VNDirect: Cho vay bất động sản vẫn là ‘điểm nóng’ rủi ro của ngành ngân hàng năm nay

Theo Báo cáo chuyên đề ngành ngân hàng “Vững bước đi lên” của VNDirect, lợi nhuận trước thuế toàn ngành ngân hàng năm 2026 được kỳ vọng tăng khoảng 18%, đi cùng mức tăng trưởng tín dụng khoảng 17%, thấp hơn so với mức nền cao 19% năm 2025

VNDirect cho biết, nhóm ngân hàng tư nhân quy mô lớn được dự báo tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng lợi nhuận toàn ngành. Theo thống kê từ mùa đại hội đồng cổ đông, các ngân hàng có lợi thế về “room” tín dụng cao như HDBank và VPBank đang đặt kế hoạch tăng trưởng lợi nhuận trước thuế thuộc nhóm cao nhất ngành. Một số ngân hàng cũng đánh giá việc được ưu tiên hạn mức tín dụng sẽ trở thành động lực quan trọng giúp mở rộng thị phần trong vài năm tới.

Bên cạnh đó, các ngân hàng có chất lượng tài sản tốt và áp lực trích lập dự phòng thấp hơn mặt bằng chung như ACB hay Vietcombank cũng xây dựng kế hoạch tăng trưởng lợi nhuận cao hơn mức thực hiện năm 2025.

Ở chiều ngược lại, nhóm ngân hàng có tỷ trọng tín dụng bất động sản lớn như TPBank, SHB, Techcombank và các nhà băng đang trong quá trình tái cơ cấu như Sacombank, Eximbank lại đưa ra kế hoạch tăng trưởng thận trọng hơn. Theo VNDirect, điều này phản ánh định hướng ưu tiên kiểm soát chất lượng tài sản và quản trị rủi ro trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.

Screenshot 2026-05-20 at 16.01.31Nguồn: VNDirect

Ngoài ra, báo cáo cũng cho thấy kiểm soát chất lượng tài sản sẽ là trọng tâm của ngành ngân hàng trong năm 2026 nhằm giảm áp lực chi phí dự phòng.

Dù tỷ lệ hình thành nợ xấu có dấu hiệu gia tăng trở lại trong quý I/2026, VNDirect cho rằng rủi ro chất lượng tài sản vẫn hiện hữu, đặc biệt tại nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ như PGBank, Bac A Bank, Saigonbank hay VietBank khi tỷ lệ nợ xấu tăng mạnh.

Tuy nhiên, công ty chứng khoán này đánh giá việc siết tiêu chuẩn tín dụng với các dự án bất động sản rủi ro cao, cùng nỗ lực tháo gỡ vướng mắc pháp lý cho các dự án khó khăn và hoàn thiện khung pháp lý xử lý nợ xấu sẽ hỗ trợ hệ thống ngân hàng kiểm soát tốt hơn áp lực nợ xấu trong thời gian tới.

Theo VNDirect, Luật hóa Nghị quyết 42 cùng các văn bản hướng dẫn dưới luật nếu được triển khai đồng bộ sẽ góp phần tăng quyền thu giữ và xử lý tài sản bảo đảm, qua đó rút ngắn thời gian thu hồi nợ và cải thiện hiệu quả xử lý nợ xấu.

Nhóm ngân hàng quy mô lớn gồm các ngân hàng quốc doanh và ngân hàng tư nhân đầu ngành như ACB, Vietcombank hay VietinBank được đánh giá tiếp tục duy trì chất lượng tài sản tốt hơn mặt bằng chung, từ đó kiểm soát chi phí tín dụng hiệu quả hơn so với nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ.

Trong khi đó, các ngân hàng đang trong quá trình tái cơ cấu như Eximbank và Sacombank có thể phải tăng mạnh chi phí dự phòng để xử lý tài sản tồn đọng và làm sạch bảng cân đối kế toán nhằm chuẩn bị cho giai đoạn tăng trưởng mới.

Screenshot 2026-05-20 at 16.00.49Nguồn: VNDirect

VNDirect cũng lưu ý một số yếu tố rủi ro cần tiếp tục theo dõi trong năm 2026, bao gồm biến động giá năng lượng, áp lực lạm phát trong nước và tác động từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Trong bối cảnh lãi suất chưa có dấu hiệu giảm mạnh, chất lượng tài sản của hệ thống ngân hàng có thể tiếp tục chịu áp lực.

Đặc biệt, cho vay bất động sản vẫn được xem là nguồn rủi ro trọng yếu đối với nhiều ngân hàng khi mặt bằng lãi suất tăng mạnh từ cuối năm 2025 đến nay đã ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng, nhất là nhóm khách hàng có tỷ lệ đòn bẩy tài chính cao.