Các trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ Thanh Hóa đến Cà Mau đang được các nhà đầu tư đẩy mạnh lắp đặt trạm sạc xe điện, đồng thời nghiên cứu triển khai các giải pháp năng lượng xanh nhằm đáp ứng xu hướng chuyển đổi giao thông bền vững.
Theo báo cáo của Cục Đường bộ Việt Nam gửi Bộ Xây dựng, toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ Thanh Hóa đến Cà Mau có 21 trạm dừng nghỉ được đầu tư theo hình thức xã hội hóa. Hiện nhiều nhà đầu tư đã triển khai hoặc xây dựng kế hoạch lắp đặt hệ thống sạc điện cho xe điện.
Trong số này, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) là đơn vị đi đầu khi đầu tư 9 trạm dừng nghỉ. Trạm Mai Sơn - Quốc lộ 45 đã hoàn thành lắp đặt và đưa vào vận hành 20 vị trí sạc điện mỗi bên tuyến. Tám trạm còn lại đang được triển khai, với quy mô dự kiến 20 vị trí sạc mỗi bên và có thể mở rộng lên 40 vị trí trong tương lai.
Tập đoàn Xuân Khiêm cũng đã đưa vào hoạt động hệ thống sạc tại hai trạm Hàm Nghi - Vũng Áng và Vũng Áng - Bùng, với tổng cộng 12 vị trí sạc tại mỗi trạm. Trong khi đó, các nhà đầu tư khác như Liên danh Futabuslines - Thành Hiệp Phát, Liên danh T&T - 19/5 - Trung Phương - Đông Bắc, Công ty Minh Đăng, Châu Thành TTC, INDEL - Xăng dầu Bình An hay Thi Sơn đều đã xây dựng kế hoạch lắp đặt từ 10 đến 20 vị trí sạc điện tại mỗi bên trạm trong các giai đoạn đầu tư tiếp theo.
Không chỉ phát triển hạ tầng sạc điện, nhiều doanh nghiệp cũng đang nghiên cứu triển khai các mô hình cung cấp năng lượng sạch tại trạm dừng nghỉ.
Petrolimex cho biết sẽ nghiên cứu đầu tư hạ tầng phục vụ LNG, CNG, hydrogen, nhiên liệu sinh học và các loại nhiên liệu carbon thấp nhằm đáp ứng nhu cầu của nhóm phương tiện vận tải hạng nặng trong tương lai.
Tập đoàn Xuân Khiêm đã triển khai điện mặt trời áp mái tại các trạm dừng nghỉ và đề xuất tham gia chương trình thí điểm hạ tầng giao thông xanh quốc gia. Liên danh T&T - 19/5 - Trung Phương - Đông Bắc cũng có kế hoạch sử dụng điện mặt trời để chủ động một phần nguồn điện sạch.
Trong khi đó, Châu Thành TTC cam kết tiếp tục nghiên cứu mô hình kết hợp điện mặt trời, hệ thống lưu trữ năng lượng và trạm sạc nhanh để phục vụ nhu cầu khai thác thực tế cũng như định hướng phát triển giao thông xanh trong tương lai.
Theo ông Ngô Lâm, Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam, mặc dù tất cả các trạm dừng nghỉ trên tuyến đều đã được thiết kế hạ tầng phục vụ trạm sạc điện, nhưng quy mô đầu tư, công suất, chủng loại thiết bị và khả năng phục vụ các dòng xe hiện vẫn chưa có sự thống nhất. Việc phát triển hạ tầng nhiên liệu xanh cũng mới ở giai đoạn nghiên cứu, chưa có kế hoạch triển khai đồng bộ.
Để bảo đảm tính thống nhất trên toàn hệ thống, Cục Đường bộ Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng sớm ban hành tiêu chuẩn hoặc quy chuẩn về trạm sạc điện tại các trạm dừng nghỉ, bao gồm yêu cầu kỹ thuật, phòng cháy chữa cháy và cơ chế giá dịch vụ.
Cơ quan này cũng đề xuất xây dựng bộ tiêu chí "trạm dừng nghỉ xanh", hoàn thiện hành lang pháp lý và lộ trình phát triển các loại nhiên liệu sạch như LNG, CNG, hydrogen, qua đó tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi xanh trên hệ thống cao tốc quốc gia trong những năm tới.
