Việc thi giấy phép lái xe tại Việt Nam sắp chứng kiến một bước ngoặt lớn về mặt tư duy đào tạo. Theo thông báo mới nhất từ Cục Cảnh sát giao thông dựa trên Thông tư 108/2026, phần sát hạch thực hànhtrên đường trường sẽ trở nên sát với thực tế hơn rất nhiều. Cơ quan quản lý quyết định đưa các tình huống giao thông thực chiến vào bài thi nhằm đánh giá khả năng sinh tồn và tư duy xử lý của tài xế mới thay vì chỉ yêu cầu những thao tác máy móc.
Sát hạch thực hành trên đường trườngĐưa văn hóa nhường đường vào tiêu chí sát hạch
Điểm nhấn đáng chú ý nhất của đợt thay đổi này là việc bổ sung bài thi tăng tốc vượt xe và chuyển làn. Cụ thể, khi đang lưu thông ở làn số 2 tính từ dải phân cách, thí sinh muốn vượt phải bật tín hiệu xin đường và quan sát kỹ lưỡng không gian trước sau. Chỉ khi điều kiện an toàn cho phép, người lái mới được đánh lái sang làn số 1 để vượt lên. Ngay sau khi vượt qua phương tiện cản mũi, một yêu cầu bắt buộc là phải đưa xe trở lại làn số 2 ban đầu.
Trong trường hợp xe phía trước đang chạy rề rà ở làn số 1, thí sinh tuyệt đối không được tự ý lách sang phải để vượt. Cơ quan chức năng quy định rõ người lái phải kiên nhẫn bám đuôi, sử dụng đèn báo rẽ trái kết hợp còi hoặc nháy đèn pha để xin đường. Thí sinh chỉ được phép lấn làn vượt lên khi xe phía trước đã chủ động chuyển sang làn số 2 để nhường chỗ. Thao tác này nhằm rèn luyện tính nhẫn nại và tuân thủ nguyên tắc vượt xe an toàn trên các tuyến quốc lộ hay đường cao tốc.
Xóa bỏ thói quen chiếm dụng làn trái
Quy định trả lại làn đường sau khi vượt mang một thông điệp rất rõ ràng từ các nhà làm luật. Theo đại diện Cục Cảnh sát giao thông, làn số 1 nằm sát dải phân cách sinh ra là để dành cho các phương tiện di chuyển tốc độ cao và có nhu cầu vượt. Nguyên tắc bất di bất dịch của giao thông hiện đại là xe chạy chậm hơn phải chủ động đi về phía bên phải theo chiều di chuyển của mình.
Thực tế hiện nay cho thấy rất nhiều tài xế có thói quen bám rịt lấy làn trái dù di chuyển với tốc độ chậm, gây ức chế và làm giảm năng lực thông hành của toàn tuyến đường. Việc đưa kỹ năng chuyển trả làn vào bài thi sát hạch được kỳ vọng sẽ tạo ra một thế hệ tài xế mới có ý thức hành xử tốt hơn. Khi thói quen nhường đường được hình thành ngay từ trong phòng thi, dòng phương tiện lưu thông ngoài thực tế sẽ trở nên trơn tru và hạn chế ùn tắc hơn rất nhiều.
Nâng cao chất lượng sát hạch lái xe
Ngoài việc rèn luyện kỹ năng vượt xe, phần thi đường trường trong tương lai sẽ bao trọn 12 bài kiểm tra liên hoàn trên quãng đường dài tối thiểu 5 km. Thí sinh sẽ phải xử lý hàng loạt tình huống đời thường như nhường đường cho người đi bộ, né xe đi ngược chiều hay phanh gấp khi gặp chướng ngại vật nguy hiểm. Các bài tập rẽ trái, rẽ phải, quay đầu và xử lý giao cắt từ đường nhánh ra đường chính cũng được lồng ghép dày đặc xuyên suốt tuyến đường thi.
Điểm mấu chốt là các tình huống này có thể xuất hiện lặp đi lặp lại và hoàn toàn không tuân theo một kịch bản cố định nào. Chiêu thức học vẹt gốc cây, cột điện hay ghi nhớ thứ tự bài thi của các trung tâm đào tạo cũ sẽ trở nên vô tác dụng. Cách tổ chức sát hạch này buộc người ôm vô lăng phải duy trì sự tập trung cao độ, liên tục quét tầm nhìn và đưa ra quyết định xử lý tình huống dựa trên diễn biến thực tế của dòng giao thông hỗn hợp.
