Ông Nguyễn Việt Quang, Giám đốc Kinh doanh Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, cho rằng, thị trường chứng khoán cuối năm không còn phù hợp với chiến lược mua dàn trải theo chỉ số. Thay vào đó, dòng tiền sẽ có sự chọn lọc kỹ càng, tạo nên phân hóa rõ hơn giữa các nhóm ngành và từng cổ phiếu.
Những doanh nghiệp có khả năng duy trì tăng trưởng lợi nhuận, sở hữu câu chuyện riêng và hưởng lợi từ các động lực trung hạn của nền kinh tế sẽ được chú ý nhiều hơn. Ngược lại, những cổ phiếu thiếu nền tảng cơ bản hoặc chỉ tăng dựa trên kỳ vọng ngắn hạn có thể gặp khó trong việc thu hút dòng tiền của nhà đầu tư.
“ Do đó, trong những tháng cuối năm, thay vì chỉ quan tâm VN-Index tăng hay giảm bao nhiêu điểm, nhà đầu tư cần theo dõi sự cải thiện của thanh khoản, kết quả kinh doanh và mức độ quay lại của dòng tiền nội. Đây sẽ là những tín hiệu quan trọng để đánh giá thị trường đã đủ điều kiện lấy lại xu hướng tích cực hay chưa ”, ông Quang tư vấn.
Thị trường chứng khoán cuối năm 2026 được dự báo sẽ phân hóa mạnh. (Ảnh minh họa: CafeF)
Trong báo cáo chiến lược nửa cuối năm 2026, SHS Research phân tích, giá trị giao dịch bình quân tháng 6/2026 giảm ở hầu hết nhóm ngành so với tháng trước. Các lĩnh vực như xây dựng và vật liệu, bán lẻ, hàng hóa và dịch vụ công nghiệp đều ghi nhận thanh khoản giảm trên 40%. Ngay cả bất động sản, dịch vụ tài chính và ngân hàng - 3 nhóm thu hút dòng tiền lớn trên thị trường - cũng chứng kiến giá trị giao dịch suy giảm.
Diễn biến này cho thấy dòng tiền chưa rút khỏi thị trường mà đang được phân bổ có chọn lọc, ưu tiên những nhóm ngành có khả năng dẫn dắt chỉ số và triển vọng tăng trưởng rõ nét. Dòng tiền cũng không còn vận động theo xu hướng “mua cả thị trường”, mà chuyển sang lựa chọn từng nhóm ngành và doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng rõ ràng.
Nhìn tổng thể, thị trường chứng khoán không thiếu động lực tăng trưởng nhưng đang thiếu sự lan tỏa của dòng tiền. Đây có thể là nút thắt lớn trong những tháng cuối năm. Nếu dòng vốn vẫn chủ yếu xoay quanh một số cổ phiếu dẫn dắt, VN-Index có thể tiếp tục đi lên nhưng sẽ khó hình thành một nhịp tăng đồng đều trên toàn thị trường.
Ngược lại, khi lợi nhuận doanh nghiệp cải thiện, thanh khoản phục hồi và dòng tiền nội trở lại mạnh hơn, thị trường có cơ hội bước vào một nhịp tăng trưởng mới với nền tảng rộng và bền vững hơn.
Nhiều trợ lực cho tăng trưởng
Từ đầu năm đến nay, thị trường chứng khoán đã trải qua nhiều nhịp tăng - giảm đan xen. Tuy nhiên các chuyên gia vẫn lạc quan trước sự hiện diện của nhiều trợ lực tăng trưởng.
Theo ông Đinh Quang Hinh, Trưởng Bộ phận Kinh tế vĩ mô và Chiến lược thị trường, khối Phân tích Công ty Chứng khoán VNDirect, động lực quan trọng nhất của thị trường chứng khoán cuối năm vẫn đến từ tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp.
“Khi kết quả kinh doanh tăng trưởng trên diện rộng, dòng tiền sẽ có thêm cơ sở để tìm đến những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt và mức định giá còn hấp dẫn. Đây cũng là điều kiện quan trọng để thị trường chuyển từ trạng thái tăng nhờ một số cổ phiếu lớn sang giai đoạn tăng trưởng có tính lan tỏa hơn”, ông Hinh nhận định.
Ngoài ra, nếu quá trình nâng hạng lên thị trường mới nổi của FTSE diễn ra đúng kỳ vọng, chứng khoán Việt Nam có thể đón thêm dòng vốn ngoại và được tái định giá ở mặt bằng cao hơn. Tuy nhiên, theo ông Hinh, tác động này chỉ bền vững khi đi cùng sự cải thiện thực chất của lợi nhuận doanh nghiệp, thay vì chỉ dựa trên kỳ vọng về dòng vốn mới.
Ngày 21/8, FTSE Russell đã công bố kết quả kỳ rà soát bán niên tháng 9/2026 đối với FTSE Global Equity Index Series (GEIS) tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, không bao gồm Nhật Bản và Trung Quốc. Theo đó, 27 cổ phiếu Việt Nam chính thức được bổ sung vào các bộ chỉ số FTSE Emerging, gồm 3 nhóm vốn hóa lớn, vừa và nhỏ.
Trong đó, nhóm vốn hóa lớn có 3 cổ phiếu VCB, VIC và VHM; nhóm vốn hóa vừa gồm BID, HPG và VPB. 21 cổ phiếu còn lại thuộc nhóm vốn hóa nhỏ.
