Theo quy định của pháp luật về quản lý thuế, phong tỏa tài khoản ngân hàng là một trong những biện pháp cưỡng chế được cơ quan thuế áp dụng đối với các trường hợp không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế vào ngân sách Nhà nước. Việc cưỡng chế được thực hiện thông qua các tài khoản của người nộp thuế mở tại ngân hàng, Kho bạc Nhà nước hoặc các tổ chức tín dụng.
Căn cứ khoản 1 Điều 2 Thông tư 215/2013/TT-BTC, cơ quan thuế được áp dụng biện pháp cưỡng chế đối với người nộp thuế trong một số trường hợp, bao gồm nợ tiền thuế hoặc tiền chậm nộp quá 90 ngày kể từ thời điểm hết hạn nộp theo quy định; hoặc vẫn còn nợ thuế nhưng có dấu hiệu bỏ trốn, tẩu tán tài sản.
Điều này đồng nghĩa với việc người nộp thuế chậm thực hiện nghĩa vụ thuế quá 90 ngày có thể bị cơ quan thuế áp dụng biện pháp cưỡng chế phong tỏa tài khoản để thu hồi khoản nợ.
Người nộp thuế chậm thực hiện nghĩa vụ thuế quá 90 ngày có thể bị phong tỏa tài khoản ngân hàngTrước khi ban hành quyết định cưỡng chế, cơ quan thuế sẽ lập danh sách các trường hợp thuộc diện xem xét, đồng thời tiến hành rà soát, xác minh thông tin về tài khoản của người nộp thuế.
Đối với doanh nghiệp hoặc tổ chức chưa có dữ liệu về tài khoản, cơ quan thuế có thể yêu cầu ngân hàng, Kho bạc Nhà nước hoặc các tổ chức tín dụng cung cấp thông tin. Trường hợp là cá nhân, việc xác minh thông tin tài khoản cũng được thực hiện khi cần thiết để phục vụ công tác quản lý và thu hồi nợ thuế.
Các thông tin được thu thập có thể bao gồm số tài khoản, nơi mở tài khoản, số dư hiện có và các dữ liệu liên quan đến giao dịch trong phạm vi phục vụ công tác cưỡng chế.
Sau khi hoàn tất quá trình xác minh, cơ quan thuế sẽ ban hành quyết định cưỡng chế và gửi tới người nộp thuế, đồng thời chuyển đến các ngân hàng như Vietcombank, BIDV, VietinBank, Agribank, MB, Techcombank… hoặc tổ chức tín dụng nơi người nộp thuế mở tài khoản để phối hợp thực hiện.
Trong trường hợp người nộp thuế có nhiều tài khoản tại các ngân hàng khác nhau, cơ quan thuế có thể yêu cầu trích tiền từ một hoặc nhiều tài khoản để nộp vào ngân sách nhà nước. Đồng thời, các tài khoản còn lại cũng có thể bị phong tỏa khi cần thiết. Mức tiền bị phong tỏa tương ứng với số tiền thuế thuộc diện bị cưỡng chế.
Biện pháp cưỡng chế sẽ được chấm dứt khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước; khi ngân hàng đã trích đủ số tiền nợ thuế theo quyết định cưỡng chế; hoặc khi cơ quan thuế ban hành quyết định gia hạn, miễn tiền chậm nộp hay các quyết định khác làm thay đổi nghĩa vụ thuế của người nộp thuế.
Trong trường hợp khoản nợ thuế vẫn chưa được xử lý dứt điểm sau khi quyết định cưỡng chế hết hiệu lực, cơ quan thuế có thể tiếp tục áp dụng các biện pháp cưỡng chế khác theo quy định hiện hành.
