Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, cách tính tỷ lệ hưởng lương hưu có nhiều thay đổi đáng chú ý, đặc biệt liên quan đến số năm đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) để đạt mức hưởng tối đa 75%.
Công thức tính và mức trần hưởng lương hưu
Theo Điều 66 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức lương hưu hằng tháng được xác định bằng tỷ lệ hưởng lương hưu nhân với mức bình quân tiền lương hoặc thu nhập làm căn cứ đóng BHXH.
Trong đó, tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa không vượt quá 75% mức bình quân tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH đối với người tham gia BHXH bắt buộc, hoặc 75% mức bình quân thu nhập tháng làm căn cứ đóng BHXH đối với người tham gia BHXH tự nguyện.
Đáng chú ý, trường hợp người lao động có thời gian đóng BHXH vượt quá số năm tương ứng với tỷ lệ hưởng tối đa 75%, phần thời gian đóng vượt sẽ được tính hưởng trợ cấp một lần khi nghỉ hưu.
Lao động nam và nữ cần bao nhiêu năm đóng BHXH để đạt 75%?
Theo quy định hiện hành, lao động nam và lao động nữ có số năm đóng BHXH khác nhau để đạt mức hưởng lương hưu tối đa.
Đối với lao động nữ, 15 năm đóng BHXH đầu tiên được tính tương ứng 45% mức hưởng. Sau đó, mỗi năm đóng thêm được cộng 2%. Như vậy, lao động nữ cần đủ 30 năm đóng BHXH để đạt mức hưởng tối đa 75%.
Trong khi đó, lao động nam cần 20 năm đóng BHXH đầu tiên để được tính 45%. Sau mốc này, mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, đồng nghĩa phải có đủ 35 năm đóng BHXH mới đạt mức hưởng tối đa 75%.
Quy định trên được áp dụng thống nhất đối với cả người tham gia BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện.
Lao động nam và nữ có mức đóng BHXH khác nhauĐiểm mới linh hoạt đối với lao động nam
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 là cơ chế tính lương hưu linh hoạt hơn đối với lao động nam có thời gian tham gia BHXH ngắn.
Cụ thể, lao động nam có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm sẽ được tính mức hưởng khởi điểm 40% tương ứng với 15 năm đóng BHXH. Sau đó, mỗi năm đóng thêm được cộng 1% vào tỷ lệ hưởng lương hưu.
Quy định này được đánh giá góp phần mở rộng diện bao phủ an sinh xã hội, tạo điều kiện cho nhiều lao động nam vẫn có cơ hội nhận lương hưu hằng tháng dù tham gia BHXH muộn.
Trường hợp người lao động nghỉ hưu trước tuổi theo quy định của Bộ luật Lao động, trừ các trường hợp đặc thù được pháp luật cho phép, tỷ lệ hưởng lương hưu sẽ bị điều chỉnh giảm.
Theo đó, cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi, người lao động bị giảm 2% tỷ lệ hưởng lương hưu. Đối với thời gian nghỉ hưu trước tuổi có tháng lẻ, nếu lẻ dưới 6 tháng thì không bị giảm tỷ lệ; từ đủ 6 tháng đến dưới 12 tháng sẽ bị giảm 1%.
Cách tính lương hưu đối với BHXH tự nguyện
Đối với người tham gia BHXH tự nguyện, mức lương hưu hằng tháng được xác định bằng tỷ lệ hưởng lương hưu nhân với mức bình quân thu nhập tháng làm căn cứ đóng BHXH.
Do người tham gia BHXH tự nguyện được lựa chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng phù hợp với điều kiện kinh tế cá nhân, mức đóng càng cao và thời gian tham gia càng dài thì mức lương hưu nhận được sau này cũng càng lớn.
Mức bình quân thu nhập tháng làm căn cứ đóng BHXH sẽ được tính trên toàn bộ thời gian tham gia của người lao động.
