Những ngày cận Tết Nguyên đán, trên các cánh đồng ở xã Xuân Du và Thăng Bình (Thanh Hóa), tiếng cuốc xẻng, tiếng cười nói rộn ràng khắp ruộng riềng. Người dân hối hả thu hoạch, đóng bao củ tươi chờ thương lái đến cân, ai cũng phấn khởi vì vụ mùa mang lại nguồn thu đáng kể trước thềm năm mới.
Tại thôn Mỹ Quang, anh Lê Bá Bằng đang cùng nhân công tất bật đào riềng trên mảnh ruộng gần một héc-ta. Anh cho biết gia đình đã chuyển từ trồng mía sang riềng vài năm nay và nhận thấy hiệu quả rõ rệt. “Riềng hợp đất, ít sâu bệnh, chăm sóc nhẹ hơn mía mà thu nhập lại đều đặn. Thu hoạch quanh năm nên không lo dồn ứ hay rớt giá”, anh chia sẻ.
Những ruộng riềng xanh tốt mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi héc-ta cho người dân Thanh Hóa.Là một trong những người tiên phong đưa cây riềng vào đồng đất địa phương, ông Trần Thế Xanh - Trưởng thôn Mỹ Quang nhớ lại quyết định mạnh dạn bỏ toàn bộ diện tích mía để trồng riềng. Ngay vụ đầu, gia đình ông thu khoảng 70 tấn củ, đạt doanh thu gần nửa tỷ đồng. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận khoảng 300 triệu đồng mỗi héc-ta, cao gấp nhiều lần so với cây mía trước đây.
Thành công bước đầu đã tạo động lực cho nhiều hộ dân khác ở Thăng Bình chuyển đổi cây trồng. Anh Nguyễn Bá Quế cho biết gia đình anh hiện trồng 2 héc-ta riềng, mỗi năm thu gần 200 tấn củ. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận đạt xấp xỉ 700 triệu đồng, đồng thời tạo việc làm thường xuyên cho vài lao động địa phương.
Mô hình trồng riềng đang mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân.Dù hiệu quả kinh tế đã được chứng minh, việc trồng riềng tại đây vẫn chủ yếu phát triển tự phát, chưa hình thành vùng sản xuất tập trung. Theo ông Xanh, nhu cầu thị trường ngày càng mở rộng, nhiều doanh nghiệp thu mua để chế biến và xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu. Tuy nhiên, người trồng vẫn cần được hỗ trợ về giống, kỹ thuật canh tác cũng như liên kết tiêu thụ bền vững.
“Cây riềng có thể giúp bà con không chỉ thoát nghèo mà còn làm giàu, nếu được quy hoạch bài bản, có hợp tác xã và đầu ra ổn định”, ông Xanh bày tỏ.
Không riêng Thăng Bình, xã Xuân Du cũng được xem là vùng trồng riềng trọng điểm của Thanh Hóa. Gần một thập kỷ qua, loại cây gia vị này đã dần thay thế các cây trồng kém hiệu quả, phủ xanh gần 200 héc-ta đất nông nghiệp.
Nông dân xã Xuân Du tất bật thu hoạch riềng những ngày giáp Tết, chuẩn bị giao hàng cho thương lái.Ông Lê Đắc Thắng, Trưởng thôn 5, cho biết toàn bộ diện tích đất màu của thôn hiện đều trồng riềng. “Cây này dễ trồng, ít sâu bệnh, năng suất đạt khoảng 55-60 tấn mỗi héc-ta mỗi năm. Giá bán tại ruộng dao động 8.000-10.000 đồng/kg, mang lại lợi nhuận khoảng 200 triệu đồng mỗi héc-ta”, ông nói.
Cây riềng dần thay thế các loại cây trồng kém hiệu quả, trở thành hướng làm kinh tế mới ở địa phương.Đại diện UBND xã Xuân Du cho hay, từ năm 2005 người dân đã bắt đầu trồng xen riềng. Đến khoảng năm 2015, khi đầu ra ổn định hơn, địa phương vận động mở rộng diện tích. Hiện riềng đã trở thành cây trồng chủ lực với khoảng 120 héc-ta, tập trung nhiều ở thôn 5 và 6, nơi hầu hết các hộ dân đều tham gia canh tác.
