Ngày 13/4/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Quyết định 2103/QĐ-BKHCN, chính thức phê duyệt “Chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc giai đoạn 2026-2030” (VREF), với điểm nhấn là mức hỗ trợ tài chính lên tới 1 tỷ đồng mỗi năm cho một nghiên cứu sinh, thời gian hỗ trợ không quá 3 năm.
Như vậy, tổng mức hỗ trợ có thể lên tới 3 tỷ đồng cho một nghiên cứu sinh trong toàn bộ thời gian thực hiện nhiệm vụ. Trường hợp cần thiết, nhiệm vụ nghiên cứu có thể được gia hạn tối đa 2 năm, tuy nhiên phần gia hạn này không làm tăng kinh phí hỗ trợ từ ngân sách.
Chương trình dự kiến mỗi năm tuyển chọn khoảng 100 nghiên cứu sinh xuất sắc trên phạm vi toàn quốc để cấp kinh phí nghiên cứu.
Nguồn kinh phí hỗ trợ được thiết kế theo hướng tập trung, phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ nghiên cứu. Theo quy định, kinh phí có thể sử dụng cho nhiều hoạt động như: phát triển sản phẩm, công bố khoa học, đăng ký sở hữu trí tuệ, thử nghiệm công nghệ, hợp tác quốc tế và các hoạt động nghiên cứu khác.
Điểm đáng chú ý là cơ chế giải ngân không thực hiện theo kiểu “cấp phát đồng loạt”, mà gắn chặt với tiến độ và kết quả đầu ra của từng năm nghiên cứu. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm hiệu quả sử dụng ngân sách, đồng thời thúc đẩy nghiên cứu sinh tập trung vào chất lượng và tính ứng dụng của kết quả nghiên cứu.
Để nhận được khoản hỗ trợ tài chính khủng, nghiên cứu sinh phải đáp ứng các tiêu chí đầu ra cụ thể và định lượng. Ảnh minh họaChương trình VREF không chỉ dừng ở hỗ trợ tài chính mà còn đặt ra các tiêu chí đầu ra cụ thể và định lượng. Theo đó:
- Tối thiểu 60% kết quả nghiên cứu phải được công bố trên các tạp chí khoa học quốc tế uy tín;
- Ít nhất 20% có đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ;
- Tối thiểu 15% kết quả được chuyển giao, thương mại hóa hoặc ứng dụng vào thực tiễn.
Những yêu cầu này cho thấy định hướng rõ ràng của chương trình: không chỉ tạo ra tri thức học thuật mà còn thúc đẩy chuyển hóa thành công nghệ, sản phẩm và giá trị kinh tế.
Một trong những điểm cốt lõi của chương trình là thay đổi tư duy chính sách. Thay vì hỗ trợ dàn trải, VREF lựa chọn đầu tư có trọng điểm vào nhóm nghiên cứu sinh xuất sắc – lực lượng được xác định là nòng cốt trong việc tạo ra các đột phá khoa học và công nghệ.
Chương trình ưu tiên các đề tài có khả năng làm chủ công nghệ lõi, phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược, đồng thời khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp và hợp tác quốc tế trong suốt quá trình nghiên cứu.
Với quy mô đầu tư lớn và cơ chế gắn chặt với kết quả, Chương trình VREF được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành đội ngũ nhà khoa học trẻ có năng lực nghiên cứu độc lập, đủ sức tham gia và dẫn dắt các lĩnh vực công nghệ trọng điểm.
Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, việc “rót vốn” trực tiếp cho nghiên cứu sinh xuất sắc không chỉ là chính sách đào tạo nhân lực, mà còn là một chiến lược dài hạn nhằm nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và sức cạnh tranh quốc gia.
