Theo quy định tại Thông tư 25/2025/TT-NHNN, trước ngày 10 hằng tháng, các ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải cung cấp cho Ngân hàng Nhà nước thông tin về các tài khoản có dấu hiệu nghi ngờ liên quan đến gian lận, lừa đảo hoặc vi phạm pháp luật theo yêu cầu phục vụ công tác quản lý, giám sát.
Đáng chú ý, trong mẫu báo cáo về khách hàng cá nhân mở và sử dụng tài khoản thanh toán có dấu hiệu nghi vấn, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ ra 8 nhóm dấu hiệu bất thường có thể khiến tài khoản bị đưa vào diện rà soát, xác minh.
Cụ thể, trường hợp đầu tiên là thông tin trong hồ sơ mở tài khoản không trùng khớp với dữ liệu của chủ tài khoản trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Trường hợp thứ hai là tài khoản xuất hiện trong các nội dung quảng cáo mua bán, cho thuê hoặc trao đổi trên website, mạng xã hội, diễn đàn hoặc các hội nhóm trực tuyến.
Một dấu hiệu khác là tài khoản nhận tiền từ nhiều tài khoản khác nhau rồi nhanh chóng chuyển đi hoặc rút hết trong thời gian ngắn, gần như không duy trì số dư.
Ngân hàng cũng cần lưu ý các tài khoản có trên 3 giao dịch nhận tiền từ những tài khoản nằm trong danh sách nghi ngờ liên quan đến lừa đảo, gian lận hoặc giả mạo.
Ngoài ra, các khách hàng thuộc danh sách cảnh báo của Ngân hàng Nhà nước, cơ quan công an hoặc cơ quan có thẩm quyền khác cũng thuộc diện theo dõi.
Nhiều tài khoản có thể bị rà soát, xác minh nếu xuất hiện các giao dịch bất thường hoặc liên quan đến danh sách cảnh báo lừa đảoMột trong những dấu hiệu phổ biến là tài khoản phát sinh giao dịch có giá trị hoặc tần suất bất thường, không phù hợp với độ tuổi, nghề nghiệp, địa chỉ cư trú, lịch sử giao dịch và hành vi thông thường của chủ tài khoản. Các giao dịch diễn ra tại địa điểm, thời điểm hoặc với tần suất bất thường cũng có thể bị đưa vào diện kiểm tra.
Bên cạnh đó, tài khoản phát sinh giao dịch nhưng ngân hàng không thể liên hệ với chủ tài khoản, hoặc một thiết bị được sử dụng để thực hiện giao dịch cho nhiều tài khoản thanh toán khác nhau cũng là những trường hợp cần được giám sát.
Song song với việc tăng cường kiểm soát các giao dịch bất thường, cơ quan chức năng tiếp tục cảnh báo về tình trạng người dân cho thuê, cho mượn hoặc mở hộ tài khoản ngân hàng để nhận tiền thuê, tiền hoa hồng.
Theo Công an tỉnh Đắk Lắk, các đối tượng thường tiếp cận nạn nhân thông qua mạng xã hội, cuộc gọi điện thoại, tin nhắn hoặc các ứng dụng hẹn hò trực tuyến. Sau khi tạo dựng lòng tin, chúng đề nghị mở tài khoản ngân hàng, cung cấp thông tin đăng nhập hoặc cho mượn tài khoản để nhận tiền với mức thù lao từ vài trăm nghìn đồng đến vài triệu đồng.
Một số trường hợp khác, các đối tượng giả danh nhân viên ngân hàng, công ty tài chính hoặc cơ quan nhà nước để yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản và mã xác thực. Không ít vụ việc xuất phát từ việc người quen "mượn tạm" tài khoản để nhận hoặc chuyển tiền, nhưng thực chất nhằm phục vụ hoạt động rửa tiền, lừa đảo hoặc che giấu nguồn gốc dòng tiền bất hợp pháp.
Sau khi chiếm quyền sử dụng, các tài khoản này thường được dùng để tiếp nhận và luân chuyển tiền từ các hoạt động lừa đảo trực tuyến, cá độ, rửa tiền hoặc các giao dịch trái phép khác. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, cơ quan chức năng có thể áp dụng các biện pháp xác minh nguồn tiền, kiểm soát giao dịch hoặc phong tỏa tài khoản theo quy định.
Đáng chú ý, chủ tài khoản dù không trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội hoặc không hưởng lợi từ các giao dịch bất hợp pháp vẫn có thể đối mặt với nhiều hệ lụy pháp lý. Ngoài nguy cơ bị phong tỏa tài khoản, người liên quan còn có thể bị mời làm việc, xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 340/2025/NĐ-CP hoặc bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu có căn cứ xác định hành vi tiếp tay cho hoạt động phạm pháp.
Trước thực trạng này, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân tuyệt đối không cho thuê, cho mượn, mua bán hoặc mở hộ tài khoản ngân hàng dưới bất kỳ hình thức nào. Đồng thời, người dùng cần bảo mật thông tin tài khoản, thông tin đăng nhập và mã xác thực, tránh cung cấp cho người khác sử dụng.
Trong trường hợp nghi ngờ tài khoản bị lợi dụng hoặc đã lỡ cung cấp thông tin cho người khác, khách hàng cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để khóa tài khoản, tạm dừng giao dịch và trình báo cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ xử lý kịp thời.
