Những ngày đầu tháng 4, TS Nguyễn Quang Minh (33 tuổi) đang tất bật với công việc tại Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội.
Dù mới trở về nước và nhận công tác khoảng hai tháng, anh vừa làm quen môi trường mới, vừa bắt tay xây dựng nhóm nghiên cứu chuyên sâu về công nghệ plasma, đây là lĩnh vực đã theo đuổi suốt hơn 5 năm tại châu Âu.
Tiến sĩ Minh đã quyết định rời châu Âu để về Việt Nam. Hiện, anh đang công tác tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Ảnh: Tổng hợpHoàn thành chương trình Tiến sĩ tại Pháp, Ba Lan
Trước khi trở về Việt Nam, Minh hoàn thành chương trình tiến sĩ đồng cấp bằng giữa Đại học Normandie (Pháp) và Đại học Khoa học và Công nghệ AGH (Ba Lan). Sau đó, anh tiếp tục làm nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Liverpool (Anh), trường nằm trong top 150 thế giới theo bảng xếp hạng QS.
Dù đang đứng trước cơ hội xin cư trú dài hạn và tiếp tục phát triển sự nghiệp tại Anh, anh quyết định từ bỏ để trở về ứng tuyển vị trí giảng viên ngành Kỹ thuật Hóa học của Đại học Bách khoa Hà Nội.
“Mình không muốn xây nhà trên đất người khác nên quyết định trở về”, TS Minh chia sẻ.
Sinh ra tại huyện Thanh Ba (Phú Thọ), Minh trúng tuyển Đại học Bách khoa Hà Nội sau khi tốt nghiệp THPT. Bước ngoặt đến vào năm thứ ba, khi anh tiếp cận môn Động học xúc tác.
“Mình say mê đến mức đọc nát cả giáo trình của môn học này”, anh nhớ lại.
Từ đó, Minh theo định hướng Công nghệ Hữu cơ - Hóa dầu. Dưới sự hướng dẫn của PGS Đào Quốc Tùy, niềm yêu thích nghiên cứu khoa học trong anh ngày càng lớn, đồng thời nuôi dưỡng khát vọng trở thành giảng viên đại học.
PGS Đào Quốc Tùy cho biết, thời còn học tại trường, Minh gây ấn tượng khi cùng lúc tham gia nghiên cứu ở phòng thí nghiệm Hóa dầu và một nhóm nghiên cứu thuộc khoa Lý luận chính trị.
Thầy Tùy nhận xét, việc theo đuổi hai hướng nghiên cứu khác nhau đòi hỏi khả năng sắp xếp thời gian rất tốt. Dù vậy, Minh vẫn hoàn thành xuất sắc. Em có năng lực nghiên cứu, học tập và kỹ năng diễn thuyết phù hợp với nghề giảng dạy.
Sau khi tốt nghiệp kỹ sư loại Giỏi, Minh tiếp tục học thạc sĩ tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Chuyến trao đổi học thuật kéo dài nửa năm tại Đức giúp anh mở rộng góc nhìn và đặt mục tiêu du học tiến sĩ để kết nối với các giáo sư, nhóm nghiên cứu quốc tế.
Năm 2019, anh được giới thiệu học bổng Marie Sklodowska-Curie theo chương trình đào tạo tiến sĩ song bằng tại Pháp và Ba Lan. Sau nhiều vòng tuyển chọn, Minh trở thành một trong những ứng viên trúng tuyển.
Ngày đầu đặt chân đến Pháp vào cuối năm, giữa trời mưa lớn, chiếc sim điện thoại gặp trục trặc khiến anh lỡ chuyến tàu về trường. Một mình kẹt lại ở ga với hai vali cồng kềnh, Minh gần như bật khóc và phải gọi cho giáo sư hướng dẫn nhờ giúp đỡ.
“Tối hôm đó, thầy lái xe gần 80 km trong mưa để đón mình về tận nơi ở đã thuê trước. Sự tận tâm ấy trở thành động lực để mình cố gắng nhiều hơn”, anh kể.
