Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang nghiên cứu chuyển đổi từ mã QR chuyển khoản đơn thuần sang chuẩn QR thanh toán, áp dụng rộng rãi tại các điểm bán lẻ, chợ truyền thống và hộ kinh doanh nhỏ. Động thái này được kỳ vọng giúp mở rộng hệ sinh thái thanh toán số, minh bạch giao dịch và thúc đẩy tài chính toàn diện.
Thông tin được ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN, đưa ra tại họp báo công bố chương trình “Ngày tài chính số năm 2026” diễn ra ngày 26/5 tại TP.HCM.
Theo ông Tuấn, NHNN đang tập trung nâng cấp hạ tầng thanh toán quốc gia theo hướng an toàn, thông suốt và chuẩn hóa. Trong đó, việc chuyển từ QR chuyển khoản sang QR thanh toán được xem là bước đi chiến lược nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu giao dịch số chính xác hơn, phục vụ công tác điều hành kinh tế vĩ mô và thúc đẩy thanh toán không tiền mặt.
Điểm đáng chú ý là mô hình này sẽ được mở rộng tới cả các chợ truyền thống, cửa hàng nhỏ và điểm bán lẻ phổ thông, thay vì chủ yếu phục vụ chuyển khoản cá nhân như hiện nay.
Ông Phạm Anh Tuấn – Vụ trưởng Vụ Thanh toán phát biểu tại Họp báo (Ảnh: NHNN)NHNN cho biết thanh toán không dùng tiền mặt đang tăng trưởng mạnh tại Việt Nam. Đến cuối năm 2025, gần 89% người dân từ 15 tuổi trở lên đã có tài khoản ngân hàng. Giá trị thanh toán không tiền mặt trong năm 2025 tương đương khoảng 28 lần GDP.
Riêng trong quý I/2026, giao dịch qua QR code tăng 16,43% về số lượng và tăng tới 52,4% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, giao dịch qua ATM giảm 9,29%, cho thấy xu hướng thanh toán tiền mặt đang dần được thay thế bởi các phương thức số.
Cùng với mở rộng thanh toán số, NHNN cũng nhấn mạnh yếu tố an toàn hệ thống và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Theo cơ quan này, niềm tin của người dùng là “tài sản lớn nhất” của nền tài chính số.
Để hạn chế lừa đảo và gian lận giao dịch, NHNN đã triển khai hệ thống hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro trong thanh toán mang tên SIMO. Hệ thống này cho phép các ngân hàng chia sẻ dữ liệu tài khoản đáng ngờ và cảnh báo khách hàng theo thời gian thực.
Tính đến ngày 17/5/2026, hệ thống SIMO đã phát đi hơn 4,2 triệu lượt cảnh báo tới khách hàng. Trong đó, hơn 1,3 triệu giao dịch đã được người dùng chủ động tạm dừng hoặc hủy bỏ sau khi nhận cảnh báo, liên quan số tiền hơn 4.500 tỷ đồng.
Theo NHNN, việc phát triển QR thanh toán không chỉ giúp tăng tiện ích cho người dân mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái tài chính số minh bạch, hiện đại và bền vững hơn trong thời gian tới.
