Ở tuổi 29, Cung Minh đã trở thành giảng viên Toán học sau khi lần lượt hoàn thành chương trình cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ tại Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc, một trong những cơ sở giáo dục hàng đầu của nước này.
Từng được xem là hình mẫu “con nhà nghèo học giỏi”, Cung Minh gây chú ý với hành trình học tập đặc biệt: 5 tuổi hoàn thành chương trình tiểu học, 6 tuổi học trung học cơ sở, 9 tuổi vào trung học phổ thông và 12 tuổi trở thành sinh viên đại học.
Cung Minh là "thần đồng Toán học" khi 12 tuổi đã bước chân vào giảng đường Đại học. Ảnh: Tổng hợpThế nhưng, sau nhiều năm nhìn lại, “thần đồng” một thời lại không cho rằng con đường học vượt cấp mang đến lợi thế như nhiều người vẫn nghĩ. Trái lại, việc liên tục rút ngắn thời gian học tập khiến anh phải đối mặt với những khoảng trống về kiến thức, trải nghiệm và kỹ năng xã hội trong nhiều năm sau đó.
Tuổi thơ bị đẩy nhanh
Hành trình đặc biệt của Cung Minh bắt đầu vào cuối những năm 1990, thời điểm các chương trình đào tạo trẻ em có năng khiếu phát triển mạnh tại Trung Quốc. Người đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng con đường này là ông ngoại anh.
Vốn có những ước mơ học tập còn dang dở, ông ngoại dành nhiều thời gian tìm hiểu các mô hình giáo dục dành cho trẻ tài năng và đặt nhiều kỳ vọng vào cháu trai. Từ đó, tuổi thơ của Cung Minh được đẩy nhanh hơn rất nhiều so với những đứa trẻ cùng trang lứa.
Để tìm một ngôi trường chấp nhận học sinh có độ tuổi quá nhỏ, ông đưa Cung Minh đến nhiều địa phương như Sơn Tây, Giang Tô, Quảng Châu, Phật Sơn trước khi dừng chân tại Hợp Phì.
Con đường ấy không hề bằng phẳng. Do chưa đủ tuổi, thiếu hồ sơ học tập phù hợp và còn quá nhỏ để hòa nhập với môi trường toàn những học sinh lớn hơn, Cung Minh nhiều lần bị các trường từ chối.
Nhìn lại tuổi thơ, điều anh nhớ nhất không phải những khó khăn trong học tập mà là cảm giác lạc lõng.
Năm 6 tuổi, Cung Minh chưa thể hiểu tại sao mình phải rời xa gia đình, chuyển đến những thành phố xa lạ và học cùng những người lớn hơn mình gần chục tuổi. Trong khi bạn bè đồng trang lứa vui chơi, kết bạn và tận hưởng những năm tháng tuổi thơ, anh liên tục phải thích nghi với trường lớp, thầy cô và môi trường sống mới.
Cung Minh cùng ông ngoại thuê nhà gần trường. Trong những lúc rảnh rỗi, thay vì chơi cùng những đứa trẻ bằng tuổi, anh chỉ có thể lặng lẽ quan sát cuộc sống của chúng từ phía bên kia cửa sổ.
“Thần đồng” không đồng nghĩa với con đường dễ dàng
Thành tích học tập vượt trội khiến nhiều người tin rằng việc xuất phát sớm sẽ giúp một đứa trẻ có thêm thời gian và cơ hội thành công. Tuy nhiên, trải nghiệm của Cung Minh cho thấy điều đó không phải lúc nào cũng đúng.
Khi còn nhỏ, nhờ khả năng tiếp thu nhanh, anh vẫn có thể theo kịp chương trình dù liên tục nhảy lớp. Nhưng khi bước vào bậc tiến sĩ và nghiên cứu chuyên sâu, những lỗ hổng kiến thức bắt đầu bộc lộ rõ hơn.
Cung Minh thừa nhận thành tích nghiên cứu trong những năm đầu đi làm của anh thấp hơn một số bạn bè cùng trang lứa. Theo anh, việc học quá nhanh từ nhỏ khiến nền tảng kiến thức chưa thực sự vững chắc. Để theo kịp công việc nghiên cứu, anh phải dành thêm nhiều thời gian tự học và bổ sung những phần kiến thức còn thiếu.
Từ trải nghiệm của bản thân, "thần đồng Toán học" Cung Minh cho rằng, học vượt cấp có thể giúp trẻ đạt được thành tích nổi bật trong ngắn hạn, nhưng chưa chắc tạo ra lợi thế lâu dài.
Việc rút ngắn quá trình học tập có thể khiến trẻ bỏ lỡ khoảng thời gian cần thiết để xây dựng nền tảng kiến thức toàn diện. Không chỉ vậy, các em còn có nguy cơ thiếu những trải nghiệm xã hội và cơ hội phát triển kỹ năng cảm xúc vốn hình thành tự nhiên qua quá trình trưởng thành cùng bạn bè đồng trang lứa.
Hạnh phúc khi được nhìn nhận như một người bình thường
Hiện nay, Cung Minh đang giảng dạy tại một trường đại học. Nếu chỉ nhìn vào hồ sơ học tập, anh vẫn sở hữu thành tích khiến nhiều người ngưỡng mộ. Tuy nhiên, cuộc sống hiện tại của nam giảng viên khá bình thường và anh không xem đó là điều đáng tiếc.
Điều khiến Cung Minh cảm thấy hạnh phúc là khoảng cách tuổi tác giữa anh và sinh viên không quá lớn. Thay vì gọi anh bằng những danh xưng đặc biệt, nhiều sinh viên thân mật gọi anh là “thầy Cung”.
Anh cũng tham gia các nhóm trò chuyện của sinh viên, nơi các em thoải mái chia sẻ về chuyện học tập và cuộc sống thường ngày.
Với một người từng trải qua tuổi thơ thiếu bạn bè và luôn cảm thấy mình khác biệt, được những người xung quanh chấp nhận như một người bình thường lại trở thành niềm vui đặc biệt.
Nhìn lại hành trình đã qua, Cung Minh cho rằng mục tiêu của các chương trình dành cho học sinh năng khiếu không nên biến thành cuộc đua xem ai có thể vào đại học sớm hơn.
"Thần đồng Toán học" năm nào nay đã 29 tuổi, hiện Cung Minh đang làm giảng viên Đại học. Anh cũng thừa nhận, bản thân hạnh phúc khi mọi người nhìn nhận mình giống như một người bình thường. Ảnh: Tổng hợpCâu chuyện của anh cũng là lời cảnh báo đối với những phụ huynh quá đặt nặng thành tích và luôn muốn con mình đi trước bạn bè cùng trang lứa.
Theo Cung Minh, cuộc đời là một cuộc chạy marathon, không phải cuộc đua nước rút. Việc liên tục thúc ép trẻ học trước chương trình, nhảy lớp hay chạy đua thành tích chưa chắc mang lại cho các em một tương lai tốt đẹp hơn.
“Đôi khi, điều trẻ cần không phải là đến đích sớm hơn người khác, mà là có đủ thời gian để trưởng thành một cách trọn vẹn”, anh nói.
