Ngân hàng quốc doanh và vai trò ‘điểm tựa’ trong Nghị quyết 79-NQ/TW

Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam diễn ra sáng 25/2, yêu cầu nâng cao vai trò kinh tế nhà nước được nhấn mạnh. Trong đó, lĩnh vực tài chính – tín dụng nổi lên như một trụ cột then chốt, gắn trực tiếp với bài toán tăng vốn của khối ngân hàng thương mại nhà nước.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ kinh tế nhà nước phải thực sự chiếm lĩnh “những cao điểm chiến lược chỉ huy” của nền kinh tế, giữ vai trò chủ đạo và trở thành “điểm tựa quốc gia” trong kỷ nguyên mới. Tài chính – tín dụng được xác định là một trong những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến an ninh tiền tệ, ổn định vĩ mô và năng lực ứng phó rủi ro hệ thống.

Theo Tổng Bí thư, kinh tế nhà nước cần được cụ thể hóa thành 5 “điểm tựa” lớn, trong đó có điểm tựa về an ninh và chủ quyền kinh tế, điểm tựa về điều tiết và sức chống chịu trước các cú sốc như biến động lãi suất, tỷ giá hay đứt gãy chuỗi cung ứng. Những yêu cầu này đặt ra áp lực trực tiếp đối với khối ngân hàng thương mại nhà nước, vốn đang nắm giữ tỷ trọng lớn về tài sản và dư nợ trong toàn hệ thống.

tải xuống (2)Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo Hội nghị. (Ảnh: SBV)

Cùng tại hội nghị, khi trình bày chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 79-NQ/TW, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình cho biết một trong những nhiệm vụ cụ thể là ưu tiên tăng vốn điều lệ từ nguồn lợi nhuận để lại nhằm bảo đảm tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu cho các ngân hàng.

Thông điệp này cho thấy vấn đề vốn của ngân hàng quốc doanh không chỉ là bài toán nội bộ, mà gắn với yêu cầu thực hiện vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước. Khi tín dụng tăng trưởng nhanh hơn vốn tự có, hệ số an toàn vốn bị thu hẹp, kéo theo áp lực giới hạn tăng trưởng cho vay.

Trước đó, tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ ngân hàng năm 2026, Chủ tịch Hội đồng thành viên Agribank Tô Huy Vũ đề nghị xem xét phê duyệt phương án bổ sung vốn điều lệ 29.690 tỷ đồng giai đoạn 2025-2027, đồng thời có cơ chế bổ sung vốn điều lệ từ lợi nhuận hằng năm đối với các ngân hàng thương mại nhà nước. Theo ông, việc tăng vốn nhằm bảo đảm các tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu theo quy định, tạo dư địa mở rộng tín dụng cho các lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu và hạ tầng.

Tương tự, Chủ tịch Hội đồng quản trị VietinBank Trần Minh Bình cho biết trong bối cảnh tỷ lệ sở hữu Nhà nước và nhà đầu tư nước ngoài tại ngân hàng đã chạm hạn mức theo quy định, khả năng nâng cao năng lực vốn tự có phụ thuộc lớn vào lợi nhuận tích lũy. VietinBank đề xuất được giữ lại toàn bộ lợi nhuận sau thuế và sau trích quỹ trong giai đoạn 2025-2030 nhằm tăng vốn điều lệ và bảo đảm tăng trưởng bền vững.

Nhìn rộng hơn, các kiến nghị này phản ánh thực trạng chung của khối ngân hàng thương mại nhà nước: quy mô tài sản và dư nợ chiếm tỷ trọng lớn, nhưng tốc độ tăng vốn tự có chưa tương xứng với yêu cầu phát triển và chuẩn mực quản trị rủi ro ngày càng cao.

Trong bối cảnh Nghị quyết 79-NQ/TW đặt mục tiêu xây dựng kinh tế nhà nước đủ năng lực giữ vững ổn định và can thiệp kịp thời khi xuất hiện rủi ro hệ thống, bài toán tăng vốn cho ngân hàng quốc doanh trở thành một khâu quan trọng. Không chỉ để mở rộng quy mô, việc củng cố nền tảng vốn còn liên quan trực tiếp đến khả năng duy trì an ninh tài chính và thực hiện vai trò dẫn dắt thị trường.

Theo yêu cầu tại hội nghị, ngay sau khi quán triệt nghị quyết, các bộ, ngành và địa phương phải xây dựng chương trình hành động cụ thể, phân công rõ trách nhiệm, bảo đảm nghị quyết đi vào thực tiễn. Với khối ngân hàng quốc doanh, việc tăng cường năng lực tài chính, quản trị và sức chống chịu có thể xem là bước cụ thể hóa vai trò “điểm tựa” mà Nghị quyết 79-NQ/TW đặt ra.