Giới khoa học máy tính quốc tế vừa đón nhận thông tin đáng chú ý khi Giáo sư Partha Pratim Pande, Hiệu trưởng Trường Khoa học và Kỹ thuật Máy tính thuộc Washington State University (WSU) đã thông báo Tiến sĩ (TS) Hoàng Trọng Nghĩa đã giành giải thưởng CAREER của National Science Foundation (NSF). Đây là một trong những giải thưởng danh giá nhất dành cho các nhà khoa học trẻ tại Mỹ.
Tiến sĩ Hoàng Trọng Nghĩa từng có quãng thời gian giảng dạy tại Việt Nam. Trước đó, ông cũng trưởng thành từ "lò luyện nhân tài" trường Phổ thông Năng khiếu tại TP. HCM. Ảnh: Tổng hợpTừng học tại 'lò luyện nhân tài' của Việt Nam
Thành tựu này không chỉ tạo tiếng vang trong cộng đồng học thuật quốc tế mà còn mang đến niềm tự hào cho giới khoa học Việt Nam.
TS Hoàng Trọng Nghĩa, sinh năm 1987, là con trai của Hoàng Văn Kiếm - nguyên Chủ tịch Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước ngành Công nghệ thông tin, đồng thời là một trong những chuyên gia tiên phong trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam.
Con đường học thuật của TS Hoàng Trọng Nghĩa bắt đầu từ Trường Phổ thông Năng khiếu, đây là môi trường đào tạo nhiều học sinh xuất sắc trong lĩnh vực khoa học tự nhiên và được mệnh danh “lò luyện nhân tài” của cả nước.
Sau đó, ông theo học hệ cử nhân tài năng ngành Công nghệ thông tin tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên và tốt nghiệp năm 2009.
Sau thời gian công tác với vai trò giảng viên tại Trường Đại học Công nghệ Thông tin, ông tiếp tục theo đuổi con đường nghiên cứu tại National University of Singapore (NUS) - một trong những trung tâm nghiên cứu AI hàng đầu châu Á.
Trong giai đoạn từ năm 2010 đến 2017, dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Bryan Kian Hsiang Low, TS Hoàng Trọng Nghĩa tập trung nghiên cứu lĩnh vực học máy xác suất và quá trình Gauss.
Năm 2014, ông nhận bằng Tiến sĩ Khoa học Máy tính tại NUS, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong sự nghiệp nghiên cứu.
Sau khi hoàn thành chương trình tiến sĩ, ông tiếp tục làm nghiên cứu sau tiến sĩ tại Massachusetts Institute of Technology (MIT), thuộc Phòng thí nghiệm Hệ thống Quyết định và Thông tin (LIDS), dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Jonathan How.
Hiện là giảng viên và nghiên cứu huấn luyện AI tại Mỹ
Từ năm 2018 đến 2020, TS Hoàng Trọng Nghĩa đảm nhiệm vai trò nghiên cứu viên tại phòng thí nghiệm MIT-IBM Watson AI Lab. Sau đó, ông gia nhập AWS AI Labs của Amazon với vị trí Khoa học gia Học máy Cấp cao trong giai đoạn 2020-2022.
Đến năm 2023, ông trở lại môi trường học thuật khi đảm nhiệm vị trí giảng viên tại Khoa Điện tử và Kỹ thuật Máy tính của Washington State University, đồng thời thành lập nhóm nghiên cứu trí tuệ nhân tạo riêng.
Hành trình chinh phục "thánh đường" khoa học công nghệ của Tiến sĩ Hoàng Trọng Nghĩa. Ảnh: Tổng hợpTheo giới chuyên môn, quá trình học tập và làm việc tại những trung tâm nghiên cứu hàng đầu như NUS, MIT, IBM và Amazon đã giúp TS Hoàng Trọng Nghĩa xây dựng nền tảng nghiên cứu đa chiều, kết hợp giữa lý thuyết toán học, nghiên cứu AI cốt lõi và kinh nghiệm triển khai hạ tầng dữ liệu quy mô lớn.
Giải thưởng CAREER của NSF được xem là một trong những danh hiệu uy tín và cạnh tranh nhất dành cho các nhà khoa học trẻ tại Mỹ. Bên cạnh giá trị học thuật, giải thưởng còn đi kèm nguồn tài trợ nghiên cứu khoảng 600.000 USD, tương đương hơn 15 tỷ đồng.
Các nghiên cứu của TS Hoàng Trọng Nghĩa hiện tập trung vào việc nâng cao tính an toàn và độ tin cậy của trí tuệ nhân tạo. Một trong những hướng nghiên cứu nổi bật là phát triển các mô hình AI có khả năng tự đánh giá mức độ chắc chắn của dự đoán, qua đó tăng độ an toàn khi ứng dụng trong các lĩnh vực như y tế hay xe tự lái.
Bên cạnh đó, ông cũng ghi dấu ấn trong lĩnh vực học máy liên kết (Federated Learning) với phương pháp cho phép huấn luyện AI từ dữ liệu phân tán mà không cần tập trung toàn bộ dữ liệu về một hệ thống. Giải pháp này được đánh giá có tiềm năng lớn trong bảo vệ quyền riêng tư, đặc biệt với dữ liệu y tế và các hệ thống Internet vạn vật (IoT).
Ngoài ra, các nghiên cứu của ông còn mở rộng sang nhiều lĩnh vực như tối ưu hóa hệ thống điện tử phức tạp, thiết kế vật liệu mới và dự đoán tương tác thuốc trong y sinh.
Hành trình từ một học sinh tại Việt Nam đến nhà khoa học được ghi nhận tại Mỹ của TS Hoàng Trọng Nghĩa được xem là minh chứng cho sự tiếp nối giữa các thế hệ trí thức Việt Nam, đồng thời cho thấy vị thế ngày càng nổi bật của các nhà khoa học Việt trên bản đồ công nghệ toàn cầu.
