Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hà - một trong ba nữ ứng viên trẻ nhất đạt chuẩn Phó Giáo sư năm 2022. Trước đó, nữ Phó Giáo sư này từng gây ấn tượng với thành tích giành huy chương đồng Olympic Hóa học quốc tế và tốt nghiệp thủ khoa tại Nga.
Phó Giáo sư trẻ nhất Việt Nam năm 2022 - Trần Thị Thu Hà. Hiện, cô đang công tác tại khoa Hóa học trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Ảnh: Tổng hợpHiện cô Hà là Phó Trưởng khoa Hóa học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
Ở U40, nữ tiến sĩ đã có hàng chục năm học tập, nghiên cứu ngành Hóa học tại Đại học Công nghệ Hóa học Ivanovo (Nga). Đến nay, cô là tác giả và đồng tác giả của 68 công trình khoa học, trong đó có 30 bài báo đăng trên các tạp chí quốc tế uy tín.
Bén duyên với Hóa học nhờ những bài giảng của cô giáo cũ
Ít ai biết rằng thời cấp hai, Nguyễn Thị Thu Hà từng là học sinh giỏi Văn của tỉnh Ninh Bình. Tuy nhiên, sau đó cô quyết định chuyển hướng sang các môn tự nhiên và bén duyên với Hóa học nhờ sự dìu dắt của cô giáo Ngô Thị Tho. Cô Hà nhớ lại, bản thân bị cuốn hút bởi những bài giảng rất hay của cô, thấy Hóa học vô cùng thú vị.
Năm 2001, cô đỗ vào lớp chuyên Hóa của Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy. Dưới sự hướng dẫn của cô Tho, nữ sinh Ninh Bình năm nào đã giành giải ba học sinh giỏi quốc gia môn Hóa khi học lớp 11, tiếp đó là giải nhì quốc gia và huy chương đồng Olympic Hóa học quốc tế năm 2003.
Được tuyển thẳng vào Khoa Hóa học của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, cô Hà tiếp tục giành học bổng du học Nga nhờ kết quả học tập xuất sắc.
Năm 2004, cô sang Nga cùng nhóm 8 sinh viên Việt Nam và trải qua một năm học dự bị tiếng Nga trước khi theo học tại thành phố Ivanovo.
Những ngày đầu tại Nga là thử thách không nhỏ với nữ sinh Việt Nam. Cô kể, trong hai tháng đầu tiên gần như không thể ghi chép hay theo kịp bài giảng vì rào cản ngôn ngữ. Việc giao tiếp với người bản địa cũng nhiều lần gây hiểu nhầm, thậm chí có lần cô vô tình dùng tiếng lóng khi nói chuyện với giảng viên.
Để vượt qua khó khăn, cô Hà kiên trì bám sát nội dung trên lớp, về nhà đọc thêm tài liệu và tự học từ vựng chuyên ngành. Theo chị, nền tảng kiến thức tự nhiên tốt giúp nhóm sinh viên Việt Nam nhanh chóng thích nghi với chương trình học.
Ban đầu, nhiều sinh viên Nga e ngại làm việc nhóm với du học sinh Việt Nam vì lo không theo kịp tiến độ. Tuy nhiên, kết quả học tập xuất sắc của nhóm đã thay đổi hoàn toàn suy nghĩ đó.
Cô Nguyễn Thị Thu Hà lưu lại những khoảnh khắc cùng những người bạn ở "xứ sở Bạch dương". Ảnh: Tổng hợpKết thúc học kỳ đầu tiên, Nguyễn Thị Thu Hà đạt số điểm cao nhất lớp với 97/100 điểm, nhận học bổng đặc biệt của trường và duy trì thành tích trên 95/100 trong suốt 4 năm đại học. Sau này, nhóm sinh viên Việt Nam còn hỗ trợ giảng bài cho một số bạn học người Nga.
TS Nguyễn Văn Thức, giảng viên Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội, đồng thời là bạn học của cô Hà tại Nga, nhận xét cô là sinh viên nổi bật nhất lớp cả về học tập lẫn nghiên cứu khoa học.
“6 sinh viên Việt Nam đều tốt nghiệp loại xuất sắc, riêng Hà là thủ khoa đầu ra. Cô ấy cũng bảo vệ thành công luận án tiến sĩ trước thời hạn”, TS Thức cho biết.
Chọn về Việt Nam công tác sau một thập kỷ học tập tại Nga
Trong gần một thập kỷ học tập tại Nga, cô Hà nhiều lần làm việc trong phòng thí nghiệm tới 22h giữa mùa đông tuyết phủ. Đồng hành cùng cô suốt chặng đường từ đại học đến tiến sĩ là giáo sư Olga Valentinovn, người luôn được cô nhắc đến với sự biết ơn sâu sắc.
Nữ Phó Giáo sư kể về người thầy năm xưa của mình, cô ấy rất nghiêm khắc, sửa cho nữ Phó Giáo sư từng cách diễn đạt. Có lúc cô còn khen viết tiếng Nga như người bản địa.
Trở về Việt Nam năm 2013, cô Hà công tác tại Khoa Hóa học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Thời gian đầu, nữ tiến sĩ gặp không ít khó khăn trong giảng dạy do quen sử dụng cả tiếng Nga lẫn tiếng Anh trong các buổi seminar. Cô đã chủ động dự giờ đồng nghiệp, nghiên cứu tài liệu và học hỏi phương pháp sư phạm để hoàn thiện kỹ năng đứng lớp.
Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 1 nơi cô Hà công tác là cái nôi đào tạo giáo viên chất lượng cao của cả nước suốt hơn 75 năm qua. Đây cũng là ngôi trường "mô phạm" của cả nước. Ảnh: Tổng hợpTừ trải nghiệm của bản thân, cô Hà cho rằng người dạy cần thay đổi cách tiếp cận để giúp học sinh thêm yêu môn học. Những năm gần đây, cô tiếp tục nâng cao trình độ tiếng Anh để phục vụ giảng dạy và nghiên cứu khoa học.
Ngoài công tác giảng dạy, nữ tiến sĩ còn tham gia hướng dẫn nghiên cứu sinh, học viên cao học và bồi dưỡng học sinh giỏi quốc gia, quốc tế.
Tháng 7/2023, cả 4 học sinh Việt Nam tham dự Olympic Hóa học quốc tế do cô tham gia hướng dẫn đều giành huy chương vàng.
Cô Hà cho rằng, bản thân luôn cố gắng làm tốt nhất mọi việc được giao để không phải hối tiếc, dù kết quả ra sao.
