Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), trong 7 tháng đầu năm 2026, tổng sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu của toàn hệ thống đạt 203,57 tỷ kWh. Trong đó, nhiệt điện than vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất với 106,52 tỷ kWh, tương đương 52,3%; thủy điện đạt 47,37 tỷ kWh, chiếm 23,3%; năng lượng tái tạo đạt 25,96 tỷ kWh, chiếm 12,8%.
Điện nhập khẩu đạt 7,21 tỷ kWh, tương đương 3,5% tổng nguồn điện. EVN cho biết trong tháng 7, hệ thống tiếp tục được bảo đảm cung cấp điện phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu sinh hoạt.
Việt Nam hiện nhập khẩu điện chủ yếu từ Lào và Trung Quốc. Việc tăng mua điện từ các nước láng giềng đang được tính toán trong bối cảnh nhu cầu điện được dự báo tiếp tục tăng mạnh, trong khi yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng ngày càng cao.
Đối với Lào, quy mô nhập khẩu được xác định khá rõ trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. Theo quyết định được Thủ tướng phê duyệt, đến năm 2030 Việt Nam dự kiến nhập khẩu khoảng 9.360-12.100 MW điện từ Lào theo các hiệp định giữa hai Chính phủ, đồng thời tận dụng khả năng nhập khẩu từ Trung Quốc với quy mô phù hợp điều kiện đấu nối. Nếu điều kiện thuận lợi và giá điện hợp lý, Việt Nam có thể tăng quy mô hoặc đẩy sớm thời điểm đưa điện từ Lào về khu vực miền Bắc.
Việc hiện thực hóa kế hoạch này đang được thúc đẩy. Theo thông tin từ Cục Điện lực, đến cuối năm 2025, Thủ tướng và Bộ Công Thương đã thông qua chủ trương nhập khẩu điện từ 47 dự án tại Lào với tổng công suất 8.260 MW. Trong số này, các nhà máy đã vận hành thương mại và bán điện về Việt Nam có tổng công suất 2.379 MW; giai đoạn 2026-2030 dự kiến tiếp tục đưa thêm 5.881 MW vào vận hành.
Một trong những điểm nghẽn lớn nhất không nằm ở nguồn điện mà ở khả năng truyền tải. Điện từ Lào muốn đưa sâu vào hệ thống Việt Nam, đặc biệt tới các trung tâm phụ tải miền Bắc, cần có các đường dây và trạm biến áp được đầu tư đồng bộ.
Bộ Công Thương chỉ đạo đẩy nhanh các dự án truyền tải để tăng khả năng nhập khẩu điện từ Lào và Trung Quốc. Ảnh minh họaBộ Công Thương hiện yêu cầu đẩy nhanh các dự án truyền tải nhằm tăng khả năng nhập khẩu điện từ Lào và Trung Quốc. Trong kế hoạch cho giai đoạn tới, cơ quan này đã đặt vấn đề nghiên cứu triển khai ngay các công trình đường dây để tăng mua điện từ hai nước về miền Bắc trong năm 2027.
Trước đó, các kế hoạch bảo đảm cung cấp điện cũng xác định nhiều công trình phục vụ nhập khẩu điện từ Lào và Trung Quốc, trong đó có các dự án trạm biến áp 500 kV và đường dây truyền tải ở miền Bắc.
EVN cho biết hiện đang tiếp tục triển khai các dự án nâng cao năng lực truyền tải Bắc - Trung, tăng cường nhập khẩu điện từ Lào và Trung Quốc, đồng thời giải tỏa công suất các nguồn điện mới.
Trong dài hạn, việc tăng nhập khẩu điện không có nghĩa Việt Nam phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung bên ngoài. Đây được xem là một cấu phần trong chiến lược đa dạng hóa nguồn điện, kết hợp giữa phát triển nguồn trong nước, mở rộng lưới truyền tải và khai thác nguồn điện khu vực.
Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, tổng sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu của Việt Nam được dự kiến đạt khoảng 560,4-624,6 tỷ kWh vào năm 2030. Khi nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng cao, nhu cầu điện cho sản xuất, công nghiệp và các trung tâm kinh tế sẽ tiếp tục gia tăng.