Theo VNDIRECT, mức độ hưởng lợi từ việc được bổ sung vào các bộ chỉ số FTSE Emerging sẽ không đồng đều giữa các cổ phiếu. 6 cổ phiếu thuộc nhóm vốn hóa lớn và vừa sẽ được đưa vào cả FTSE All-World và FTSE All-Cap, trong khi 21 cổ phiếu nhóm vốn hóa nhỏ chỉ được đưa vào FTSE All-Cap. Do đó, dòng vốn thụ động dự kiến tập trung chủ yếu vào nhóm vốn hóa lớn và vốn hóa vừa.
VNDIRECT ước tính dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF và quỹ mở theo dõi FTSE Emerging có thể phân bổ vào cổ phiếu Việt Nam trong quá trình nâng hạng và hoàn tất lộ trình vào khoảng hơn 2,2 tỷ USD.
Công ty chứng khoán này cũng kỳ vọng các cơ quan quản lý sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách, hoàn thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài, hướng tới mục tiêu được MSCI nâng hạng lên Thị trường Mới nổi và FTSE Russell nâng hạng lên Thị trường Mới nổi cao cấp.
VNDIRECT dự báo Việt Nam có nhiều khả năng được MSCI đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng lên Thị trường Mới nổi tại kỳ rà soát tháng 6/2027. Trong kịch bản tích cực, Việt Nam có thể được MSCI nâng hạng lên thị trường Mới nổi tại kỳ đánh giá tháng 6/2028, trong khi kịch bản cơ sở là tháng 6/2029.
Nhiều trợ lực tăng trưởng cho thị trường chứng khoán những tháng cuối năm. (Ảnh minh họa: ZNews)
Một trợ lực nữa với thị trường chứng khoán cuối năm được các chuyên gia nêu ra là mục tiêu tăng trưởng hai con số, lạm phát hạ nhiệt, lãi suất ngắn hạn ổn định, đầu tư công được đẩy mạnh, tín dụng cải thiện cùng dòng vốn FDI và xuất khẩu phục hồi sẽ tiếp tục tạo nền tảng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trong đó, đầu tư công trở thành yếu tố chính quan trọng trong đóng góp tăng trưởng kinh tế giai đoạn mới. Theo thông lệ, quy mô vốn lớn cùng xu hướng giải ngân đầu tư công thường tăng tốc giai đoạn cuối năm. Điều này có thể là cơ hội cho nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ đầu tư công, bao gồm xây dựng hạ tầng, vật liệu xây dựng và các doanh nghiệp thi công.
Về triển vọng ngành, trong kịch bản tích cực, nếu tiến độ giải ngân được đẩy nhanh, các doanh nghiệp xây lắp và cung cấp vật liệu có thể ghi nhận sự cải thiện đáng kể về doanh thu, lợi nhuận.
Nêu quan điểm về vấn đề này, ông Đặng Trần Phục, Chủ tịch HĐQT CTCP AZFin Việt Nam, nhấn mạnh, động lực giúp thị trường lấy lại xu hướng tích cực sẽ không đến từ một yếu tố riêng lẻ mà cần sự cộng hưởng giữa tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp, cải thiện thanh khoản và kỳ vọng nâng hạng.
“Yếu tố cốt lõi vẫn là lợi nhuận doanh nghiệp. Các câu chuyện như đầu tư công, mặt bằng lãi suất hay nâng hạng có thể hỗ trợ tâm lý và định giá, nhưng để thị trường tăng bền vững, dòng tiền cần nhìn thấy sự phục hồi rõ hơn trong kết quả kinh doanh”, ông Phục nói.
Theo ông Phục dự đoán, các nhóm vốn hóa lớn như ngân hàng, chứng khoán, bất động sản, xây dựng hạ tầng và tiêu dùng vẫn có ảnh hưởng đáng kể tới VN-Index và có thể quyết định mức độ lan tỏa của dòng tiền nếu thị trường bước vào nhịp hồi phục rõ nét.
Bên cạnh lợi nhuận, thanh khoản cũng là điều kiện quan trọng. Nếu thanh khoản cải thiện và dòng tiền nội chủ động trở lại, thị trường sẽ có nền tảng tốt hơn để xác lập xu hướng tăng.
“ Trong kịch bản cơ sở, chúng tôi cho rằng sự phục hồi lợi nhuận doanh nghiệp kết hợp với dòng tiền nội quay lại sẽ là hai yếu tố then chốt giúp VN-Index lấy lại xu hướng tích cực trong nửa cuối năm”, ông Phục nói.
Trước kỳ nghỉ lễ 2/9, VN-Index đóng cửa phiên giao dịch ngày 28/8 với mức tăng 0,56 điểm, lên 1.832 điểm, kéo dài chuỗi tăng dài nhất năm với 7 phiên liên tục. Lũy kế 7 phiên qua, chứng khoán đã tích lũy hơn 105 điểm.
Tuy nhiên, xu hướng giảm vẫn tiếp diễn. Trên sàn HoSE có 159 cổ phiếu giảm, nhiều hơn 137 cổ phiếu tăng giá. Tuy nhiên thanh khoản sàn HoSE cải thiện gần 9% lên khoảng 17.400 tỷ đồng.
Đây cũng là phiên giao dịch cuối tháng. VN-Index đã tăng hơn 96 điểm trong tháng 8, tương đương 5,55%. Thị trường bước vào kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 và sẽ mở cửa trở lại vào ngày 3/9.
