Những gói chân gà chế biến sẵn thường được quảng cáo là “món ăn vặt xem phim” hay “mồi nhậu hoàn hảo” đang trở thành sản phẩm bán chạy trên nhiều nền tảng trực tuyến. Trên các sàn thương mại điện tử, mặt hàng này thường đạt doanh số hàng chục nghìn đơn. Ngoài thị trường online, chân gà đóng gói cũng được tiêu thụ mạnh tại siêu thị và các cửa hàng đồ ăn vặt.
Chân gà đóng gói là món ăn vặt phổ biến được bán rộng rãi trên các nền tảng trực tuyến.Với hương vị cay mặn đậm đà, chân gà chế biến sẵn đặc biệt được giới trẻ và trẻ em ưa chuộng. Tại các khu vực như Tứ Xuyên và Trùng Khánh, nhiều thương hiệu chân gà “hot mạng” gần như quen thuộc với hầu hết người dân.
Phần lớn sản phẩm trên thị trường có màu trắng bắt mắt, thịt dày và nhìn khá hấp dẫn. Tuy nhiên, trong quá trình tìm hiểu, phóng viên nhận thấy giá bán của nhiều sản phẩm rẻ bất thường. Một gói chân gà 500 g đôi khi chỉ khoảng 15 nhân dân tệ (khoảng 57.000 đồng), mức giá được cho là khó tương xứng với chi phí sản xuất thực phẩm thông thường.
Từ nghi vấn này, phóng viên chương trình 315 Gala đã tiến hành điều tra tại các khu vực tiêu thụ chân gà lớn ở Tứ Xuyên và Trùng Khánh.
Xưởng sản xuất mất vệ sinh, công nhân cũng không dám ăn
Trong quá trình điều tra, phóng viên dễ dàng xin vào làm tại xưởng của Công ty thực phẩm Mingyang ở Thành Đô mà không cần giấy khám sức khỏe, không kiểm tra y tế và cũng không phải trải qua quy trình khử trùng nào. Đây là cơ sở chịu trách nhiệm sơ chế chân gà cho Công ty thực phẩm Shufuxiang.
Bên trong nhà xưởng, khu vực ngâm, cắt tỉa và phân loại bốc mùi hôi nồng nặc. Không khí tanh nồng khiến người chứng kiến cảm thấy buồn nôn.
Bên trong một xưởng sơ chế chân gà với điều kiện vệ sinh kém, sàn nhà ẩm bẩn và nhiều dụng cụ vứt bừa bãi.Môi trường sản xuất tại đây rất nhếch nhác. Sàn nhà đọng nước bẩn đục ngầu, các thùng nhựa vứt bừa bãi, máy móc bám đầy dầu mỡ và cặn bẩn.
Nhiều chân gà được đặt trực tiếp trên nền đất ẩm bẩn. Dụng cụ vệ sinh như chổi và xẻng thậm chí còn đặt chồng lên thực phẩm. Khi chân gà bị công nhân giẫm lên, họ chỉ nhặt lên rồi tiếp tục cho vào khay chế biến.
Theo Điều 33 của Luật An toàn Thực phẩm Trung Quốc, hoạt động sản xuất thực phẩm phải đảm bảo điều kiện vệ sinh, còn thiết bị và dụng cụ chứa thực phẩm phải sạch sẽ, không gây ô nhiễm. Tuy nhiên, các quy định này dường như bị bỏ qua tại cơ sở nói trên.
Một nhân viên của Công ty Shufuxiang thậm chí thừa nhận: “Bây giờ tôi cũng không dám ăn”.
Nhiều chân gà được đặt trực tiếp trên nền đất ẩm bẩnBí mật phía sau màu trắng bắt mắt
Trong quá trình điều tra sâu hơn, phóng viên phát hiện một công đoạn giúp chân gà có màu trắng hấp dẫn dù được sản xuất trong môi trường kém vệ sinh.
Theo lời nhân viên nhà máy, chân gà được tẩy trắng bằng Hydrogen peroxide, hay còn gọi là oxy già.
Hydrogen peroxide là chất oxy hóa mạnh, thường được dùng để khử trùng. Nếu tiếp xúc trực tiếp, hóa chất này có thể gây tổn thương cho da và hệ tiêu hóa. Khi dùng trong chế biến thực phẩm, nó còn có thể phá hủy protein, làm mất giá trị dinh dưỡng và che giấu dấu hiệu thực phẩm đã hư hỏng.
Theo điều tra của chương trình 315 Gala, nhiều cơ sở sử dụng oxy già để tẩy trắng chân gà.Theo tiêu chuẩn quốc gia Trung Quốc về phụ gia thực phẩm (GB 2760-2024), hydrogen peroxide không được phép sử dụng trong chế biến chân gà.
