Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa ban hành Thông tư số 57/2026/TT-NHNN quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/12/2026.
Quy định mới nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về phòng, chống rửa tiền, tăng cường năng lực giám sát và khả năng chủ động nhận diện, đánh giá, kiểm soát các rủi ro phát sinh trong hoạt động ngân hàng.
Theo đó, Thông tư quy định cụ thể trình tự, thủ tục giám sát đối với các đối tượng báo cáo thuộc phạm vi quản lý Nhà nước của NHNN về tiền tệ và hoạt động ngân hàng, theo Luật Phòng, chống rửa tiền và các văn bản sửa đổi, bổ sung có liên quan.
Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàngKết hợp giám sát tuân thủ và đánh giá rủi ro rửa tiền
Một trong những nội dung trọng tâm của Thông tư 57 là việc kết hợp giám sát tuân thủ với giám sát trên cơ sở rủi ro. Hoạt động giám sát được thực hiện phù hợp với đặc điểm, mức độ rủi ro của từng nhóm đối tượng, đồng thời tính đến nguồn lực và điều kiện thực tế.
Bên cạnh đó, NHNN kết hợp giám sát từ xa với hoạt động thanh tra, kiểm tra tại chỗ. Các đơn vị thực hiện giám sát và cơ quan có chức năng thanh tra, kiểm tra được yêu cầu tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin trong quá trình xây dựng và triển khai kế hoạch thanh tra, kiểm tra hằng năm về phòng, chống rửa tiền.
Theo quy định, quy trình giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền gồm 3 bước.
Bước đầu tiên là thu thập, tổng hợp và xử lý tài liệu, thông tin, dữ liệu phục vụ công tác giám sát. Tiếp đó, đơn vị có trách nhiệm triển khai các nội dung giám sát tuân thủ và giám sát trên cơ sở rủi ro. Cuối cùng là lập báo cáo kết quả giám sát và đề xuất các biện pháp cần áp dụng.
Đối với giám sát tuân thủ, cơ quan giám sát tập trung đánh giá việc chấp hành chế độ thông tin, báo cáo của các đối tượng thuộc diện quản lý.
Nội dung giám sát còn bao gồm việc ban hành, thực hiện các quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền, cũng như mức độ tuân thủ những chỉ đạo, yêu cầu của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
Trong khi đó, giám sát trên cơ sở rủi ro được triển khai thông qua đánh giá nhiều nhóm yếu tố.
Trước hết là rủi ro cấu trúc, gắn với quy mô hoạt động và mô hình tổ chức của đối tượng giám sát.
Tiếp đến là rủi ro cố hữu, được xem xét trên các yếu tố liên quan đến khách hàng, sản phẩm, dịch vụ cung cấp, phương thức phân phối sản phẩm, dịch vụ và khu vực địa lý.
Nhóm yếu tố còn lại là cơ chế kiểm soát, phòng ngừa rủi ro, tập trung vào công tác quản trị, điều hành hoạt động phòng, chống rửa tiền.
Trên cơ sở các nội dung này, đơn vị thực hiện giám sát tiến hành đánh giá, phân tích, chấm điểm và xếp loại mức độ rủi ro rửa tiền theo phương pháp, công cụ do Thống đốc NHNN quyết định.
Trường hợp không thực hiện khuyến nghị, cảnh báo, đơn vị giám sát sẽ kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét áp dụng các biện pháp xử lýPhát hiện rủi ro, yêu cầu khắc phục và xem xét biện pháp xử lý
Ngoài quy trình đánh giá, Thông tư 57 cũng quy định việc đưa ra khuyến nghị, cảnh báo đối với những đối tượng giám sát được phát hiện có rủi ro, tồn tại hoặc hạn chế trong công tác phòng, chống rửa tiền.
Khi nhận được khuyến nghị, cảnh báo, đối tượng giám sát phải kịp thời báo cáo, giải trình và xây dựng kế hoạch khắc phục các vấn đề được chỉ ra.
Trường hợp không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ những khuyến nghị, cảnh báo, đơn vị giám sát sẽ kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định pháp luật.
Thông tư đồng thời xác định trách nhiệm của các đơn vị thuộc NHNN và đối tượng giám sát trong việc cung cấp, trao đổi thông tin, phối hợp thực hiện hoạt động giám sát và khắc phục những tồn tại, hạn chế được phát hiện.
Việc ban hành Thông tư 57/2026/TT-NHNN góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động giám sát phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ, hoạt động ngân hàng.
Thông qua việc kết hợp giám sát tuân thủ với đánh giá trên cơ sở rủi ro, quy định mới hướng tới nâng cao khả năng nhận diện, đánh giá và kiểm soát nguy cơ rửa tiền, đồng thời tăng cường hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị thuộc NHNN và trách nhiệm tuân thủ của các đối tượng báo cáo.
Qua đó, góp phần bảo đảm an toàn hoạt động của hệ thống tổ chức tín dụng, nâng cao tính minh bạch và duy trì sự ổn định, lành mạnh của hệ thống tài chính - ngân hàng.
