Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP. HCM vừa kiến nghị mở rộng diện tham gia BHXH bắt buộc, trong đó bổ sung tài xế công nghệ và người kinh doanh trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử khi sửa đổi Luật BHXH.
Đề xuất được BHXH TP. HCM gửi UBND thành phố trong quá trình góp ý sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật BHXH, Luật Bảo hiểm y tế và các chính sách liên quan.
Theo cơ quan này, Điều 2 của Luật BHXH cần được bổ sung thêm nhóm lao động trên nền tảng số, gồm tài xế công nghệ và người bán hàng online. Đây là lực lượng lao động có việc làm và nguồn thu nhập tương đối ổn định, thường xuyên nhưng hiện chưa được bao phủ đầy đủ bởi các chính sách an sinh xã hội.
Để triển khai, BHXH TP. HCM đề xuất xây dựng cơ chế thu nộp BHXH hằng tháng thông qua các doanh nghiệp vận hành ứng dụng gọi xe, đơn vị quản lý sàn thương mại điện tử, nền tảng thanh toán và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực kinh tế số theo quy định của Chính phủ.
Theo nghiên cứu của Trung tâm Tư vấn ứng dụng Kinh tế thuộc Viện Nghiên cứu Phát triển TP. HCM, giữa năm 2025 thành phố có khoảng 400.000 tài xế công nghệ hoạt động trên các nền tảng số.
Trong khi đó, số liệu của cơ quan Thuế cho thấy riêng khu vực TP HCM cũ có hơn 90.200 cá nhân kinh doanh trực tuyến trong năm 2024, trong đó gần 65.000 người là cá nhân và hộ kinh doanh.
Việc đưa tài xế công nghệ vào diện tham gia BHXH bắt buộc không phải đề xuất mới. Trước đó, nhiều chuyên gia đã kiến nghị nội dung này trong quá trình sửa đổi Bộ luật Lao động năm 2019 và Luật BHXH năm 2024.
Theo quy định của Bộ luật Lao động, người lao động là người làm việc theo thỏa thuận, được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành hoặc giám sát của người sử dụng lao động. Nhiều ý kiến cho rằng tài xế công nghệ và shipper hiện nay cơ bản đáp ứng các tiêu chí này.
Bên cạnh lao động trên nền tảng số, BHXH TP. HCM cũng đề xuất mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc đối với người làm việc theo hợp đồng lao động dưới một tháng, đồng thời tăng cường chế tài xử lý các doanh nghiệp, đặc biệt tại các công trình xây dựng, không thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH cho người lao động.
Theo BHXH TP. HCM, các kiến nghị trên xuất phát từ thực tiễn của địa phương có quy mô dân số, lực lượng lao động và số lượng doanh nghiệp lớn nhất cả nước, nơi các mô hình việc làm linh hoạt và kinh tế số đang phát triển nhanh nhưng vẫn còn nhiều khoảng trống trong việc bao phủ chính sách bảo hiểm xã hội.
