Theo Báo cáo 2025 Retail Returns Landscape của National Retail Federation (NRF) phối hợp với Happy Returns – một đơn vị thuộc tập đoàn vận tải UPS, các nhà bán lẻ dự kiến gần 16% tổng doanh số bán lẻ tại Mỹ trong năm 2025 sẽ bị trả lại, tương đương khoảng 849,9 tỷ USD hàng hóa được khách hàng gửi trả. Con số này dù thấp hơn mức 16,9% và 890 tỷ USD của năm 2024, nhưng vẫn gấp đôi so với mức khoảng 8% của năm 2019.
Điều đáng chú ý là thị phần hoàn hàng trực tuyến cao hơn hẳn giao dịch tại cửa hàng truyền thống. NRF ước tính khoảng 19,3% đơn hàng trực tuyến sẽ bị trả lại trong năm 2025, phản ánh xu hướng mua sắm ngày càng phụ thuộc vào TMĐT, nơi người tiêu dùng dễ “mua thử” và trả lại hơn so với mua tại cửa hàng vật lý.
Chính sách hoàn tiền là điểm cộng thu hút khách hàng. Ảnh minh họaChính sách hoàn tiền linh hoạt từ lâu được xem như một điểm cộng thu hút khách hàng, đặc biệt sau đại dịch Covid-19. Một khảo sát của NRF cho thấy có tới 82% người mua cho biết chính sách miễn phí trả hàng là yếu tố quan trọng khi quyết định mua hàng. Tuy nhiên, sự dễ dãi này cũng kéo theo những hành vi tiêu cực.
Nhiều người dùng tận dụng chính sách để đặt mua nhiều phiên bản của cùng một sản phẩm (màu sắc, kích cỡ khác nhau), giữ lại món mình ưng ý và trả lại phần còn lại. Trong một số khảo sát quốc tế, khoảng 30% khách hàng thừa nhận mua quá số lượng cần thiết rồi trả lại để chọn lựa, trong khi có tới 62% người mua sẵn sàng vượt giới hạn chính sách trả hàng khi không hài lòng.
Đối với nhà bán, lượng hàng hoàn lại không chỉ là gánh nặng về chi phí vận hành và logistics, mà còn là một bài toán về dòng tiền và tồn kho. Các chuyên gia ước tính chi phí xử lý một sản phẩm trả lại có thể lên tới 60% giá trị ban đầu, bao gồm kiểm tra, đóng gói lại, vận chuyển và tái lưu kho.
Không chỉ vậy, gian lận trong hoàn hàng như “bracketing” (đặt nhiều để chọn một và trả lại phần còn lại), empty box (trả lại hộp rỗng) hay các hành vi cố tình lách luật khác đang làm gia tăng chi phí và rủi ro cho nhà bán. Hệ quả là nhiều doanh nghiệp đang siết chặt chính sách trả hàng, thậm chí thu phí hoàn trong một số trường hợp để bù đắp chi phí và hạn chế lạm dụng.
Trả hàng hoàn tiền ảnh hưởng tiêu cực đến cả nền kinh tế và môi trường. Ảnh minh họaMột khía cạnh ít được nói đến hơn nhưng không kém phần nghiêm trọng là tác động môi trường. Việc hàng trăm triệu sản phẩm vận chuyển đi rồi quay lại cũng đồng nghĩa với tăng phát thải khí nhà kính, tiêu tốn nhiên liệu và gia tăng lượng rác thải đóng gói.
Theo các nghiên cứu về môi trường, quá trình vận chuyển trả lại có thể tăng lượng khí thải tới 30% so với giao hàng ban đầu, bởi hàng hóa phải qua lại giữa kho lưu trữ, trung tâm phân phối và điểm trả hàng nhiều lần. Ước tính tại Mỹ, hoạt động trả hàng trực tuyến tạo ra lên tới 24 triệu tấn CO2 mỗi năm và lượng hàng trả thải ra hơn 9,5 tỷ pounds (gần 4,3 tỷ kg) chất thải, phần lớn kết thúc tại bãi rác do chi phí tái chế và tái bán cao hơn giá trị sản phẩm.
Những mặt hàng có giá trị thấp, ví dụ như đồ gia dụng nhỏ hay trang phục giá rẻ thường không được tái bán lại do chi phí kiểm tra và xử lý vượt quá giá trị thực tế, khiến chúng bị loại thẳng vào bãi chôn lấp.
Trong bối cảnh thương mại điện tử tiếp tục phát triển mạnh mẽ, việc cân bằng giữa quyền lợi người tiêu dùng, lợi ích doanh nghiệp và trách nhiệm môi trường là điều cấp bách hơn bao giờ hết. Nếu không thay đổi, “mùa hoàn tiền” có thể trở thành mùa của lãng phí và ô nhiễm, ảnh hưởng tiêu cực đến cả xã hội và hành tinh.
