Cuộc chiến pháp lý nổ ra từ tháng 8 năm 2025 khi công ty trí tuệ nhân tạo xAI của Elon Musk chính thức khởi kiện liên minh công nghệ lớn nhất thế giới. Trọng tâm của lá đơn khiếu nại xoay quanh cáo buộc hệ sinh thái App Store đang cố tình thiên vị nền tảng ChatGPT. Sự hợp tác sâu rộng này được cho là đã kìm hãm vị thế của ứng dụng Grok và mạng xã hội X trên bảng xếp hạng cửa hàng ứng dụng toàn cầu, gây ra những thiệt hại không nhỏ cho tham vọng vươn lên của vị tỷ phú công nghệ.
Nhắm vào bộ óc kỹ thuật tối cao của nhà táo khuyết
Căng thẳng của vụ án tiếp tục leo thang khi hồ sơ nộp lên Tòa án Quận Bắc Texas vào ngày 13 tháng 5 hé lộ những toan tính mới từ phía nguyên đơn. Đội ngũ pháp lý của xAI đã nỗ lực đưa Phó chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần mềm Craig Federighi và Giám đốc điều hành Tim Cook vào danh sách người giám sát tài liệu. Đây là thuật ngữ pháp lý chỉ những nhân vật nắm giữ thông tin quan trọng hoặc có quyền truy cập đủ sâu vào các chi tiết mang tính quyết định để vụ kiện có thể tiếp tục. Lập luận được phía xAI đưa ra là cả hai nhân vật chóp bu này đều trực tiếp tham gia vào các "quyết định chiến lược cấp cao" xoay quanh thỏa thuận lịch sử giữa Apple và OpenAI.
Elon Musk đối đầu liên minh trí tuệ nhân tạoTuy nhiên phán quyết từ tòa án chỉ chấp thuận một nửa yêu cầu của phía nguyên đơn. Thẩm phán đồng ý đưa Craig Federighi vào tầm ngắm với lý do ông có thể sở hữu những "bằng chứng liên quan độc nhất" về quá trình tích hợp dịch vụ OpenAI vào hệ thống Apple Intelligence. Quyết định này hoàn toàn dễ hiểu bởi vị phó chủ tịch này gần như chắc chắn là người đóng vai trò then chốt trong các quyết định kỹ thuật cốt lõi của toàn bộ hệ sinh thái phần mềm. Theo yêu cầu từ tòa án, ông Federighi sẽ phải dỡ bỏ bức màn bí mật và cung cấp các tài liệu liên quan phục vụ quá trình khám phá trước hạn chót là ngày 17 tháng 6 năm 2026.
Ở chiều ngược lại, nỗ lực nhắm vào người đứng đầu Apple đã bị bác bỏ thẳng thừng. Cơ quan hành pháp nhận định phía xAI không thể đưa ra bất kỳ lời giải thích thỏa đáng nào chứng minh Tim Cook nắm giữ những thông tin độc quyền mà cơ quan điều tra chưa có hoặc vị phó tướng của ông không thể cung cấp. Sự bảo vệ này từ tòa án đã tạm thời gạt bỏ áp lực pháp lý trực tiếp lên vai vị thuyền trưởng của tập đoàn công nghệ nghìn tỷ đô la.
Nỗ lực soi mói nội bộ bất thành và đòn phản công từ OpenAI
Không chỉ nhắm vào nhân sự cấp cao, công ty của Elon Musk còn muốn dùng vụ kiện để phơi bày những góc khuất trong chính sách vận hành nội bộ của đối thủ. Phía nguyên đơn đã yêu cầu tòa án ép buộc Apple giao nộp toàn bộ tài liệu liên quan đến các quy định hạn chế nhân viên sử dụng chatbot và công cụ tạo sinh. Lập luận của xAI chỉ ra một nghịch lý đáng ngờ rằng dù luôn công khai ca ngợi tính an toàn của các sản phẩm thuộc OpenAI, nội bộ Apple lại tỏ ra e dè và phải thiết lập hàng rào bảo vệ nghiêm ngặt đối với chính nhân viên của mình khi sử dụng các công cụ này.
Một lần nữa cơ quan xét xử lại dội gáo nước lạnh vào yêu cầu trên vì không nhận thấy mối liên hệ logic nào với bản chất cốt lõi của vụ án chống độc quyền. Tòa án chỉ ra rằng thói quen sử dụng hệ thống tự động của nhân viên hoàn toàn không tác động trực tiếp đến thứ hạng ứng dụng hay sự cạnh tranh thương mại trên nền tảng App Store. Thẩm phán cũng nhấn mạnh việc một tập đoàn thiết lập các rào cản an ninh bảo vệ dữ liệu nội bộ không đồng nghĩa với việc họ đang "trình bày sai lệch" với công chúng về mức độ an toàn của các sản phẩm tung ra thị trường.
Cuộc chiến pháp lý này dĩ nhiên không chỉ diễn ra theo một chiều khi OpenAI cũng tung ra đòn đáp trả nhắm thẳng vào trung tâm hệ sinh thái của vị tỷ phú gốc Nam Phi. Liên minh bị đơn đã đệ trình yêu cầu buộc Elon Musk phải trình diện các email nội bộ từ hai tập đoàn Tesla và SpaceX cùng nhiều thông tin liên lạc khác trước ngày 3 tháng 6. Quyết định chấp thuận yêu cầu này từ phía tòa án cho thấy vụ kiện đang ngày càng mở rộng quy mô, kéo theo những bí mật kinh doanh nhạy cảm từ nhiều đế chế công nghệ hàng đầu thế giới vào vòng xoáy pháp lý chưa có hồi kết.
