hình thành mạch nước phun. Nguyên nhân là môi trường axit dễ phá hủy các “đường ống” silica dưới lòng đất – cấu trúc địa chất giúp tích tụ áp suất để tạo ra các đợt phun trào.
USGS cho biết tại Echinus, nước trong hệ thống được hình thành từ sự pha trộn giữa các khí axit và nguồn nước ngầm trung tính, khiến độ axit không đủ mạnh để ăn mòn đá. Chính đặc điểm hóa học đặc biệt này giúp Echinus duy trì được cấu trúc địa nhiệt ổn định, cho phép nó hoạt động như một mạch nước phun – điều hiếm thấy ở các hệ thống nước nóng có tính axit.
Khu vực quanh miệng mạch nước phun cũng có hình dạng độc đáo. Vành hồ được phủ silica gồ ghề và bao quanh bởi các khối đá nhọn giống nhím biển. Chính vì vậy mà mạch nước này được đặt tên là “Echinus”, nghĩa là nhím biển trong tiếng Latin. Các khoáng chất như sắt, nhôm và asen tích tụ quanh rìa hồ tạo nên các dải màu đỏ, cam và vàng đặc trưng.
Các nghiên cứu địa chất cho thấy Echinus từng gần như không hoạt động cho đến khoảng năm 1948. Trong thập niên 1970, mạch nước này phun khá đều với chu kỳ khoảng 40–80 phút. Tuy nhiên, từ cuối những năm 1990, hoạt động bắt đầu trở nên thất thường và thưa dần.
Trong đợt tái hoạt động gần nhất, USGS ghi nhận Echinus đã phun trào khoảng 40 lần trong tháng 2/2026. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng mạch nước này thường chỉ hoạt động trong thời gian ngắn rồi lại “ngủ yên” nhiều năm.
Khu vực quanh miệng mạch nước phun có hình dạng như một con nhím biển. Ảnh minh họaSự tái xuất của Echinus cũng diễn ra cùng thời điểm với hoạt động của một số mạch nước phun khác trong khu vực Norris. Dù vậy, các nhà khoa học khẳng định toàn bộ hệ thống địa nhiệt của Yellowstone hiện vẫn ở mức bình thường và không có dấu hiệu cho thấy nguy cơ địa chất bất thường.
Với tính chất hiếm gặp và chu kỳ hoạt động khó đoán, mỗi lần Echinus “thức giấc” đều trở thành sự kiện đáng chú ý đối với giới nghiên cứu địa nhiệt cũng như du khách đến Yellowstone. Các nhà khoa học tiếp tục theo dõi sát sao hiện tượng này để hiểu rõ hơn về cơ chế vận hành của một trong những mạch nước phun axit đặc biệt nhất hành tinh.
