Ở tuổi 29, khi nhiều người vẫn đang tìm kiếm định hướng nghề nghiệp, Lưu Lệ Sa - một giáo viên trẻ tại thành phố Hà Trạch (tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc) đã gây bất ngờ khi quyết định rời bục giảng để chuyển sang kinh doanh quan tài xuất khẩu sang châu Âu.
Lưu Lệ Sa chuyển hướng từ làm giáo viên sang bán mặt hàng dành cho người đã khuất. Ảnh: Tổng hợpHiện hoạt động này mang về doanh thu gần 40 triệu NDT mỗi năm (tương đương hơn 155 tỷ đồng).
Rẽ hướng từ làm giáo viên sang sản xuất quan tài
Theo tạp chí Personage và truyền thông Trung Quốc, Lưu Lệ Sa từng làm giáo viên cho đến tháng 7/2023, trước khi quyết định nghỉ việc do áp lực nghề nghiệp kéo dài khiến sức khỏe suy giảm.
Bước ngoặt đến khi cô tình cờ tham gia một buổi phỏng vấn tại doanh nghiệp chuyên sản xuất quan tài xuất khẩu. Tại nhà máy ở Hà Trạch, Lưu trực tiếp quan sát toàn bộ quy trình, từ cắt gỗ, chạm khắc đến lắp ráp hoàn thiện.
Điều thay đổi nhận thức của cô là cách nhìn của công nhân: với họ, quan tài đơn thuần là một sản phẩm gỗ. Thậm chí, một số người còn tận dụng các bình đựng tro cốt chưa sử dụng để làm vật dụng sinh hoạt. Trải nghiệm thực tế giúp Lưu vượt qua cảm giác e ngại ban đầu với lĩnh vực vốn bị xem là nhạy cảm.
Hà Trạch hiện có khoảng 3 triệu cây ngô đồng (paulownia). Đây là loại gỗ nhẹ, vân đẹp, dễ gia công và có điểm cháy thấp, phù hợp với nhu cầu tại thị trường Ý, nơi sản phẩm chủ yếu được hỏa táng cùng thi thể.
So với quan tài truyền thống tại Trung Quốc thường nặng và tối màu, sản phẩm xuất khẩu sang Ý có thiết kế nhẹ hơn, tích hợp các họa tiết tôn giáo đặc trưng. Đáng chú ý, trong khi quan tài sản xuất tại châu Âu có giá từ 1.100–2.100 USD/chiếc (khoảng 28–54 triệu đồng), sản phẩm từ Hà Trạch chỉ dao động 90–150 USD (khoảng 2,3–3,9 triệu đồng).
Lợi thế chi phí giúp nhà máy của Lưu xuất khẩu khoảng 40.000 sản phẩm mỗi năm sang châu Âu. Theo chia sẻ của cô, đây là ngành có nhu cầu ổn định và ít biến động theo chu kỳ kinh tế.
Hình thành chuỗi cung ứng ngành tang lễ quy mô lớn
Không chỉ riêng Hà Trạch, nhiều địa phương tại Trung Quốc đang hình thành các cụm sản xuất phục vụ ngành tang lễ. Tại làng Mễ Bắc Trang (tỉnh Hà Bắc), hàng trăm cửa hàng kinh doanh đồ tang lễ từ quần áo liệm, vòng hoa đến túi đựng thi thể,...
Những năm gần đây, các cơ sở tại đây còn mở rộng sang sản phẩm thân thiện môi trường như vàng mã phân hủy sinh học, vòng hoa điện tử và đẩy mạnh xuất khẩu qua thương mại điện tử sang Đông Nam Á, châu Âu và Mỹ.
Theo China News Weekly, giá trị sản xuất của ngành tang lễ tại Mễ Bắc Trang đã vượt 1 tỷ NDT từ năm 2020. Trong khi đó, huyện Huệ An (tỉnh Phúc Kiến) lâu nay nổi tiếng với đá granite đã ghi nhận kim ngạch xuất khẩu bia mộ sang Nhật Bản đạt gần 2 tỷ NDT mỗi năm.
Từ một lĩnh vực từng bị coi là “cấm kỵ”, ngành tang lễ tại Trung Quốc đang từng bước hình thành chuỗi cung ứng toàn cầu, tạo ra doanh thu hàng tỷ USD.
Trong văn hóa truyền thống Trung Quốc, cái chết là chủ đề thường bị né tránh, thể hiện qua việc kiêng kỵ con số 4 do cách phát âm gần với chữ “tử”. Tuy nhiên, quan niệm này đang dần thay đổi.
Hướng đi mới này của Lưu Lệ Sa đem lại doanh thu lên tới 155 tỷ mỗi năm. Ảnh: Tổng hợpTheo các nhà xã hội học tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Trung, xã hội hiện đại đang tiếp cận vấn đề sinh tử theo hướng lý tính hơn. Nhiều người trẻ chủ động thảo luận về di chúc, trải nghiệm các mô hình “lễ tang giả” hoặc tham gia các hoạt động giúp nhìn nhận sâu sắc hơn về giá trị cuộc sống.
Tại Thượng Hải, một số trung tâm cung cấp dịch vụ “giả lập cái chết”, cho phép khách hàng trải nghiệm mô phỏng các giai đoạn cuối đời. Bên cạnh đó, các mô hình quán cà phê theo chủ đề sinh tử cũng xuất hiện, tạo không gian để thảo luận cởi mở về chủ đề này.
Ngành kinh doanh đặc thù nhưng tiềm năng dài hạn
Giới phân tích nhận định, trong bối cảnh dân số già hóa tại châu Âu và nhiều quốc gia phát triển, nhu cầu đối với các sản phẩm tang lễ sẽ tiếp tục tăng trong dài hạn.
Với lợi thế chi phí sản xuất thấp, năng lực gia công lớn cùng hệ sinh thái làng nghề phát triển, Trung Quốc đang giữ vị thế đáng kể trong chuỗi cung ứng toàn cầu của ngành này.
Trường hợp của Lưu Lệ Sa cho thấy sự dịch chuyển nghề nghiệp sang những lĩnh vực ít được chú ý nhưng có tiềm năng ổn định. Đồng thời, đây cũng phản ánh xu hướng thương mại hóa và toàn cầu hóa của một ngành từng nằm ngoài “vùng sáng” của nền kinh tế.
Trong bối cảnh các rào cản tâm lý dần được gỡ bỏ, ngành tang lễ đang chuyển mình thành một lĩnh vực kinh doanh đặc thù nhưng bền vững, với nhu cầu được đánh giá là khó suy giảm theo thời gian.
