Ở tuổi 34, nữ giảng viên Lê Thị Hương đã công bố hơn 100 bài báo, đề tài khoa học trong nước và quốc tế. Hành trình ấy không chỉ gắn với giảng đường hay phòng thí nghiệm, mà còn là những năm tháng băng rừng, miệt mài khảo sát hệ thực vật.
Nữ Phó Giáo sư Lê Thị Hương sinh ra ở "quê vua" với 44 người, gồm nhà Tiền Lê (2 vua), nhà Hồ (2 vua), nhà Hậu Lê (27 vua) và nhà Nguyễn (13 vua). Hiện, cô đang sinh sống và công tác tại Vinh (Nghệ An). Ảnh: Tổng hợpDù vợ chồng đều là giảng viên đại học, “nơi nuôi lớn” nữ PGS suốt nhiều năm chỉ là căn phòng trọ vỏn vẹn 25m².
Nộp hồ sơ vào phút chót
Nhìn lại quá trình được công nhận học hàm, cô Lê Thị Hương cho biết vẫn còn nhiều cảm xúc, bởi nhiều quyết định được đưa ra sát thời hạn. Cô là một trong những người nộp hồ sơ muộn nhất, chỉ trước giờ chốt chưa đầy một tiếng. Thời điểm đó, cô vẫn đang hoàn thiện đề tài nghiên cứu để đáp ứng tiêu chí xét duyệt.
Dù từng có ý định lùi sang đợt sau do còn trẻ, song trước sự động viên từ nhà trường và gia đình, cô quyết định “chạy nước rút” để hoàn tất hồ sơ.
Quá trình này diễn ra trong bối cảnh sức khỏe không đảm bảo. Tháng 3/2019, cô từng bị đột quỵ và chỉ điều trị ngắn ngày để kịp quay lại công việc. Sau đó, tình trạng thoát vị đĩa đệm khiến việc di chuyển khó khăn, việc giảng dạy phải chuyển sang hình thức trực tuyến.
Với cô, việc được công nhận học hàm phó giáo sư không chỉ là danh hiệu, mà còn là thành quả của hành trình nỗ lực bền bỉ.
Ở trọ, dành trọn thời gian cho rừng
Theo học ngành Sư phạm Sinh học tại Trường Đại học Vinh, ban đầu cô hướng tới trở thành giáo viên phổ thông. Tuy nhiên, bước ngoặt đến khi tiếp cận chuyên ngành Thực vật học, từ đó hình thành đam mê nghiên cứu.
Sau khi tốt nghiệp, cô tiếp tục học cao học và ở lại trường giảng dạy. Chồng cô, Đỗ Ngọc Đài, cũng theo đuổi lĩnh vực này và dành nhiều năm đi rừng nghiên cứu. Hơn một thập kỷ, hai vợ chồng vừa là đồng nghiệp, vừa là cộng sự khoa học.
Phó Giáo sư Lê Thị Hương dành nhiều thời gian để đi rừng nghiên cứu các loài cây tự nhiên. Cô cùng chồng từng sống trong phòng trọ vỏn vẹn 25m². Ảnh: Tổng hợpCác nghiên cứu chủ yếu tập trung tại khu vực Bắc Trung Bộ, đặc biệt là các khu rừng như Vườn quốc gia Pù Mát, Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt và Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống. Đây là khu vực có tính đa dạng sinh học cao nhờ đặc điểm địa lý và khí hậu đặc thù.
Trong giai đoạn đầu, không phải đề tài nào cũng có kinh phí hỗ trợ, nhiều nghiên cứu được thực hiện bằng nguồn tiền cá nhân. Hai vợ chồng từng sống nhiều năm trong phòng trọ chật hẹp để dành chi phí cho nghiên cứu, dù phải gánh vác thêm áp lực kinh tế khi con cái lần lượt ra đời.
Hướng tới ứng dụng thực tiễn
Đến nay, Lê Thị Hương đã có hơn 100 công bố khoa học, trong đó có khoảng 70 bài báo quốc tế. Theo cô, mỗi công trình đều phải trải qua quá trình phản biện khắt khe và là kết quả của cả nhóm nghiên cứu.
Một trong những hướng đi nổi bật là nghiên cứu các loài thực vật có giá trị kinh tế, như nhóm trà hoa vàng tại Nghệ An. Nhóm nghiên cứu đã phát hiện một số loài có tiềm năng cao, song việc khai thác và chế biến vẫn còn hạn chế, chưa tạo được giá trị thương hiệu tương xứng.
Nữ PGS cho biết định hướng nghiên cứu không dừng ở lý thuyết hay bảo tồn, mà hướng tới ứng dụng thực tiễn, tạo ra sản phẩm có giá trị kinh tế, phục vụ phát triển địa phương.
Hiện gia đình cô đã ổn định cuộc sống, chồng công tác tại Trường Đại học Nghệ An. Nhìn lại hành trình đã qua, cô cho rằng danh hiệu phó giáo sư chỉ là một dấu mốc. Điều quan trọng hơn là những đóng góp tiếp theo cho khoa học và xã hội.