Quá trình học tập tại hai trường cách nhau gần 2.000 km tạo ra không ít áp lực khi Minh liên tục di chuyển giữa Pháp và Ba Lan theo chu kỳ vài tháng. Anh cũng có thời gian học tập, nghiên cứu tại Đại học Sorbonne, đây là một trong những trường đại học danh tiếng nhất nước Pháp.
Ngoài nghiên cứu, Minh còn tham gia hội thảo khoa học và hỗ trợ giảng dạy.
TS Minh cho rằng, đó là “những áp lực tích cực”. Qua đó, giúp anh trưởng thành nhanh hơn nhờ cơ hội tiếp cận nhiều môi trường học thuật và xây dựng mạng lưới kết nối quốc tế. Đây cũng là nền tảng để anh nhận hợp đồng nghiên cứu sau tiến sĩ kéo dài hai năm tại Đại học Liverpool.
Đặt mục tiêu trong 5 năm tới sẽ xây dựng được một nhóm nghiên cứu mạnh
Trong thời gian làm việc tại châu Âu, hướng nghiên cứu chính của anh tập trung vào công nghệ plasma không nhiệt ứng dụng trong xử lý bề mặt vật liệu và chuyển hóa hóa học có sử dụng xúc tác.
Đại học Bách khoa Hà Nội nơi TS Minh đang miệt mài gieo mầm tri thức được tổ chức QS World University Rankings: Asia 2026 công bố xếp hạng 315 toàn châu Á. Đây cũng là ngôi trường danh tiếng số 1 trong nước ở lĩnh vực khoa học - kĩ thuật, ước mơ của nhiều sĩ tử lớp 12 trước ngưỡng cửa cuộc đời. Ảnh: Tổng hợpAnh đặc biệt chú trọng nghiên cứu chuyển đổi khí thải công nghiệp, nhất là CO2, thành nhiên liệu và hóa chất có giá trị như methanol xanh, e-fuels hay các hóa chất nền. Công nghệ này có ưu điểm vận hành ở nhiệt độ thấp và áp suất khí quyển thông thường, không cần lò nhiệt độ cao hay hệ thống áp suất lớn như phương pháp truyền thống, hướng tới các giải pháp năng lượng xanh.
Kết quả nghiên cứu giúp TS Minh sở hữu một bằng sáng chế về plasma và xúc tác do Pháp cấp, cùng 9 bài báo khoa học đăng trên các tạp chí Q1 uy tín như Applied Catalysis B: Environmental, ACS Catalysis và Journal of Energy Chemistry.
Ngoài nghiên cứu học thuật, anh còn tham gia chương trình thương mại hóa công nghệ ICURe tại Anh. Sau khi vượt qua vòng ý tưởng, nhóm của Minh đồng sáng lập startup PlasmaC2M, đồng thời anh giữ vai trò giám đốc công nghệ. Dự án tiếp cận nguồn vốn nghiên cứu thị trường khoảng 30.000 bảng Anh và tiến tới vòng gọi vốn tiếp theo trị giá 300.000 bảng.
Tuy nhiên, giữa thời điểm đó, Minh biết đến đề án thu hút giảng viên trẻ tài năng HUST-Talent giai đoạn 2025-2030 của Đại học Bách khoa Hà Nội và quyết định trở về nước ứng tuyển.
“Việc trở về không chỉ là lựa chọn cá nhân, mà còn là mong muốn đóng góp một phần nhỏ để thu hẹp khoảng cách nghiên cứu khoa học giữa Việt Nam và thế giới”, TS Minh nói.
Hiện nay, bên cạnh công tác giảng dạy, anh tiếp tục phát triển các nghiên cứu về công nghệ plasma, đồng thời đào tạo sinh viên theo tư duy nghiên cứu quốc tế, từ đọc tài liệu, thiết kế thí nghiệm đến viết báo cáo khoa học.
TS Minh đặt mục tiêu trong 5 năm tới sẽ xây dựng được một nhóm nghiên cứu mạnh về plasma tại Đại học Bách khoa Hà Nội, đủ sức tạo dấu ấn trong cộng đồng khoa học trong nước và quốc tế.
