Theo Thông tư 12/2025/TT-BXD, việc xếp hàng hóa trên xe mô tô, xe gắn máy phải tuân thủ giới hạn về kích thước được dẫn chiếu từ Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024. Cụ thể, hàng hóa không được vượt quá chiều rộng giá đèo hàng mỗi bên 0,3 m; không vượt quá phía sau giá đèo hàng 0,5 m theo thiết kế của nhà sản xuất; chiều cao tính từ mặt đường không vượt quá 2 m.
Từ quy định trên, cơ quan chức năng xác định “chở hàng cồng kềnh” là hành vi vận chuyển hàng hóa vượt quá giới hạn an toàn của phương tiện. Trên thực tế, tình trạng này thường xuất hiện với các loại hàng như tôn, ống nhựa, thang nhôm, bàn ghế hoặc các kiện hàng lớn được buộc tạm bợ phía sau xe máy.
Nguy hiểm lớn nhất của việc chở hàng cồng kềnh nằm ở khả năng làm mất cân bằng phương tiện và che khuất tầm nhìn. Khi xe chuyển hướng hoặc phanh gấp, hàng hóa có thể va quệt với người đi đường, gây tai nạn liên hoàn trong khu vực đông phương tiện.
Chở hàng cồng kềnh sẽ bị xử phạt nặng nếu gây tai nạn giao thông. Ảnh minh họaĐiểm đáng chú ý là mức xử phạt đối với hành vi này đã được siết chặt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Theo điểm e khoản 3 Điều 7 của nghị định, người điều khiển xe máy mang vác hoặc chở vật cồng kềnh sẽ bị phạt từ 600.000 đến 800.000 đồng. Trong trường hợp hành vi vi phạm gây tai nạn giao thông, mức xử phạt tăng mạnh lên từ 10 đến 14 triệu đồng, đồng thời có thể bị trừ điểm giấy phép lái xe theo quy định hiện hành.
Không chỉ người lái, người ngồi sau xe mang vác vật cồng kềnh cũng có thể bị xử phạt. Một số quy định liên quan cho thấy cơ quan chức năng đang tăng cường trách nhiệm của tất cả người tham gia giao thông nhằm hạn chế các tình huống mất an toàn trên đường phố.
Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, bảo đảm an toàn giao thông là trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và mọi cá nhân tham gia giao thông. Luật cũng nhấn mạnh nguyên tắc mọi hành vi vi phạm phải được phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm minh nhằm bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của người dân.
Thực tế tại nhiều thành phố lớn cho thấy xe máy chở hàng cồng kềnh thường xuất hiện ở các tuyến đường nhỏ, khu dân cư hoặc quanh chợ đầu mối. Không ít trường hợp người điều khiển cố gắng tận dụng xe cá nhân để vận chuyển hàng hóa cồng kềnh nhằm tiết kiệm chi phí thuê xe chuyên dụng. Tuy nhiên, chi phí tiết kiệm được không đáng kể so với rủi ro tai nạn và mức xử phạt ngày càng cao.
