Mới đây, cử tri tỉnh Lâm Đồng vừa kiến nghị Ngân hàng Nhà nước (NHNN) xem xét ban hành chính sách nhằm bình ổn giá vàng trong nước. Theo phản ánh, thời gian qua giá vàng tăng mạnh, có giai đoạn chênh lệch đáng kể so với giá vàng thế giới.
Phản hồi kiến nghị, NHNN cho biết, Việt Nam không phải quốc gia khai thác vàng, trong khi nguồn vàng phục vụ nhu cầu trong nước chủ yếu dựa vào nhập khẩu. Do đó, giá vàng trong nước chịu tác động lớn từ diễn biến của thị trường vàng quốc tế.
Theo cơ quan quản lý, thời gian gần đây giá vàng thế giới biến động mạnh, chủ yếu theo xu hướng tăng, do nhiều yếu tố như căng thẳng địa chính trị, ngoại giao và xung đột tại nhiều khu vực. Những diễn biến này làm gia tăng nhu cầu tiêu thụ vàng vật chất tại một số quốc gia, đồng thời thúc đẩy các ngân hàng trung ương tăng cường tích lũy vàng dự trữ.
Tại Việt Nam, các kênh đầu tư khác ở trong nước kém hấp dẫn (thị trường trái phiếu doanh nghiệp ảm đạm, bất động sản khó khăn, mặt bằng lãi suất huy động ở mức thấp…) đã làm tăng tình trạng đầu cơ, tích trữ vàng của người dân và doanh nghiệp, khiến giá vàng trong nước diễn biến tăng mạnh.
Về cơ chế quản lý, NHNN cho biết, theo Luật Giá năm 2012 và Luật Giá sửa đổi năm 2023, vàng không thuộc nhóm mặt hàng thiết yếu và không nằm trong Danh mục hàng hóa, dịch vụ thực hiện bình ổn giá.
Giá mua bán vàng hiện do các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp kinh doanh vàng miếng chủ động niêm yết theo quy định. NHNN chỉ xem xét can thiệp thị trường vàng trong trường hợp giá biến động bất lợi, gây ảnh hưởng tới thị trường ngoại tệ, tỷ giá và công tác điều hành chính sách tiền tệ.
Liên quan nội dung này, cử tri Hà Nội và TP. HCM cũng đề nghị NHNN xây dựng cơ chế quản lý phù hợp hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong hoạt động mua bán vàng.
Theo NHNN, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị định số 232/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP, theo hướng xóa bỏ cơ chế độc quyền trong sản xuất vàng miếng một cách có kiểm soát. Nguyên tắc điều hành là Nhà nước tiếp tục giữ vai trò quản lý hoạt động sản xuất vàng miếng, phù hợp với định hướng chuyển từ “siết để kiểm soát” sang “mở để quản trị”.
Cùng với đó, NHNN sẽ mở rộng quyền nhập khẩu vàng theo cơ chế kiểm soát nhằm tăng nguồn cung cho thị trường. Việc này được thực hiện song song với yêu cầu bảo đảm vai trò quản lý của Nhà nước, tôn trọng quyền sở hữu, quyền tài sản và quyền tự do kinh doanh của người dân, doanh nghiệp, đồng thời nâng cao tính minh bạch của thị trường vàng trong nước.
