Ngày 12/11, Quốc hội tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn, tập trung vào 2 lĩnh vực trọng tâm là tài chính và khoa học công nghệ.
Các doanh nghiệp tham gia đầu tư PPP đều phải vay ngân hàng
Giải trình thêm các vấn đề được đại biểu Quốc hội quan tâm tại phiên chất vấn, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng cho biết, việc huy động nguồn lực doanh nghiệp tham gia đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP), đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng giao thông đã được nhiều nước phát triển áp dụng hiệu quả.
Theo Phó Thủ tướng, các dự án giao thông triển khai theo phương thức PPP chủ yếu có 2 hình thức.
Thứ nhất, doanh nghiệp trực tiếp đầu tư xây dựng, sau đó thu phí để hoàn vốn và hưởng lợi nhuận. Thứ hai, Nhà nước đầu tư xây dựng rồi chuyển giao cho doanh nghiệp khai thác, thu phí theo hình thức hợp đồng vận hành và bảo trì (O&M).
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm (Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc)Tại Việt Nam, hình thức phổ biến hiện nay là doanh nghiệp đầu tư xây dựng và thu phí hoàn vốn, với thời gian khai thác thường khoảng 20 năm.
Lý giải về thời hạn này, Phó Thủ tướng cho biết, đây là khoảng thời gian cần thiết để nhà đầu tư cân đối phương án tài chính và thu hồi vốn.
Các doanh nghiệp tham gia đầu tư PPP đều phải sử dụng vốn vay ngân hàng, trong khi thời hạn cho vay thông thường chỉ khoảng 10-12 năm.
Do đó, bên cạnh phần vốn tự có tham gia dự án, doanh nghiệp còn phải tính toán dòng tiền để thực hiện nghĩa vụ trả nợ ngân hàng.
Trong quá trình thu phí, Nhà nước sẽ bảo đảm quyền lợi và có sự chia sẻ với doanh nghiệp.
Cụ thể, theo quy định của Luật PPP, Nhà nước có thể hỗ trợ nhà đầu tư khoảng 50% tổng mức đầu tư, trong trường hợp đặc biệt có thể lên tới 70%, tùy thuộc đặc điểm và hiệu quả từng dự án.
Phó Thủ tướng phân tích, trước đây, khi doanh nghiệp phải tự bỏ toàn bộ vốn đầu tư, nhiều dự án PPP gặp khó khăn về hiệu quả tài chính. Vì vậy, các dự án mới có cơ chế chia sẻ nguồn lực của Nhà nước được đánh giá rất hiệu quả.
Các doanh nghiệp tham gia đầu tư PPP đều phải sử dụng vốn vay ngân hàng (Ảnh minh họa)Chấm dứt vay ODA dàn trải, tập trung vốn cho các dự án hạ tầng lớn
Liên quan đến việc huy động và sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, Việt Nam hiện không còn được tiếp cận các khoản vay ưu đãi với chi phí thấp như trước.
Trong khi đó, nhu cầu nguồn lực phục vụ đầu tư phát triển kinh tế - xã hội vẫn rất lớn.
Dù vậy, Phó Thủ tướng nhận định Việt Nam vẫn còn dư địa huy động vốn vay do tỷ lệ nợ công và nợ Chính phủ đang ở mức thấp so với mức trần Quốc hội cho phép.
Vì vậy, việc tiếp tục huy động ODA cùng các nguồn vốn khác là cần thiết, song phải tính toán kỹ hiệu quả sử dụng vốn.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu đánh giá đầy đủ chi phí vay, rà soát các điều kiện liên quan đến thi công, lựa chọn nhà thầu nhằm bảo đảm an toàn và hiệu quả của các khoản vay.
“Chúng ta cũng đã có chỉ đạo về việc đánh giá hiệu quả kinh tế của các dự án và chỉ tập trung vay vốn cho một số dự án đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội, kể cả hiệu quả tài chính. Chúng ta chỉ tập trung vào một số dự án lớn, chứ không dàn trải như trước đây”, Phó Thủ tướng cho biết.