Tuy vậy, tại nhà máy này, loại hóa chất bị cấm lại được dùng để giúp sản phẩm có màu trắng bắt mắt. Khi phóng viên hỏi nơi thực hiện công đoạn ngâm hóa chất, một nhân viên chỉ trả lời ngắn gọn: “Ở nhà máy mới”.
Để thu thập thêm bằng chứng, phóng viên tiếp tục tiếp cận nhà máy của Công ty Shufuxiang với danh nghĩa khách đặt hàng.
Tại khu chiên, phóng viên phát hiện nhiều thùng nhựa màu xanh không có nhãn mác. Hơn 10 thùng được đặt trên xe đẩy, mỗi thùng chứa khoảng 25 kg dung dịch. Trên thân thùng chỉ in hai chữ “Kim Sơn”, không có bất kỳ thông tin về sản phẩm hay nhà sản xuất.
Lực lượng chức năng Trung Quốc niêm phong hàng trăm thùng chân gà nghi vi phạm an toàn thực phẩm.Một nhân viên thừa nhận: “Phải thêm hóa chất thì chân gà mới trắng”.
Khi được hỏi đó là chất gì, người này trả lời thẳng: “oxy già”. Thậm chí người này còn nói: “Chân gà có oxy già thì chắc chắn không nên ăn, tốt nhất là ăn ít thôi”.
Theo các công nhân, họ hầu như không bao giờ ăn sản phẩm đã ngâm hóa chất vì hiểu rõ nguy cơ đối với sức khỏe.
Không chỉ một doanh nghiệp vi phạm
Cuộc điều tra cho thấy tình trạng này không chỉ xảy ra ở một cơ sở.
Tại Công ty thực phẩm Zengqiao ở Trùng Khánh, phóng viên cũng phát hiện nhiều thùng hóa chất tái sử dụng dán nhãn hydrogen peroxide nồng độ 35%, do Công ty dược Kim Sơn tại Mi Sơn (Tứ Xuyên) sản xuất.
Phóng viên tiếp tục xin vào làm công nhân tại nhà máy này và nhanh chóng được nhận dù không có giấy khám sức khỏe.
Trong quá trình làm việc, nhân viên nội bộ xác nhận chân gà tại đây cũng được ngâm hydrogen peroxide để “làm trắng”.
Ngoài ra, khi điều tra tại chợ thực phẩm đông lạnh Haibawang ở Tây Nam Trung Quốc, một số thương nhân cho biết nhiều nhà sản xuất chân gà bán thành phẩm cũng sử dụng oxy già để tẩy trắng sản phẩm.
Hơn 5.000 thùng hóa chất bị phát hiện
Theo kết quả điều tra, hydrogen peroxide được cung cấp bởi các doanh nghiệp hóa chất. Khi phóng viên đến Công ty dược Kim Sơn với danh nghĩa nhà sản xuất chân gà, nhân viên tại đây đã bán hóa chất mà không kiểm tra mục đích sử dụng.
Trong quá trình làm việc, nhân viên nội bộ xác nhận chân gà tại đây cũng được ngâm hydrogen peroxide để “làm trắng”.Thậm chí họ còn tự ghi tên một doanh nghiệp thực phẩm khác vào phiếu giao hàng cho phóng viên.
Tại Công ty vật liệu mới Yifeng ở Tân Hương, nhân viên còn hướng dẫn cách “lách luật” bằng cách dán nhãn khác để tránh rủi ro. Một số thùng hóa chất sau khi dán nhãn mới đã được biến thành “dung dịch khử trùng hydrogen peroxide dùng cho nước sinh hoạt”.
Sau hơn một tháng điều tra bí mật, đầu tháng 3, phóng viên chương trình 315 đã chuyển toàn bộ tài liệu cho Tổng cục Quản lý Thị trường Trung Quốc.
Ngày 13/3, cơ quan này triển khai lực lượng kiểm tra đồng loạt tại nhiều địa phương. Tại nhà máy của Công ty Shufuxiang, lực lượng chức năng phát hiện 27 thùng hydrogen peroxide, trong đó có 2 thùng đã mở.
Tại các xưởng khác, nhiều thùng chân gà đang được ngâm hóa chất. Kết quả kiểm tra nhanh cho thấy 232 thùng chân gà ớt ngâm và 319 thùng chân gà kho có dấu hiệu vi phạm và bị niêm phong.
Doanh nghiệp thừa nhận từ tháng 5/2025 đã mua hydrogen peroxide từ Công ty dược Kim Sơn để sử dụng trong chế biến chân gà và khử trùng dụng cụ, với tổng cộng 5.242 thùng hóa chất.
Hiện các cơ quan chức năng Trung Quốc đang tiếp tục điều tra toàn bộ chuỗi cung ứng và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng.
