Tại Diễn đàn với chủ đề “Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI”, ông Nguyễn Mạnh Tường cho biết các vụ lừa đảo tài chính số hiện nay ngày càng tinh vi và phần lớn không bắt đầu từ việc hệ thống bị tấn công, mà từ việc người dùng bị thao túng tâm lý.
Theo CEO MoMo, kẻ gian thường sử dụng các chiêu thức giả danh cơ quan chức năng, tạo áp lực tâm lý hoặc đánh vào cảm xúc để dẫn dắt người dùng thực hiện giao dịch. Trong bối cảnh đó, bài toán bảo mật tài chính số không còn đơn thuần là vấn đề công nghệ, mà là khả năng thấu hiểu hành vi con người.
Dẫn số liệu từ Bộ Công an, ông Tường cho biết chỉ riêng năm 2025, người Việt đã thiệt hại hơn 8.000 tỷ đồng vì lừa đảo trực tuyến. Điều này cho thấy lừa đảo số không chỉ là rủi ro tài chính mà còn là thách thức lớn đối với niềm tin trong nền kinh tế số.
Trước thực tế này, MoMo đã thay đổi cách tiếp cận trong bảo mật. Thay vì chỉ tập trung “chặn kẻ xấu”, doanh nghiệp chuyển sang tư duy “đồng hành bảo vệ người tốt khỏi mắc sai lầm”.
Đại diện MoMo giới thiệu nền tảng Liên minh phòng thủ chủ động “Không chỉ dừng ở việc ngăn giao dịch rủi ro, hệ thống cần tạo ra một cảnh báo thông minh, một câu hỏi đúng lúc hay một khoảng dừng cần thiết để người dùng kịp nhận ra mình đang bị dẫn dắt”, ông Nguyễn Mạnh Tường nhấn mạnh.
Theo đại diện MoMo, tư duy “giúp người dùng dừng lại đúng lúc” đang được triển khai thông qua hệ thống phòng thủ nhiều lớp vận hành trên nền tảng AI và dữ liệu thời gian thực.
Ở tầng giao dịch, hàng chục mô hình AI liên tục chấm điểm rủi ro theo thời gian thực dựa trên hành vi người dùng, thiết bị, mạng lưới kết nối và bối cảnh giao dịch.
Ở tầng xác thực, công nghệ Flash Mask trong eKYC hỗ trợ phát hiện các hành vi gian lận sinh trắc học như deepfake hay giả mạo khuôn mặt nhằm ngăn nguy cơ chiếm đoạt tài khoản.
Trong khi đó, công nghệ Graph Network giúp mô hình hóa mối liên hệ giữa tài khoản, thiết bị, IP và vị trí để phát hiện sớm các cụm tài khoản rủi ro hoặc các đường dây lừa đảo có tổ chức.
Theo CEO MoMo, giá trị lớn nhất của AI không chỉ nằm ở khả năng phát hiện chính xác, mà còn ở cách chuyển hóa tín hiệu rủi ro thành hành động phù hợp như cảnh báo thông minh, xác nhận bổ sung hoặc tạo “độ ma sát” cần thiết trước khi giao dịch hoàn tất.
“Một cảnh báo đúng lúc có thể không chỉ ngăn một giao dịch rủi ro mà còn giữ lại niềm tin của người dùng với môi trường tài chính số”, ông Tường nói.
Ông Nguyễn Mạnh Tường chia sẻ tại diễn đànThực tế vận hành cho thấy hệ thống AI của MoMo hiện phát hiện và cảnh báo gần 29.000 giao dịch bất thường mỗi ngày, đồng thời chủ động cảnh báo hơn 10.000 người dùng trước các giao dịch có dấu hiệu rủi ro.
Đáng chú ý, theo MoMo, có tới 99,5% người dùng sau khi nhận cảnh báo đã dừng lại để cân nhắc trước khi tiếp tục giao dịch. Đây được xem là tín hiệu cho thấy bảo mật hiệu quả không chỉ nằm ở việc “khóa” giao dịch mà còn ở khả năng tạo ra đúng mức độ cảnh báo để người dùng có thêm thời gian suy nghĩ.
Doanh nghiệp này ước tính hơn 15.000 tỷ đồng mỗi năm đang được bảo vệ khỏi nguy cơ lừa đảo nhờ hệ thống phòng thủ chủ động và các lớp cảnh báo bằng AI.
Dù vậy, ông Nguyễn Mạnh Tường cho rằng công nghệ của một nền tảng tài chính riêng lẻ là chưa đủ để giải quyết triệt để vấn nạn lừa đảo số. Theo ông, giao dịch tài chính thường chỉ là “phút thứ 89” trong cả hành trình lừa đảo đã diễn ra trước đó trên mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin, viễn thông hay các nền tảng trực tuyến khác.
“Kẻ gian di chuyển rất nhanh giữa nhiều nền tảng, trong khi mỗi đơn vị chỉ nhìn thấy một phần dữ liệu. Không ai có thể thắng một mình trong cuộc chiến này”, CEO MoMo nhận định.
Từ thực tế đó, MoMo đang phối hợp cùng các chuyên gia nghiên cứu và thử nghiệm mô hình “Nền tảng liên minh phòng thủ chủ động”, hướng tới kết nối các bên trong hệ sinh thái số như tài chính, viễn thông, mạng xã hội, thương mại điện tử, logistics và cơ quan quản lý.
Mô hình này được kỳ vọng giúp rút ngắn khoảng cách về tốc độ xử lý, dữ liệu, khả năng phối hợp liên ngành và chuyển từ thế bị động xử lý hậu quả sang chủ động phát hiện, cảnh báo sớm hành vi lừa đảo trên không gian mạng.
