Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định rõ nghĩa vụ chấp hành báo hiệu đường bộ của người tham gia giao thông. Đồng thời, tại khoản 4 Điều 9 của luật này, pháp luật nghiêm cấm tuyệt đối các hành vi như: xúc phạm, đe dọa, cản trở, chống đối hoặc không chấp hành hiệu lệnh, hướng dẫn, yêu cầu kiểm tra, kiểm soát của người thi hành công vụ trong bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
Như vậy, hành vi không chấp hành hiệu lệnh của Cảnh sát giao thông (CSGT) được xác định là hành vi bị nghiêm cấm. Ảnh minh hoạTùy tính chất, mức độ vi phạm, người vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Mức xử phạt đối với người điều khiển ô tô
Đối với người điều khiển xe ô tô, hành vi không chấp hành hiệu lệnh, hướng dẫn của người điều khiển giao thông bị phạt tiền từ 18 đến 20 triệu đồng, theo điểm c khoản 9 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Đồng thời, người vi phạm bị trừ 4 điểm giấy phép lái xe, căn cứ điểm b khoản 16 Điều 6 Nghị định này.
Trường hợp không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn của người điều khiển giao thông mà gây tai nạn, người điều khiển ô tô sẽ bị áp dụng mức phạt nặng hơn, từ 20 đến 22 triệu đồng theo điểm b khoản 10 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, kèm theo hình phạt bổ sung là trừ 10 điểm giấy phép lái xe theo điểm d khoản 16 Điều 6.
Mức xử phạt đối với người điều khiển mô tô, xe gắn máy
Đối với người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, hành vi không chấp hành hiệu lệnh, hướng dẫn của người điều khiển giao thông bị phạt tiền từ 4 đến 6 triệu đồng, theo điểm d khoản 7 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Ngoài ra, người vi phạm còn bị trừ 4 điểm giấy phép lái xe, theo điểm b khoản 13 Điều 7.
Nếu hành vi vi phạm này gây tai nạn, người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy sẽ bị xử phạt theo khoản 10 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, với mức phạt tiền từ 10 đến 14 triệu đồng, đồng thời bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe theo điểm d khoản 13 Điều 7.
Đáng chú ý, trong trường hợp không chấp hành hiệu lệnh của CSGT gây tai nạn và dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ, theo khoản 2 Điều 260 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017). Với khung hình phạt này, người phạm tội có thể bị phạt tù từ 3 năm đến 10 năm.
Người tham gia giao thông cần phải chấp hành hiệu lệnh của CSGT. Ảnh minh hoạHiệu lệnh dừng phương tiện của CSGT được thực hiện ra sao?
Theo Điều 13 Thông tư 73/2024/TT-BCA, hiệu lệnh dừng phương tiện giao thông của CSGT được thực hiện bằng một hoặc kết hợp nhiều tín hiệu như: gậy chỉ huy giao thông, còi, loa, tín hiệu ưu tiên của xe tuần tra, kiểm soát; hoặc các tín hiệu khác theo quy định của pháp luật như biển báo, cọc tiêu, hàng rào chắn.
Khi kiểm soát tại một điểm cố định hoặc tại trạm CSGT, cán bộ CSGT đứng ở vị trí phù hợp, phát tín hiệu dừng phương tiện bằng gậy chỉ huy và còi, đồng thời hướng dẫn người điều khiển phương tiện dừng xe vào vị trí an toàn để kiểm tra. Người tham gia giao thông khi nhận được tín hiệu phải giảm tốc độ và dừng xe theo hướng dẫn.
Trong trường hợp tuần tra, kiểm soát cơ động, CSGT có thể phát hiệu lệnh dừng phương tiện bằng gậy chỉ huy, còi, loa hoặc tín hiệu ưu tiên của xe tuần tra, tùy theo việc phương tiện cần kiểm soát đang ở phía trước hay phía sau. Khi cần thiết và bảo đảm an toàn, xe tuần tra có thể vượt lên phía trước để phát hiệu lệnh dừng phương tiện theo quy định.
Người điều khiển phương tiện khi nhận được các tín hiệu nêu trên có trách nhiệm giảm tốc độ và dừng xe đúng theo hướng dẫn của Cảnh sát giao thông.
