Theo số liệu từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, tính đến hết tháng 3, cả nước có khoảng 21,66 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH), tăng hơn 15% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, số người tham gia BHXH tự nguyện đạt trên 2,5 triệu và tiếp tục xu hướng gia tăng.
Đà tăng trưởng này được đánh giá đến từ việc các chính sách ngày càng mở rộng quyền lợi, góp phần thu hút người dân gia nhập hệ thống an sinh. Đáng chú ý, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có nhiều thay đổi quan trọng, trong đó từ ngày 1/7/2025, thời gian đóng tối thiểu để hưởng lương hưu sẽ giảm từ 20 năm xuống còn 15 năm.
Thời gian đóng tối thiểu để hưởng lương hưu sẽ giảm xuống còn 15 nămĐiều kiện và cách tính lương hưu từ năm 2025
Người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng lương hưu khi đáp ứng đủ hai điều kiện: Đạt độ tuổi nghỉ hưu (hiện khoảng 61 tuổi 6 tháng đối với nam và 57 tuổi đối với nữ) và có thời gian đóng từ 15 năm trở lên.
Mức lương hưu hàng tháng được xác định dựa trên tỷ lệ hưởng và mức thu nhập bình quân làm căn cứ đóng. Cụ thể:
- Lao động nữ: Đóng đủ 15 năm được hưởng tỷ lệ 45%, sau đó mỗi năm tăng thêm 2%, tối đa 75%.
- Lao động nam: Giai đoạn từ 15 đến dưới 20 năm có tỷ lệ hưởng thấp hơn và tăng dần theo từng năm. Khi đóng đủ 20 năm, tỷ lệ đạt 45% và tiếp tục tăng theo quy định.
Ngoài lương hưu, người tham gia còn được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí trong suốt thời gian hưởng nhằm giảm chi phí khám, chữa bệnh. Trường hợp có thời gian đóng vượt mức quy định (trên 30 năm với nữ, 35 năm với nam), người lao động còn được nhận thêm trợ cấp một lần.
Trước băn khoăn về việc cần đóng bao nhiêu để nhận lương hưu khoảng 7 triệu đồng/tháng, chuyên gia cho biết mức hưởng phụ thuộc vào thu nhập lựa chọn để đóng và tổng thời gian tham gia.
Theo tính toán tham khảo, nếu đóng trong khoảng 20 năm, người lao động cần duy trì mức đóng tương đối cao. Cụ thể, mức đóng hàng tháng ước khoảng gần 2 triệu đồng đối với nữ và trên 2,3 triệu đồng đối với nam. Tuy nhiên, đây chỉ là con số tham khảo, bởi lương hưu thực tế còn phụ thuộc vào hệ số điều chỉnh theo từng thời kỳ cũng như quá trình đóng cụ thể của từng cá nhân.
Mức đóng tối thiểu và chính sách hỗ trợ
Đối với người có thu nhập thấp, mức đóng BHXH tự nguyện tối thiểu được tính dựa trên chuẩn nghèo khu vực nông thôn. Năm 2026, mức chuẩn này vẫn là 1,5 triệu đồng, tương ứng mức đóng tối thiểu khoảng 330.000 đồng/tháng.
Đáng chú ý, người tham gia không phải tự chi trả toàn bộ khoản đóng này. Nhà nước hỗ trợ một phần tùy theo từng nhóm đối tượng, giúp giảm đáng kể số tiền thực đóng hàng tháng. Bên cạnh đó, nhiều địa phương cũng triển khai thêm chính sách hỗ trợ riêng nhằm khuyến khích người dân tham gia BHXH tự nguyện, mở rộng độ bao phủ an sinh xã hội.
